اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ باسىمدىعى

مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ قۇرىلىسى پىسىقتالدى

وتىرىستا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اۋىلداعى مەديتسينالىق كومەك­تىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا قويعان مىندەتتەرىنىڭ ورىندالۋى تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمي­نيسترى اقمارال ءالنازاروۆا بايانداما جاسادى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلدە 99 العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك نىسانى سالىنعان ەدى. ال بيىل 556 مەديتسينالىق جانە فەلدشەرلىك پۋنكتتەر, سونداي-اق دارىگەرلىك امبۋلاتوريالار سالۋ كوزدەلگەن. قازىر 322 نىساندا قۇرىلىس-مونتاج جۇمىسى باستالىپ, 3 نىسان پايدالانۋعا دايىن بولعان.

بۇل رەتتە ۆەدومستۆو ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, مەملەكەتتىك ساراپتاما قورىتىندىسىنىڭ نەگىزىندە جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەپ, بايلانىستىرۋدى تولىق اياقتادى. ۇلتتىق جوبادا ىسكە اسىرۋدىڭ بارلىق كەزەڭىندە 655 العاشقى مساك نىسانىنىڭ قۇرىلىسى قاراستىرىلعان. سونداي-اق 32 ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانانى جاڭ­عىرتۋ جوسپارلانعان. قازىر 10 نىساندا ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. 2 مە­ديتسينالىق مەكەمەدە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جاسالعان.

سوڭعى ەكى جىلدا 152 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانىندا 656 مەديتسينا قىزمەتكەرى جۇ­مىسقا ورنالاستىرىلدى. دەسە دە ۇلت­تىق جوبا شەڭبەرىندە كادرلارعا جالپى قاجەت­تىلىك 1 100 مەديتسينا قىزمەتكەرىن قۇرادى.

كەستەدەن ارتتا قالۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردا مساك وبەكتىلەرىن سالۋ بو­يىنشا جۇمىستى كۇشەيتىپ, تاعى دا جانداندىرۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. ماسەلەن, جىل سوڭىنا دەيىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى قاراعاندى وبلىسىندا سالىنۋى ءتيىس. بۇل رەتتە ىسكە اسىرۋعا جوسپارلانعان 78 نىساننىڭ تەك ۇشتەن بىرىندە عانا قۇرىلىس جۇمىسى باستالعان. جەتىسۋ وبلىسىندا وبەكتىلەردىڭ تەك 75%-ى بويىنشا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىسىنا شارت جاسالدى. پرەمەر-مينيستر وسى جىلى اياقتالاتىن ۇلتتىق جو­با­نى ىسكە اسىرۋ ۇكىمەتتىڭ باسىم مىندەت­تەر­ىنىڭ ءبىرى ەكەنىنە نازار اۋداردى.

پرەزيدەنتتىڭ اۋىلدىق اۋماقتاردا مەديتسينالىق ۇيىمدار سالۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماسەلەسى وسى جىل­دىڭ اقپان ايىندا قارالدى. بار­لىق جو­با­نىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما­سى­نا مەملەكەتتىك ساراپتاما اياقتالدى, مەر­دىگەرلەر انىقتالدى, جۇمىستار باس­تالدى.

«اكىمدىكتەر بارلىق نىساننىڭ قۇرى­لىس جۇمىسىن ۋاقتىلى ءارى ساپالى جۇرگىزۋ ءۇشىن كۇندەلىكتى باقىلاۋدى كۇشەيتۋى كەرەك. قاراعاندى, اقتوبە, پاۆلودار, باتىس قازاقستان, جەتىسۋ جانە الماتى وبلىستارى اكىمدەرىنىڭ نازارىن وسىعان اۋدارعىم كەلەدى. قۇرىلىس ماۋسىمى, اسىرەسە سولتۇس­تىك وڭىرلەر ءۇشىن تەز اياقتالاتىنىن ەسكەرۋ قاجەت. بارلىق وبەكتى بەلگىلەنگەن مەر­زىمدە پايدالانۋعا بەرىلۋگە ءتيىس. بۇل رەتتە قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ نورماتيۆتىك تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن دا قامتاماسىز ەتۋ كەرەك», دەدى و.بەكتەنوۆ.

ۇكىمەت باسشىسى كوپسالالى اۋداندىق اۋرۋحانالاردى جوندەۋ جۇمىستارىن جال­عاس­تىرۋدى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىم­دارىن ساپالى جاراقتاندىرۋ ءۇشىن قاجەتتى مەديتسينالىق جابدىقتاردىڭ تىزبەسىن قالىپتاستىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ۇلت­تىق جوبانى ىسكە اسىرۋعا 60,3 ملرد تەڭگە بولىنگەنىن, ونىڭ 21 ملرد تەڭگەدەن استامى وڭىرلەرگە بەرىلگەنىن ەسكە سالدى. قال­عان نىسانداردى قارجىلاندىرۋ قوسىمشا پىسىقتالىپ جاتىر. وسى ماسەلەنى شەشۋدى جەدەلدەتۋ ءۇشىن بەيىندى ۆەدومستۆولارعا ءتيىستى تاپسىرما بەردى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە نىسانداردىڭ قۇرىلىسى اياقتالعانعا دەيىن تۇراقتى تۇردە نىسان باسىنا بارىپ, قۇرىلىس بارىسىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋدى مىندەتتەدى.

ديقاندى قارجىلاي قولداۋ ارتتى

وتىرىستا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىم­دە­رىن ۇلعايتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تالقىلانىپ, ديقاندارعا كورسەتىلەتىن بىرقاتار ناقتى كومەك تۇرلەرى پىسىقتالدى. ول باعىتتا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆ اڭگىمەلەدى. بەس جىلدا اۋىل شارۋاشىلىعى جالپى ءونىمىنىڭ كولەمىن ەكى ەسە ۇلعايتۋ بويىنشا پرەزيدەنت تاپسىرماسىنىڭ, سالاداعى جول كارتاسى ءىس-شارالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى ايتتى.

ونىڭ مالىمەتىنشە, بيىلعى 6 ايدا اۋىل شارۋاشىلىعى جالپى ءونىمىنىڭ كولەمى 3,4%-عا ارتىپ, 1,6 ترلن تەڭگەنى قۇراعان. مال شارۋاشىلىعى ءونىمى­نىڭ ناقتى كولەم يندەكسى (نكي) 103,5%, وسىمدىك شارۋاشىلىعىنىڭ نكي-ءى 103%-عا جەتكەن.

ء«بىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ ماڭىزدى باعىتى – 2024-2028 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىنىڭ ساپالى ءارى ۋاقتىلى ورىندالۋى. مۇندا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىم كولەمىن ەكى ەسە ارتتىرۋ كوزدەلگەن. بيىل بۇل جوسپار 111%-دى قۇرايدى. التى ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءوسىم 103%-دى كورسەتتى. دەگەنمەن وسىمدىك شارۋاشىلىعىنىڭ تيىمدىلىگىن كۇزدە كورەتىن بولامىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا سالانى دامىتۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى جاعداي جاسالدى. قازاقستان ءوزىن نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, ەكسپورتتى دا دامىتۋى كەرەك. ۇكىمەت وسىعان قاجەتتى بارلىق رەسۋرستاردى بولەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ – مەنىڭ جەكە باقىلاۋىمدا تۇراتىن باسىم باعىت», دەدى و.بەكتەنوۆ.

اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە وبلىس اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ, جول كارتا­سىنىڭ ينديكاتورلارىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن جان-جاقتى شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.

ەلدەگى جالپى ەگىس الاڭى بيىل 23,8 ملن گەكتاردى قۇرادى. بيىلعى ءارتاراپتاندى­رۋ جوسپارلارىنا تولىق قول جەتكىزىلدى. ماسەلەن, بيداي الاڭى 450,3 مىڭ گەكتارعا قىسقاردى, مايلى داقىلدار 608 مىڭ گەكتارعا, قانت قىزىلشاسى 9,4 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتىلدى. سۋدى كوپ قاجەت ەتەتىن داقىل الاڭدارى – كۇرىش 6,9 مىڭ گەكتارعا, ماقتا 16 مىڭ گەكتارعا ازايتىلدى.

قىزىلوردا وبلىسىندا جول كارتاسىن ورىنداۋداعى وڭ ناتيجەلەر اتاپ ءوتىلدى. وڭىردە كۇرىشتىڭ ەگىس القاپتارىن ازايتۋ جانە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ بويىنشا ينديكاتور اسىرا ورىندالعان. وبلىس مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى ەنگىزۋگە قاتىستى جوسپاردى دا 100%-عا ورىنداپ شىقتى.

سالانى قولداۋ ماقساتىندا شارۋالار ءۇشىن بيىل قارجىلاندىرۋ ارنالارى, ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالاردى تارتۋ ەسەبىنەن بارىنشا كەڭەيتىلدى. قارجى ينستيتۋتتارىن تىكەلەي سۋبسيديالاۋ جانە اگروونەركاسىپ كەشەنى سۋبەكتىلەرىنىڭ قارىزدارىنا كەپىلدىك بەرۋ مۇمكىندىكتەرى ەنگىزىلدى. ۇكىمەت باسشىسى ديقانداردى جەڭىلدەتىلگەن قارجىلاندىرۋمەن قامتۋدى, ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار ارقىلى قامتۋدى 100%-عا دەيىن جەتكىزۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

بيىل كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ لي­زين­گىنە اۋقىمدى قاراجات باعىتتالدى. جەڭىل شارتتارمەن كرەديت بەرۋ كولەمى ءبىرىن­شى رەت 580 ملرد تەڭگەگە جەتكىزىلدى. بۇ­عان دەيىن بۇل كورسەتكىش 180 ملرد تەڭگە­دەن اسىپ كورمەگەن. قابىلدانعان شارا­لار ەگىنشىلەردىڭ بارلىق قاجەتتى اگرو­تەحنيكالىق ءىس-شارانى تولىق كولەمدە جۇرگىزۋىنە مۇمكىندىك بەردى. بۇل رەت­تە ديقاندار پايدالاناتىن ەليتالىق تۇ­قىم­داردىڭ ۇلەسى 7,1%-دان 9%-عا دەيىن ءوستى.

التى ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا 410 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. بيىلعا جوسپارلانعان كولەم – 1,7 ترلن تەڭگە. ۇكىمەت باسشىسى باسىمدىق بەرىلگەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا ساپالى مونيتورينگ پەن باقىلاۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

بىلتىر 679 مىڭ توننا تىڭايتقىش ەنگىزىلسە, ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا فەرمەرلەر 1,1 ملن توننا ساتىپ الدى. ۇكىمەت باسشىسى مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ دەڭگەيىن جىل سايىن 1,5 ملن تونناعا دەيىن جەتكىزۋ قاجەت ەكەنىن ەسكە سالدى. پرەمەر-مينيستر بولاشاق ەگىننىڭ ءتۇسىمى دەر كەزىندە قابىلدانعان شەگىرتكەمەن كۇرەس شارالارىنا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ول ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 4,2 ملرد تەڭگە ءبولىندى. سونداي-اق ۇكىمەت رەزەرۆىنەن قوسىمشا 3,9 ملرد تەڭگە باعىتتالدى. زيانكەستەرگە قارسى حيميالىق وڭدەۋگە 400-دەن استام ارنايى تەحنيكا تارتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا وڭىرلەردىڭ كوپشىلىگىندە بۇل جۇمىستار ءساتتى اياقتالدى. اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى. شەگىرتكەنىڭ تارالۋىنا جول بەرىلگەن جوق.

ەگىن جيناۋ كەزەڭىنە دايىندىق شەڭبەرىندە وبلىس اكىمدىكتەرىنە ەگىن وراعى باستالعانعا دەيىن استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنىڭ جاڭا ءونىمدى قابىلداۋعا تولىق دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ جانە اقك ۇزدىكسىز جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ تاپسىرىلدى.