سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
دەمەك اتالعان سالانىڭ تۇلەكتەرىنە قوعامدا سۇرانىس جوعارى. ال وسى باعىتتا ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارى مامان دايارلاۋدا قانداي جۇيەمەن وقىتادى؟ تەوريا مەن تاجىريبە قانشالىقتى ۇشتاسقان؟ سونداي-اق بۇل تسيفرلىق جۋرناليستيكانىڭ ەرەكشەلىگى قانداي؟ وسى ساۋالدارعا جاۋاپ الۋ ماقساتىندا ەلورداداعى Astana It University-نە ارنايى بارعان ەدىك.
IT سالاسىندا ساپالى كادرلاردى دايارلاۋعا باعىتتالعان بۇل وقۋ ورداسى 2019 جىلى اشىلسا, تسيفرلىق جۋرناليستيكا ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى 2020 جىلى العاشقى ستۋدەنتتەرىن قابىلداعان. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ ستۋدەنتتەرگە: ء«بىلىم بەرۋ تۇرعىسىنان بۇل ۋنيۆەرسيتەت بىلىكتى ماماندار دايارلايتىن بەدەلدى وقۋ ورنىنا اينالاتىنىنا ەشقانداي كۇمانىم جوق. نەعۇرلىم جاقسى ءبىلىم الساڭىزدار, مىنا قيىن دا الماعايىپ ومىردەن الار ەنشىلەرىڭىز سوعۇرلىم كوپ بولادى», دەگەن ءسوزى, ءبىر جاعىنان, مەملەكەت جاستاردان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەتىنىن, ەكىنشى جاعىنان, الەمدە بولىپ جاتقان كۇردەلى گەوساياسي جاعداي ءىت سالاسىنا, ونىڭ ىشىندە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك بويىنشا جوعارى بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ ىسىنە جوعارى تالاپ قويىلاتىنىن بىلدىرەدى.
اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتە جۋرناليستيكاعا قاتىستى ەكى ماماندىق بار. ولار: مەدياتەحنولوگيا جانە تسيفرلىق جۋرناليستيكا. العاشقىسى كومپيۋتەرلىك گرافيكا, كەسكىندى وڭدەۋ, ماشينالىق وقىتۋ سىندى تەحنيكالىق جاعىنا جاۋاپ بەرەدى. ال تسيفرلىق جۋرناليستيكا قازىرگى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە يننوۆاتسيالىق تاجىريبەنى مەڭگەرگەن تسيفرلىق مەديا سالاسىنىڭ جوعارى بىلىكتى كادرلارىن دايارلاۋعا باعىتتالعان.
كرەاتيۆتى يندۋستريا مەكتەبىنىڭ اعا وقىتۋشىسى بوگدان پەتروۆتىڭ ايتۋىنشا, وقۋ تازا اعىلشىن تىلىندە ءارى جەدەلدەتىلگەن (ادەتتەگى 4 جىلدىڭ ورنىنا 3 جىلدا ديپلوم الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن) فورماتتا جۇرگىزىلەدى.
«بۇل ماماندىققا تەك جۇزدەن جۇيرىك دەپ تانىلعان شىن مىقتىلار عانا تۇسە الادى. ويتكەنى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدەن بولەك, ءبىزدىڭ «اstana it university excellence test» دەگەن ىشكى ەمتيحانىمىز بار. ونىڭ ءوزى ەكى كەزەڭنەن تۇرادى. ءبىرىنشىسى – شەت تىلىنە قاتىستى سىناق. ويتكەنى ءۇش جىل بويى وقىتۋ ءتىلى تولىق اعىلشىن تىلىندە وتەدى. سول سەبەپتى IELTS, TOEFL سىندى تەستىلەۋلەردىڭ ناتيجەسى تالاپ ەتىلەدى. بۇدان بولەك, باعدارلاماۋعا قاتىستى ەمتيحان تاعى بار. سەبەبى ءبىزدىڭ ءاربىر ستۋدەنت ءىت نەگىزدەرىن مەڭگەرىپ, زامان تالابىنا ساي جان-جاقتى مامان بولۋعا ءتيىس», دەيدى ب.پەتروۆ.
بارلىق سىناقتان سۇرىنبەي ءوتىپ, وقۋعا قابىلدانعان ستۋدەنت مۋلتيمەديالىق جۋرناليستيكا, 3D تەحنولوگياسى جانە انيماتسيا, جۋرناليستيكا نەگىزدەرى, جاڭالىقتاردى جازۋ جانە فاكتچەكينگ, WEB تەحنولوگيالارى, ماشينالىق وقىتۋ, اقپاراتتىق جانە تسيفرلىق ساۋاتتىلىق, اكادەميالىق جازۋ, وپەراتورلىق شەبەرلىك جانە مونتاج نەگىزدەرى سىندى پاندەردە ءبىلىمىن شىڭدايدى. ارينە, بۇل ساباقتار تەك بىرەگەيى عانا.
تسيفرلىق جۋرناليستيكا ماماندىعىنىڭ بيىلعى تۇلەگى نۇربول قۇلماعامبەتتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە جاڭالىقتى قۇر ءماتىن تۇرىندە جاريالاساڭ, ونى وقيتىندار نەكەن-ساياق. وقىرماننىڭ ياكي كورەرمەننىڭ العاشقى 30 سەكۋندتا جانارىن جاۋلاپ, كوڭىلىن باۋراپ الاتىنداي اقپاراتتى تارتىمدى ءارى ساپالى ەتىپ بەرۋگە كۇش سالۋ كەرەك.
ء«بىز ءبىرىنشى كۋرستان باستاپ تەوريا مەن تاجىريبەنىڭ تىزگىنىن تەڭ ۇستاپ كەلەمىز. رەسپۋبليكالىق ءىرى تەلەارنالارعا بارىپ, ءوزىمىزدىڭ ء«ىت News» اتتى باعدارلامامىزدى جۇرگىزدىك. تەك كامەرا الدىندا عانا ەمەس, كامەرادان تىس تەحنيكالىق جاعىنان دا كوپ دۇنيەنى مەڭگەردىك. ءبىزدىڭ بىردەن-ءبىر ەرەكشەلىگىمىز سول – ءۇش تىلدە جازا الاتىن ءارى ءتۇسىرىپ, مونتاجداي الاتىن, سونداي-اق ديجيتال الەمىنەن حاباردار بولىپ, جاساندى ينتەللەكتىنىڭ يگىلىگىن كورە الاتىن امبەباپ جۋرناليست بولۋىمىز», دەيدى ن.قۇلماعامبەت.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەكسپو اۋماعىندا ورنالاسۋى دا ستۋدەنتتەرگە تاجىريبە جاعىنان كوپ كومەگىن تيگىزەدى. ويتكەنى حالىقارالىق «Astana hub» IT-ستارتاپتار تەحنوپاركى دە وسىندا ورنالاسقان. ءبىلىم الۋشىلار مۇندا وزدەرىنىڭ جوبالارىن تانىستىرىپ, ۇلكەن مۇمكىندىككە قول جەتكىزەدى.
بۇدان بولەك, ءبىزدىڭ بايقاعانىمىز وقىتۋشىلىق قۇرامنىڭ جاستاردان قۇرالعانى (ورتا جاس مولشەرى – 32 جاس). قازاقتىڭ اسا كورنەكتى اعارتۋشى-پەداگوگى ىبىراي ءالتىنساريننىڭ «ماعان جاقسى مۇعالىم بارىنەن دە قىمبات, ويتكەنى مۇعالىم – مەكتەپتىڭ جۇرەگى», دەگەن ءسوزى بار. مۇنداعى وقىتۋشىلاردىڭ جارتىسىنا جۋىعىن عىلىم دوكتورى, كانديداتى جانە PhD قۇراسا, قالعانى – ماگيسترلەر جانە ءوندىرىس ماماندارى. ۋنيۆەرسيتەتتە شەتەلدىك پروفەسسورلارمەن قاتار, پرەزيدەنتتىك «بولاشاق» جانە باسقا دا باعدارلامالار اياسىندا شەت مەملەكەتتەردىڭ وزىق جوعارى وقۋ ورىندارىن تامامداعان ۇستازدار ءدارىس وقيدى. ولاردىڭ ىشىندە رەسپۋبليكا بويىنشا «جوو-نىڭ ۇزدىك وقىتۋشىسى» رەتىندە تانىلعاندارى دا بار ەكەن. ماسەلەن, New York Film Academy تۇلەگى, اعا وقىتۋشى ايديە ايداربەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءبىلىم الۋشىنىڭ دەڭگەيىن باعالايتىن GPA جۇيەسىنىڭ ءوزى ءۇش كورسەتكىش بويىنشا باعالانادى.
«نەگىزگى باعالاۋ وقۋ باعدارلاماسى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. ودان بولەك, عىلىمي جانە الەۋمەتتىك GPA جۇيەسى دە بار. ياعني ءاربىر ستۋدەنتتىڭ وقۋمەن عانا شەكتەلمەي, ءتۇرلى جوبانى ۇيىمداستىرىپ, اتسالىسۋى دا ماڭىزدى. ول جاعىنان ۋنيۆەرسيتەت ءبىلىم الۋشىلاردى تەحنيكالىق جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىپ, قولداۋ كورسەتىپ وتىرادى. ماسەلەن, بىزدەگى مەديا جانە ۆيرتۋالدى ستۋديودا كينو سالاسىنا ارنالعان ارنايى كامەرالار بار. ولاردىڭ ساپاسى دا, باعاسى دا جوعارى. سول قۇرىلعىلار ارقىلى ستۋدەنتتەر دەرەكتى فيلم ءتۇسىرۋدى مەڭگەرىپ, بىرنەشە باعدارلاما ارقىلى گازەت-جۋرنالداردىڭ مۇقاباسىن, ديزاينىن جاساۋدى ۇيرەنەدى», دەيدى ا.ايداربەكوۆ.
تسيفرلى جۋرناليستيكا ماماندىعىن باكالاۆر دارەجەسىندە تامامداعان ستۋدەنتتەر العان ءبىلىمىن ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋرادا جالعاستىرا الادى. بىراق ءپان اتاۋى مەدياتەحنولوگيا دەپ وزگەرىپ, اتالعان سالاعا تەرەڭدەي تۇسەدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىنىڭ ءبىرى – حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ. بۇگىنگى كۇنى يتاليا, بەلگيا, گەرمانيا, اقش, قىتاي, وڭتۇستىك كورەيا, چەحيا, تۇركيا, ەستونيا مەملەكەتتەرىنىڭ IT ماماندارىن دايارلايتىن جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن بايلانىس ورناتىلعان. اكادەميالىق ۇتقىرلىق بويىنشا ستۋدەنتتەرمەن ءارى وقىتۋشىلارمەن ءوزارا تاجىريبە الماسۋ, ەكىجاقتى عىلىمي زەرتتەۋ جوبالارىنا قولداۋ كورسەتۋ ءىس-شارالارى جۇزەگە اسىپ كەلەدى.
كوز كورگەندە بارىپ كوڭىل سەنەدى دەمەكشى, ەلىمىزدەگى جاستاردىڭ الداعى ۋاقىتتا شەتەل اسپاي, تۋعان ەلىندە حالىقارالىق دەڭگەيدە جوعارى ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاساعان Astana It University-دە وزگەرىستەر زامانىنىڭ لەبى ەسىپ تۇر. سونىڭ ىشىندە تسيفرلى جۋرناليستيكا ماماندىعىنىڭ قۇرىلعانىنا بار-جوعى ءتورت جىل بولسا دا, بۇل سالانىڭ بولاشاعى مول ەكەنى انىق اڭعارىلادى.
