فوتو: opennews.kz
پرەزيدەنت باق سالاسى قىزمەتكەرلەرىن ماراپاتتاۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە وڭ وزگەرىستەر كوبىنە كۇندەلىكتى قاجىرلى ەڭبەكتى تالاپ ەتەتىن دامىلسىز جۇمىستىڭ ناتيجەسى دەي كەلە, ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىندا كۇش-قۋاتىمىزدى ايانباي جۇمساساق قانا اسقاق مۇرات ءتۇبى شىندىققا اينالاتىنىن باسا ايتتى.
«مەن وسى ماسەلەگە ايرىقشا ءمان بەرەمىن. ءبىز قوعامدا بۇل كەسەلدىڭ بار ەكەنىن جاسىرمايمىز. اشىق ايتامىز دەپ, ونىڭ زاردابىن دا تارتىپ جاتامىز. ءتىپتى كەيدە شەتەلدىكتەر دە, ءوز ازاماتتارىمىز دا قازاقستاندى جەمقورلىققا بەلشەسىنەن باتقان ەل دەپ ويلايدى. بۇل شىندىققا ەش جاناسپايدى. ەل مۇددەسى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ادال ازاماتتار از ەمەس. قايتالاپ ايتامىن: جەمقورلىق – كەسەل. ءبىز تۇتاس قوعام بولىپ وعان قارسى تۇرۋىمىز كەرەك. سوندا عانا ناتيجە بولادى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازىرگى تاڭدا الەمدە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. راسىمەن, بۇل قوعام دەرتى. ونى جۇگەندەۋدە تەك بىرلەسكەن ارەكەت كەرەك. ەلدەگى «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس تۋرالى» زاڭنىڭ باستى ماقساتى – ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ, سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرىنەن تۋىندايتىن قاۋىپ-قاتەردەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, جەمقورلىققا بايلانىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ, قىلمىستىڭ الدىن الۋ, ولاردىڭ جولىن كەسۋ جانە اشۋ.
اتالعان زاڭمەن مەملەكەتتىك مىندەتتى اتقاراتىن جانە ولارعا تەڭەستىرىلگەن ادامداردىڭ لاۋازىمدىق وكىلەتتىگىن, مۇمكىندىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, پايدا تابۋ سىبايلاس جەمقورلىق دەپ انىقتالعان.
ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستى جۇيەلى تۇردە جالعاستىرىپ, پارمەندى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. ونىڭ ايتارلىقتاي ناتيجەسى دە بار. الەمنىڭ كوپتەگەن ەلى سەكىلدى, ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدە سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋعا, ونىڭ تامىرىنا بالتا شابۋعا باعىتتالعان ماقساتتى شارالار قولعا الىنعان. ونىڭ ناتيجەلەرى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا بارىنشا جاريالانىپ ناسيحاتتالىپ كەلەدى.
سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ ەڭ قاۋىپتى ءتۇرى – پاراقورلىق. پارا الۋدىڭ, پارا بەرۋدىڭ ءتۇپ-تامىرىن جويۋ ءۇشىن قوعام بەلسەندىلىك تانىتىپ, ونىڭ پايدالى بولمايتىنداي, ۇلكەن قىلمىس سانالاتىنداي قوعامدىق سانا قالىپتاستىرۋ قاجەت. پاراقورلىق مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ قالىپتى قىزمەت ەتۋىنە بوگەت بولادى, بيلىكتىڭ بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرەدى. ەلىمىزدە پاراقورلىقتىڭ الدىن الۋ, جولىن كەسۋ جۇمىستارى جوسپارلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر. قازىرگى قوعامىمىزدا بولىپ جاتقان جاس تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ قالىپتاسۋىنا ءتان ۇدەرىستەر سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋ قاجەتتىلىگىن ارتتىردى. الەمدىك تاجىريبە كورسەتكەندەي سىبايلاس جەمقورلىق – وتپەلى كەزەڭ ەلدەرىنىڭ ءسوزسىز اتريبۋتى ەكەنى انىق.
ەلىمىز ەگەمەندىك العالى قوعام قاسىرەتىنە اينالىپ وتىرعان قاتەرلى دەرتتەردىڭ ءبىرى – جەمقورلىق. ءبىر باسىن شاپسا, ەكىنشىسى ءوسىپ شىعاتىن وسىناۋ ءابجىلاننان ارىلۋ ءۇشىن اتقارىلىپ وتىرعان جۇمىستار جەتەرلىك. وكىنىشكە قاراي, ەڭبەكتەگەن بالادان ەڭكەيگەن كارىگە دەيىن سولاردىڭ قۇربانىنا اينالىپ وتىر. شىندىعىندا سوڭعى جىلدارى جەمقورلىققا قارسى قانشاما قاتاڭ زاڭدار قابىلدانىپ, قانشاما لاۋازىمدى تۇلعالار تەمىر تورعا قامالىپ جاتسا دا جەمقورلىقتىڭ تامىرىن ءبىرجولاتا شابۋدىڭ ناقتى جولدارى تابىلار ەمەس. سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەسۋ ءۇشىن حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن كوتەرۋ, جەمقورلىقتىڭ كەسەلى مەن زاردابىن كەڭىنەن ءتۇسىندىرىپ, ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماڭىزدى. سىبايلاس جەمقورلىق ورىن العان جاعدايدا ءتيىستى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگان تاراپىنان قەجەتتى شارالار قولدانۋ ءۇشىن بىرىڭعاي «1424» سەنىم تەلەفونى اشىلعان. ول تاۋلىك بويى بايلانىستا جانە اقپاراتتار كەلىپ تۇسكەن سوڭ زاڭعا سايكەس شارالار قابىلدانادى.
جوعارىدا اتالعانداردىڭ نەگىزىندە جانە سىبايلاس جەمقورلىققا جول بەرمەۋ, الدىن الۋ جانە بولدىرماۋ ماقساتىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتىندا تۇراقتى تۇردە ءىس-شارالار وتكىزىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى» زاڭنىڭ تالاپتارىن قاتاڭ ساقتاپ, سوت قىزمەتكەرلەرىمەن ىسكە قاتىسۋشىلارعا قۇقىقتىق ناسيحات-ءتۇسىندىرۋ, سوت قىزمەتكەرلەرىمەن جەمقورلىققا قاتىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتارىن بولدىرماۋ باعىتىنداعى سەمينارلار, ءىس بويىنشا تاراپتارمەن زاڭدى ۇدەرىستەن تىس قارىم-قاتىناسقا تۇسۋگە جول بەرمەۋ, سوتقا كەلۋشىلەر ءۇشىن وتكىزۋ ءتارتىبىن كۇشەيتۋ ماقساتىنداعى شارالار ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى.
دوسىم ورىنباەۆ,
وبلىستىق مامانداندىرىلعان
اۋدانارالىق ەكونوميكالىق
سوتىنىڭ جەتەكشى مامانى
باتىس قازاقستان وبلىسى
