كەلىنگە كەڭەس

اۋەلى قىزىل قۋىرداققا باس قويدىق. سودان سوڭ ارنايى سىباعا. بوتەن ەشكىم جوق, وزىمىزگە قاراعان اعايىن. داريعا جەڭگەم ەتتى مۇشەلەپ جاتىر. قولى قولىنا جۇقپايدى. اۋزى دا. كەلىنگە كەڭەستى كەستەلەدى-اي كەلىپ.

– مىناۋ ءتوس قازى, – دەپ قولىنا ۇستاپ تۇر, – ارىق مالدا ەتەگى بولمايدى. ءار ەلدىڭ سالتى باسقا دەگەندەي, ءتوس قازىنى كەيدە قارا قابىرعا دەپ تە ايتا بەرەدى. سىيلى قوناققا تارتۋعا جارامايدى. ەڭ قادىرلىسى, قازى-قارتا, جال-جايا. ەرتەرەكتە ون ەكى قازىنى ىشەككە اينالدىراتىن. سوندا التى قوس قازى بولادى. مىناۋ – بەلدەمە مەن ومىرتقا, جايانىڭ اراسى. بۇل التىعا بولىنەدى. ەكى تالدان ءتورت كىشى قابىرعا تاستى دەپ اتالادى. قوناق كوپ بولسا, قازىنىڭ ورنىنا دا جۇرە بەرەدى. تومەنگى تاباقتارعا تارتۋعا ابدەن جاراپ جاتىر. مىنا مۇشەنى كورىپ ال, بۇل – بۇعانا. ەتى ءسال قاتتىلاۋ بولعانىمەن, سىي­لى مۇشەنىڭ ساناتىندا. قۇداعا سالادى. ون ەكى ومىرتقا بولادى. بۇرىنعى ىجداعاتتى اجەلەرىمىز ومىرتقانى ۇننىڭ اراسىنا سالىپ ساقتايتىن. قازاقتىڭ ءبىر-بىرىنە وكپەلەگەندە «ۇيىڭنەن ءبىر ومىرتقا مۇجىگەن جوقپىن» دەيتىنى سودان قالعان.

ىلكىدەن ۇزىلمەي كەلە جاتقان ادەمى ءداستۇردى زەيىن قويىپ تىڭداپ وتىردىق. جەڭگەمىزدىڭ جاياۋ جينالىستا ايتقان كەلىنگە كەڭەسى ۇزاپ بارادى. ساننىڭ ءۇش جىلىگى مەن قولدىڭ ءۇش جىلىگىن دە كورسەتتى. سانداعى جىلىكتەردىڭ ورتان جىلىك, اسىقتى جىلىك, جامباس بولىپ بولىنەتىنىن كورسەتىپ بەردى. ال قولداعى توقباس, كارى جىلىك, جاۋىرىن تۋرالى دا تاپتىشتەپ ءتۇسىن­دىردى. جاۋىرىننىڭ جىلىك ساناتىنا كىرەتىنىن دە ەجىكتەدى.

– جاۋىرىندى ەتتى كوبەيتۋ ءۇشىن سالاتىن جاناما مۇشە دەۋشى ەدى عوي, – دەدىك ءبىز.

– ءيا,سولاي, – دەدى جەڭگەي ءبىز جاققا مويىن بۇرماستان. بار ىقىلاسى كەلىنگە اۋعان, – قازىنىڭ شەتىن تەلشىك دەپ اتايدى. تەلشىكتى ۇشى مىقىن. قارىنداردىڭ بۇل­دىرماقسىز, ءتاتتىسىن قارا قارىن, بۇل­دىرماعى بارىن جاي قارىن دەيدى. مىناۋ بىرەۋى قولقا, قۇدانىڭ سىباعاسى. سا­باعى جوق جۇرەك قولقاسى – بالالاردىڭ نەسىبەسى.
ەرتەڭ قۇرمالدىق بەرمەك بولىپ كۇ­پىنىپ وتىرعان اعاي جارىنىڭ جارتى ساعاتقا سوزىلعان ادىستەمەسىنە ريزا پەيىلدە:

– وسىنى قاعازىڭا ءتۇسىرىپ الىپ, گازەتىڭە جازساڭشى, – دەيدى. – وزگە كەلىن­دەر قيىپ الىپ, اس ۇيگە ءىلىپ قويسا, ۇيرەن­گەندەرىنە جاقسى عوي.

– جازايىق, – دەدىك ءبىز, – كادەلى كەڭەستى قاپەرىنە ىلەتىن كەلىن بولسا.

كوكشەتاۋ