ۆيرتۋالدى شىندىقتا وقىتۋ
اقتاۋلىق راسۋل ابۋوۆ دوستارىمەن بىرىگىپ ۆيرتۋالدى شىندىقتا وقىتۋ پلاتفورماسىن جاساعان. تاپقىر جاستار ازىرلەگەن «Qmeta» كومەگىمەن جاراتىلىستانۋ باعىتىنداعى پاندەردىڭ تاجىريبەسىن ىسكە اسىرۋعا بولادى. ءبىلىمدى بىلىككە اينالدىراتىن جوبانىڭ دايىندالۋىنا ءبىر جىل, ال پلاتفورمانىڭ ءوزىن جاساپ شىعۋعا بەس اي ۋاقىت كەتكەن. ناتيجەسىن كورۋ ءۇشىن مەكتەپتەرگە ورناتىپ, سىناقتان دا وتكىزگەن. ءبىر قۇرىلعىنىڭ قۇنى – 230 مىڭ تەڭگە.
– تەوريا مەن تاجىريبە قاتار جۇرمەسە, ءبىلىم ساپاسى تومەندەيدى. وقۋشىلار مۇعالىممەن بىرگە ەسەپ شىعارىپ, فورمۋلا مەن تەرمينولوگيانى ۇيرەنسە, ارتىنشا «Qmeta» كومەگىمەن سول ەسەپتە جازىلعاندى تاجىريبەگە اينالدىرادى. ءبىزدىڭ قۇرىلعىنى حيميا, بيولوگيا, فيزيكا جانە ماتەماتيكا پاندەرىنە قولدانعان تيىمدىرەك. دەسە دە شايقاستار مەن بەلگىلى ءبىر وقيعالاردىڭ مودەلىن جاساپ, گۋمانيتارلىق پاندەرگە دە قولدانۋعا بولادى, – دەدى راسۋل.
كۇزەتشى-روبوت
13 جاستاعى ەدىگە تولەباي, مەيىرجان سادۆاحاسوۆ ءۇي مەن باعالى زاتتاردى كۇزەتەتىن «Bee Security» روبوتىن قۇراستىرعان. بۇل روبوت-كۇزەتشىنىڭ قولدانىستا بار قۇرىلعىلاردان ءبىر ايىرماشىلىعى بار. ول ءۇي مەن اۋلادا جۇرەدى ءارى كامەراسى 360 گرادۋستا باقىلاۋ جاسايدى. ءتىپتى ۇيگە ۇرى تۇسسە, دابىل بەرەدى. ءبىر قىزىعى, قۋات الۋ ماسەلەسىن ءوزى رەتتەيدى.
– باستاپقى كەزدە باعالى زاتتاردى ساقتايتىن روبوت-ساندىق جاسايمىز دەپ ويلادىق. سول سەبەپتى ءدال قازىر جوبامىز جاشىككە كوبىرەك ۇقسايدى, بىراق ونىڭ سىرتقى مودەلىن كليەنت قالاعانداي ەتىپ وزگەرتە الامىز. بۇل قۇرىلعىنى ادام ۇيالى تەلەفونىنداعى قوسىمشا ارقىلى قاشىقتان باسقارادى. مۇنداي ءبىر روبوتتىڭ ءوز باعاسى تەلەفون مەن كامەرانى قوسپاعاندا 80-90 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى, – دەدى ەدىگە.
وزون قاباتىن زەرتتەيدى
يندونەزيادا وتكەن جاس ونەرتاپقىشتار بايقاۋىندا باس جۇلدە العان شولپان امانكەلدى وزون قاباتىن زەرتتەيتىن نانوسپۋتنيك جاساعان. ونىڭ قۇرىلعىسى دالىرەك ناقتى بولشەكتەر مەن ستراتوسفەرادا گازداردىڭ بار-جوعىن انىقتايدى. جوباسىنا مالايزيا مەملەكەتى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ۇسىنىس تا جاساعان. اتالعان نانوسپۋتنيكتىڭ ەرەكشەلىگى – كورشى ەلدەردىڭ تەرريتورياسىنا وتپەيدى. ياعني بەلگىلەنگەن راديۋستان شىعاتىن بولسا, سپۋتنيك ۇشقان جەرىنە قايتا ورالادى.
– الداعى ۋاقىتتا تەحنيكانى 50 شاقىرىم قاشىقتىقتاعى ستراتوسفەرا قاباتىنا جىبەرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. وسىعان ۇقساس سپۋتنيكتەر ۇشىرىلدى, بىراق ولاردىڭ جۇكتەمەسى ءدال مۇنداي پايدالى بولماعان ەدى. مىسالى, اتالعان قۇرىلعىنىڭ كومەگىمەن اگرارلىق ونەركاسىپ سالاسىنا قاجەت كوپتەگەن پايدالى اقپارات الۋعا بولادى. سونىمەن قاتار قالا قۇرىلىسى مەن عارىش تۋرالى ءبىلىمدى تولىقتىرۋعا قاجەت كوپتەگەن اقپارات الامىز. باسقالار دا جاساي الۋى ءۇشىن بارىنشا قولجەتىمدى ماتەريالدى پايدالاندىم, – دەيدى شولپان.
روبوت-جىلىجاي
جاس ونەرتاپقىش جاڭگىرحان شالاباەۆ وسىمدىكتەر مەن كوكونىستەردى ءۇي جاعدايىندا وسىرۋگە بولاتىن روبوت-جىلىجاي جاساعان. روبوت كوكونىس پەن وسىمدىكتى نەبارى ءبىر ايدا وسىرۋگە كومەكتەسەدى. نە وسىرەتىنىڭىزدى ءوزىڭىز تاڭدايسىز.
– 2020 جىلى ءبىراز ۋاقىت ازىق-ت ۇلىك ساتىپ الۋ ءۇشىن دۇكەنگە بارا الماعان كەزىمىز بولدى. سوندا نەگە وسىمدىكتى ۇيدە جىلدام وسىرۋگە بولاتىن روبوت جاساماسقا دەپ ويلادىم. ەڭ الدىمەن, تاجىريبە جاساپ, قۇرىلعىنىڭ وسىمدىكتى قانشالىقتى جىلدام وسىرە الاتىنىن تەكسەرىپ كوردىك. ناتيجەسىندە, ۋاقىتتى 25 پايىزعا ۇنەمدەۋگە بولاتىنىن كوردىك. مۇنىڭ بارلىعى قاشىقتان باسقارۋدىڭ ارقاسى دەپ ويلايمىز. ياعني ارنايى قوسىمشا ارقىلى ازاماتتار بۇل جىلىجايداعى جارىقتى قوسىپ-ءسوندىرىپ, قاجەت كەزدە سۋارىپ وتىرادى, – دەپ ءتۇسىندىردى جاڭگىرحان.
اۆتوماتتاندىرىلعان كاسسا
ءادىلجان قادىروۆ بولسا اۆتوماتتاندىرىلعان كاسسا ازىرلەگەن. ونىڭ قولدانىستا بار كاسسالاردان ەرەكشەلىگى – ءار تاۋاردى جەكە وتكىزۋدىڭ قاجەتى جوق. ءتىپتى دۇكەندەردەگى ۇرلىقتى ازايتۋعا كومەكتەسەدى.
– ءبىز جاساپ وتىرعان قۇرىلعى ساتۋشى جانە ساتىپ الۋشى تاراپ ءۇشىن دە وتە ءتيىمدى. ەكى تاراپتىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەپ قانا قويماي, دۇكەندەردەگى كادر تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشەدى. بۇدان وزگە, دۇكەندەردەگى مايدا ۇرلىقتاردىڭ توقتاۋىنا سەبەپشى بولادى. شامامەن قۇرىلعىنى قۇراستىرۋعا, جالپى كودتى جازىپ شىعۋعا ارىپتەستەرىم ەرسەرىك ماحانبەت, نۇراسىل امانتۇر ۇشەۋىمىزگە بىرنەشە ايداي ۋاقىت كەرەك بولدى, –
دەدى ءادىلجان.
ۋاقىت ۇنەمدەيدى
«Qarapaiym emdeu» دەيتىن دە روبوت بار. ونى وتانداستارىمىز جاساعان. جوبا يەلەرىنىڭ ءبىرى ۇلان ايتپايدىڭ ايتۋىنشا, بۇل كوروناۆيرۋس سەكىلدى جۇقپالى اۋرۋلاردان قورعانۋ ءۇشىن ءتيىمدى. سونىمەن قاتار اۋرۋى بويىنشا تەك انىقتاما العىسى كەلەتىندەردىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەيدى.
– بۇل روبوتتى جاساۋ تۋرالى يدەيا 2020 جىلدارى كەلدى. ول كەزدە ءبىز عانا ەمەس, بۇكىل الەم كوروناۆيرۋستان قينالعان ەدى. ياعني قۇرىلعى ءبىرىنشى كەزەكتە ءتۇرلى ۆيرۋستىق اۋرۋدان قورعايدى. ەكىنشىدەن, قازاقستاننىڭ مەديتسينا سالاسىنداعى كادر جەتىسپەۋشىلىگى جانە وسىدان تۋىندايتىن ۇزىن-سونار كەزەك ماسەلەسى شەشىلەدى. روبوت كەلگەن ادامدى جسن ءنومىر جانە كامەرا ارقىلى سايكەستەندىرەدى. دەنە قىزۋى, جۇرەك سوعىسى, الكوگولدى ىشىمدىك ىشكەن-ىشپەگەنى تۋرالى اقپارات بەرەدى. مۇنىمەن قاتار ناۋقاس قاي جەرى اۋىرىپ تۇرعانىن ايتقان كەزدە روبوت قانداي اۋرۋلار بولۋى مۇمكىن ەكەنىن پايىزبەن انىقتايدى. بۇدان وزگە وقۋ مەن جۇمىسقا ارنالعان انىقتامانى جىلدام شىعارىپ بەرەدى, – دەدى ۇلان.
