جەلدەي جۇيتكىگەن موپەد جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ دەنى جاستار. ولاردىڭ باسىم بولىگى جىلدام جەتكىزۋ قوسىمشاسىندا جۇمىس ىستەپ, ناپاقا تاباتىندار. جەڭىل كولىكتەردىڭ جولىن كەس-كەستەپ, ءجيى ءتارتىپ بۇزاتىندار دا سولار. موپەد تىزگىندەگەندەردەن جۇرگىزۋشى كۋالىگى تالاپ ەتىلمەيتىندىكتەن, ەرەجەنى ەلەمەگەندەر ءتۇرلى جانتۇرشىگەرلىك وقيعاعا تاپ بولىپ جاتىر. بىلتىر شاھاردا موپەدتەردىڭ قاتىسۋىمەن بولعان جازاتايىم وقيعالاردىڭ سالدارىنان تاعى 16 ادام اجال قۇشقان.
«تالداۋ ناتيجەسى كورسەتكەندەي, جاراقات الۋمەن اياقتالاتىن جول-كولىك وقيعالارىنىڭ 16,1 پايىزى موپەدتەر مەن سكۋتەر جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ كىناسىنەن بولادى. كوپ جاعدايدا كولىك جۇرگىزۋشىلەرى ولاردى بايقاماي قالادى. سونىمەن قاتار موپەد جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ كوبى قاراپايىم جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن بىلمەيدى. كۇنى بۇگىن الماتىدا جول-كولىك وقيعالارىنىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان «قۇقىقتىق ءتارتىپ» جالپىرەسپۋبليكالىق ءىس-شاراسىنىڭ ءۇشىنشى كەزەڭى ءجۇرىپ جاتىر. 100-گە جۋىق اتا-انا بالالارىنا ساموكات پەن موپەد جۇرگىزۋگە رۇقسات بەرگەنى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. بۇل جالپى زاڭ مەن قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا قايشى كەلەدى. كەڭ اۋقىمدى رەيدتەر كەزىندە مىڭنان اسا موپەد, سونداي-اق 3 625 اۆتوكولىك مامانداندىرىلعان ايىپپۇل تۇراعىنا ورنالاستىرىلدى», دەيدى الماتى قالالىق پد جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى سەرىك شۋماەۆ.
قالالىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە, وتكەن دەمالىس كۇندەرى مەگاپوليس جولدارىندا 2 مىڭعا جۋىق قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالعان. ونىڭ باسىم بولىگىن ەلەكترساموكات پەن موپەد تىزگىندەگەندەر جاساعان. جالپى, ساموكاتتار مەن موپەدتەردى پايدالانۋ بويىنشا قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋعا قاتىستى جەرگىلىكتى ءىس-شارا باستالعالى, 4 800 موپەد جۇرگىزۋشىسى جانە 5 200 ساموكات جۇرگىزۋشىسى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.
ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازا قاتىناس قۇرالى سانالاتىن ەلەكتر ساموكاتتاردىڭ اياسى كەڭەيە بەرەتىنى انىق. دەگەنمەن ولاردىڭ قاتىسۋىمەن بولاتىن وقيعالار دا جيىلەگەن. ەلەكترساموكاتىن تىزگىندەگەندەردەن قۇجات تالاپ ەتىلمەيتىنى بىلاي تۇرسىن, جول ەرەجەسىنە قاتىستى ەمتيحان دا الىنبايدى. وعان قاتىستى جول ەرەجەلەرى دە زاڭنامالاردا ناقتى ايقىندالماعان. ماماندار قوس دوڭگەلەك تىزگىندەگەن ازاماتتاردى جول قوزعالىسى كەزىندە مۇقيات بولىپ, بىرقاتار ەرەجەنى قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىردى.
«ادام مەن كولىك سانى كوبەيگەن مەگاپوليستەردە موپەدتەردىڭ كەڭ قولدانىسقا يە بولۋى زاڭدى قۇبىلىس. دەگەنمەن وسى باستان ءتارتىپتى كۇشەيتكەن ابزال. جەلىدە جۇرگىزىلگەن الەۋمەتتىك ساۋالدامادا «الماتى ەكىنشى مۋمبايعا اينالىپ بارا ما؟» دەگەن ماسەلە كوتەرىلىپتى. راسىمەن سولاي, موپەدتەر مەن موتوتسيكلدەر سانى كۇن سايىن ارتىپ كەلەدى. كوبى كۇنكورىس قامىمەن ءجۇر, سوندىقتان ولارعا شەكتەۋ قويۋ مۇمكىن ەمەس. الايدا موپەد تىزگىندەگەن جاستارىمىز ءومىر وزىنە كەرەك ەكەنىن ۇمىتپاۋعا ءتيىس, وزگەنىڭ دە ومىرىنە قۇرمەتپەن قاراعانى ءجون. كۇڭگىرت ءتۇستى كيىم كيگەن ساموكاتشىلار جولدا ءجيى بايقالماي قالادى. بۇل ولاردىڭ وزدەرى ءۇشىن دە اسا قاۋىپتى. جولعا شىعار كەزدە اشىق ءتۇستى كيىم تاڭداپ, جارىققا شاعىلىساتىن كەۋدەشە كيگەن دۇرىس. سونىمەن قاتار باسقا شلەم كيىپ, كورىنىسكە كەدەرگى كەلتىرەتىن ەشتەڭە تاقپاعان ابزال», دەيدى قوعام بەلسەندىسى سىمبات بايجوكەن.
پوليتسيا باسقارماسى موتوكولىك پەن ساموكات پايدالانۋشىلارىنا جان-جاقتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى كۇشەيتكەن. رەيدتىك ءىس-شارالاردىڭ ماقساتى – موپەدتەر مەن ساموكاتتاردىڭ جۇرۋىنە تىيىم سالۋ ەمەس, ولاردىڭ جەكە جاۋاپكەرشىلىگىن ەسكە سالىپ, كولىك جۇرگىزۋ مادەنيەتىن ۇيرەتۋ. جاز ايلارىندا ەلدىڭ ەڭ ءىرى شاھارىندا كوبەيە تۇسەتىن ميكروموبيل جۇرگىزۋشىلەرى وسى جايلاردى جادىندا ۇستاسا يگى.
الماتى
