ۇلتتىڭ جوعىن تۇگەندەپ, تاريحي سانانى تولىقتىرىپ, ەلدى ۇيىستىرۋدا ءباسپاسوزدىڭ ورنى بولەك ەكەندىگى ءسوزسىز. جالپى, كەز كەلگەن ۇلتتىق ءباسپاسوز – قوعامنىڭ ايناسى جانە تەمىرقازىعى.
قولىنا قالام ۇستاعان جۋرناليست قاۋىمنىڭ عانا ەمەس, كوزى قاراقتى وقىرماننىڭ, قاراپايىم حالىق پەن اتقا مىنگەن ازاماتتىڭ اشىق الاڭى مەن مىنبەرىنە اينالىپ, ۇلت مۇراتىمەن ۇندەسكەن باسىلىمدار جوق ەمەس, بار. شىنداپ كەلگەندە تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ەلدىك مۇددەسى, وسى ۋاقىت ارالىعىنداعى حالىقتىڭ بولمىس-ءبىتىمى مەن تىنىس-تىرشىلىگى تولىقتاي بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن تىعىز بايلانىستى.
جىل باسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەل گازەتى – «Egemen Qazaqstan»-عا سۇبەلى سۇحبات بەردى. جۇرتقا ايتار ءسوزىن ءباسپاسوز ارقىلى جەتكىزۋدىڭ كلاسسيكالىق ۇلگىسىن قايتا جاڭعىرتقان پرەزيدەنت وسى سۇحباتى ارقىلى ء«بىز وزىق ويلى ۇلت رەتىندە تەك قانا العا قاراۋىمىز كەرەك!» دەگەن ەلدىكتىڭ يدەولوگيالىق باعدارىن ايقىنداپ بەردى. «قوعام نە نارسەگە ءمان بەرۋى قاجەت؟» دەگەن سۇراققا: ء«بىز وزىق ويلى ۇلت رەتىندە حالقىمىزدى ىدىراتاتىن ەمەس, بىرىكتىرەتىن جولدى تاڭداپ, تەك العا قاراۋىمىز كەرەك. جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتار بارىنەن جوعارى تۇرۋعا ءتيىس. بۇل تۋرالى ۇنەمى ايتىپ ءجۇرمىن. تاعى دا قايتالايمىن, ەڭبەكقورلىق, بىلىمپازدىق, كاسىبيلىك, بىرلىك, ىنتىماق, جاناشىرلىق, ىسكەرلىك, باستاماشىلدىق, ادالدىق, قاراپايىمدىلىق جانە ۇنەمشىلدىك – ناعىز وتانشىل, ادال ازاماتقا ءتان قاسيەتتەر مەن قۇندىلىقتار. حالقىمىزدىڭ قۋاتىن ارتتىرىپ, تابىسقا جەتەلەيتىن وسىنداي قاسيەتتەر مەن قۇندىلىقتاردى جان-جاقتى دارىپتەپ, ۇرپاق ساناسىنا ءسىڭىرۋ ارقىلى عانا ساپالى ۇلتقا اينالا الامىز», دەپ جاۋاپ قاتقان پرەزيدەنت مەملەكەتتىڭ تۇتاستىعى مەن قوعامنىڭ بەرەكە-بىرلىگىنە باستايتىن قۇندىلىقتاردى ۇلت مۇددەسىن ەسكەرە وتىرىپ ۇلىقتاۋدىڭ ءمان-ماڭىزىن دا باعامداپ بەرگەن ەدى. ال بۇل – تەك مەملەكەتتىك ورگاندار مەن زيالى قاۋىمعا جۇكتەلگەن مىندەت ەمەس, بارشا ەلدىڭ الدىندا تۇرعان ماڭىزدى باسىمدىق, اسىرەسە جۋرناليستەرگە ارتىلعان زور جاۋاپكەرشىلىك.
الەم ساراپشىلارى قازىرگى جۋرناليستيكانىڭ ءۇش نەگىزگى پروبلەماسىن اتاپ كورسەتەدى. ولار: جالعان جاڭالىقتار مەن فەيك اقپاراتتىڭ تارالۋى, جاساندى ينتەللەكتتىڭ قارقىندى دامۋى جانە اقپاراتتىڭ شامادان تىس جۇكتەلۋى. راس, زاماناۋي جۋرناليستيكا تەحنولوگيانىڭ قارقىندى دامۋى, اۋديتوريا مىنەز-قۇلقىنىڭ تەز وزگەرۋى جانە مىڭ قۇبىلعان گەوساياسي جاعدايعا بايلانىستى كوپتەگەن قيىندىقپەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىر. سول سەبەپتى دە ءدال قازىرگى ۋاقىتتا مىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ «قاي جۇرتتىڭ ءباسپاسوزى مىقتى بولسا, سول ەلدىڭ ءوزى دە كۇشتى» دەگەن تۇجىرىمى وزەكتىلىگىن جويماي تۇر. اقپاراتتىق تەحنولوگيا توڭىرەگىندە كۇن ساناپ ەمەس, ساعات ساناپ وزگەرىپ جاتقان ۇردىستەر, كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي تۇرعان جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جاھاندىق قارقىنى, تسيفرلاندىرۋ ءداۋىرىنىڭ جەدەلدىگى ەلىمىزدىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگى مەن يدەولوگيالىق دەربەستىگىن ساقتاۋ دەيتىن اسا جاۋاپتى قوس مىندەتتى الدىڭعى قاتارعا شىعاردى. ال بۇل تۇستا الدىڭعى شەپتە تۇرعان جۋرناليستەرگە, اتاپ ايتقاندا ۇلتتىق باسپاسوزگە ارتىلار جۇك تە, جاۋاپكەرشىلىك تە سالماقتى.
بيلىك تە, بۇقارا دا قاشاندا ءباسپاسوزدىڭ بەدەلىن, جۋرناليستەردىڭ ەڭبەگىن جوعارى باعالايدى. كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە قۇتقارۋشىلار مەن قۇزىرلى ورگان قىزمەتكەرلەرىمەن قاتار ءجۇرىپ, قوعام الدىنداعى قارىزى مەن پارىزىن ورىنداعان باق وكىلدەرى اتاۋسىز قالعان جوق. ەل باسىنا كۇن تۋىپ, حالىق قىسىل-تاياڭ كەزەڭگە تاپ بولعان تالاي سىن ساعاتتا دا ولار شىنايى اقپارات تاراتۋدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنىپ, ۇلتتىق مۇددەنىڭ بيىگىنەن كورىنە ءبىلدى.
قوعامدىق پىكىر مەن ازاماتتىق قوعام قالىپتاستىرۋدا, بيلىك پەن بۇقارا اراسىن جالعاپ جۇرگەن قالام ۇستاعانداردىڭ ءرولى, ورنى ەش ۋاقىتتا كەمىگەن ەمەس. وعان كۇنى كەشە كاسىبي مەرەكە قارساڭىندا ءتۇرلى مەملەكەتتىك ناگراداعا يە بولىپ, مەرەيى ارتقان جۋرناليستەردىڭ جۇلدەسى دالەل. قوعامعا, ەلگە, ۇلتقا, مەملەكەتكە شىنايى اقپارات جەتكىزۋ – باستى مىندەتىم دەپ ۇققان, ناعىز جۋرناليست بولۋ – جاۋاپكەرشىلىك ەكەنىن جەتە تۇسىنگەن ءبىرتالاي ارىپتەسىمىزدىڭ دە ءتول مەرەكە قارساڭىندا مەرەيى ۇستەم بولدى.
كەشە اقوردادا وتكەن سالتاناتتى جيىندا «قازاق گازەتتەرى» جشس-نىڭ بىرقاتار ءجۋرناليسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ قولىنان ماراپات الدى. اتاپ ايتقاندا, «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ الماتى قوسىنىنداعى بەلدى ءجۋرناليسى ايگۇل احانبايقىزى مەن «ۇركەر» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى جاڭابەك شاعاتاي «قۇرمەت» وردەنىن السا, «اق جەلكەن» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى ەسەي جەڭىس ۇلى مەن «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتى ساياسات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى يۋليا ماگەر «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى. سونداي-اق «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ءسابيت مالدىباەۆ پرەزيدەنت سىيلىعىنا يە بولدى. ال گازەتىمىزدىڭ ساياسات جانە قۇقىق ءبولىمىنىڭ اعا ءتىلشىسى ەسكەندىر زۇلقارناي سەنات ۇيىمداستىرعان «پاراسات» بايقاۋىندا ۇزدىك ءباسپاسوز ماتەريالى اتالىمىندا توپ جاردى.
بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قىزمەتكەرلەرى كۇنى قارساڭىندا جۇلدەلى بولىپ, سىي-سياپات يەلەنگەندەردىڭ دەنى – مەنشىكتى تىلشىلەر. ماسەلەن, گازەتىمىزدىڭ باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى قازىبەك قۇتتىمۇرات ۇلى جۋرناليستەر وداعىنىڭ «التىن مەدالى» يەگەرى اتانسا, اتىراۋ وبلىسى بويىنشا مەنشىكتى ءتىلشى جولداسبەك شوپەعۇل «Amanat» پارتياسىنىڭ جۋرناليستەر اراسىندا وتكىزەتىن ءداستۇرلى «Amanat مەديا سىيلىعى» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىندا ء«بىز بىرگەمىز» – سۋ تاسقىنىمەن كۇرەس تۋرالى ۇزدىك ماتەريال» اتالىمىندا جۇلدەگەر بولدى. سونداي-اق «Egemen Qazaqstan»-نىڭ ۇلىتاۋ وبلىسى بويىنشا مەنشىكتى ءتىلشىسى ابدوللا داستان «قۇرمەتتى جۋرناليست» اتانسا, قوستاناي وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشى نۇرقانات قۇلاباي «قوستاناي تاڭى» گازەتى ۇيىمداستىرعان ء«دىن جانە ءداستۇر» وبلىستىق بايقاۋىندا باس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلاپ, تۇركياعا جولداما ۇتىپ الدى. راس, بۇل ماراپاتتىڭ بارلىعى مەرەيدى دە وسىرەدى, جاۋاپكەرشىلىك تە جۇكتەيدى.
جۋرناليستەردىڭ مەرەيى ەرەكشە تاسيتىن كاسىبي مەرەكە قارساڭىندا ءسوز باسىن الاش ارىستارىنىڭ ءباسپاسوز تۋرالى بايىپتى پىكىرىنەن بەكەر باستاعان جوقپىز. ويتكەنى ولار جۋرناليستيكادا ۇلتتىق مۇددە مەن ۇلتقا قىزمەت ەتۋدىڭ ەڭ وزىق ۇلگىسىن قالىپتاستىرىپ, باق-تىڭ يدەولوگيانىڭ قاينار كوزى ەكەنىن سوزىمەن دە, ىسىمەن دە دالەلدەپ بەردى. الاش قايراتكەرلەرى ء«باسپاسوز ۇلت پەن مەملەكەتتىڭ وركەندەۋىنىڭ قىزمەتكەرى, ۇلتتىق سانا-سەزىمنىڭ ايناسى بولۋى كەرەك» دەگەن تۇجىرىممەن تۇتاسىپ, وسى باعىتتا تەگەۋرىندى ەڭبەك ەتتى. ال بۇگىنگى باق بۋىنىنىڭ باعى دا, باسىمدىعى دا بىرەۋ, ول – ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىندا وتاندىق جۋرناليستيكانىڭ ابىرويىنا داق تۇسىرمەۋ. ويتكەنى قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ جىلناماسىندا ادىلەتتى قازاقستاننىڭ تۇعىرىنداعى ۇلتتىق ءباسپاسوزدىڭ الار ورنى ەرەكشە بولارى ءسوزسىز.
