سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
كورمەگە وتكەن عاسىردىڭ كورنەكتى عيماراتتارى, العاشقى ساۋدا ۇيلەرى جانە كونە قالا كوشەلەرىنىڭ سۋرەتتەرى قويىلدى. اقمولا دالاسىنىڭ ءحىح عاسىرداعى بەدەرلى بەينەسىنەن باستاپ بۇگىنگى استانانىڭ كورىكتى كورىنىستەرى تانىستىرىلدى.
العاشقى بولىپ ءسوز العان فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور سەرىك نەگيموۆ استانانىڭ ارعى تاريحىنان بايان ەتتى. «قان جۋسانداي ەگىلگەن قادىم زاماننان باستاپ بۇل ولكەنىڭ تاريح ساحناسىندا ماڭىزى ەرەكشە بولدى. بەرگى ءداۋىر بەينەسىندە ونىڭ ساياسي ءرولى ءتىپتى ايقىندالا ءتۇستى. قازاقتىڭ سوڭعى حانى كەنەسارىنىڭ كەسكىلەسكەن شايقاسى مەن جۇمابەك تاشەنوۆتىڭ ارپالىسقان ايقاسى – الاش بالاسى ءۇشىن اقمولا ولكەسىنىڭ قۇندىلىعىن ءبىرجولا دالەلدەپ بەرگەن وقيعالار. ابىزداردىڭ ارمانى, بابالاردىڭ اماناتى بولىپ جەتكەن استانا – بۇل كۇندە مەملەكەتىمىزدىڭ جۇرەگى», دەدى عالىم.
ءيا, ۋاقىتىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «ەلوردانىڭ جىلناماسى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ شەجىرەسىمەن تىعىز استاسىپ جاتىر. شىن مانىندە, استانانى كوشىرۋ گەوساياسي تۇرعىدان وتە دۇرىس قادام بولدى. بۇل – حالقىمىزدىڭ بولاشاق تاعدىرىن ايقىنداعان اسا ماڭىزدى جانە دەر كەزىندە قابىلدانعان تاريحي شەشىم», دەگەن بولاتىن.
«استانانىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى, توعىز جولدىڭ تورابىندا تۇرعان قالا. پاتشا وكىمەتى كەزىندە دە سولاي ەدى. كىرە تارتۋشىلار اقمولا ارقىلى وتەتىن. ياعني اۋەل باستان استانا قالاسى ماڭىزدى ورتالىق بولدى, زامان اعىمىنا ساي قالىپتاسا باستادى. 1994 جىلدىڭ 6 شىلدەدەگى جوعارعى كەڭەستىڭ وتىرىسى – قازاق ەلىنىڭ تاريحىندا ۇلكەن ورىن الاتىن وقيعا. استانانى كوشىرۋگە قاتىستى كوپ قارسىلىق بولدى. اقىرى پىكىرتالاستان كەيىن تاريحي قاۋلى قابىلداندى. سونىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرمىز. ەلوردامىز كۇننەن-كۇنگە ءوسىپ, ءونىپ, وركەندەۋدە», دەدى استانا قالاسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى جانگەلدى بيمولدين.
ءىس-شارا بارىسىندا ۇلتتىق ارحيۆ ديرەكتورى ساعيلا نۇرلانوۆا ارحيۆتىك قۇجاتتارى ساقتاپ, كەيىنگى ۇرپاققا جەتكىزۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. «وتكەنىن بىلمەگەن ەل ەرتەڭىنە سەنىممەن قاراي المايدى. بۇگىنگى قۇجات – ەرتەڭگى تاريح. ارحيۆتىك قۇجاتتار – تاريحىمىزدىڭ سارقىلماس قورى. سوندىقتان مۇراعاتقا مۇقيات قاراۋ – كەلەسى بۋىننىڭ الدىنداعى باستى پارىزىمىز», دەدى س. نۇرلانوۆا.
قۇتتىقتاۋ سوزدەردەن كەيىن كورمە تۇساۋى كەسىلىپ, كوپشىلىكتىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى.