ونەر • 24 ماۋسىم, 2024

مۋزىكالىق كونتراست

120 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلوردالىق تالعامپاز تىڭدارمان ءۇشىن 2 شىلدە كۇنى ك.باي­سەيىتوۆا اتىنداعى كامەرالىق زال ساحناسىندا وتەتىن «مۋزى­كالىق كونتراست» كونتسەرتى – ەرەكشە ونەر وقيعاسى بولماق. «استانا وپەرا» وركەسترىنىڭ ديريجەر تۇعىرىندا – باعدارلاما اۆتورى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ كاۆالەرى رۋسلان بايمۋرزين.

مۋزىكالىق كونتراست

كەش ۇيىمداستىرۋشى­لا­رى­نىڭ مالى­مەتىنشە, ايتۋلى باعدار­لاما­نىڭ ەرەك­شەلىگى – وندا زاماناۋي كومپو­زي­تورلاردىڭ سيرەك ورىندالاتىن تۋىندىلارى, سونداي-اق ءتۇرلى مۋزىكالىق جانرلار مەن ايتۋلى پرەمەرالىق نومىرلەردىڭ ۇسىنىلۋىندا ەكەن.

كونتراست-كونتسەرتتە اقش كومپوزيتورلارى تۋىن­دى­لارى­نىڭ بلوگى قىزىقتى ەتىپ تانىستى­رىلماق. مۋزى­كا تاريحىنا از-كەم شەگىنىس جاساساق, سكريپكا مەن فورتەپيانوعا ارنالعان «پۋل­چينەللا» بالەتىنەن سيۋيتانى ستراۆينسكي 1925 جىلى جاساعان. بۇل تاڭعالارلىقتاي ۇي­لەسىمدى شىعارما مۋزىكاداعى نەو­كلاس­سيتسيزمنىڭ جارقىن ۇلگىسى بولىپ تابىلادى. كومپوزيتور دجوۆانني باتتيستا پەرگولەزيدىڭ جانە XVIII عاسىرداعى باسقا دا يتاليالىق كلاسسيكتەردىڭ تۋىندىلارى تاقىرىبىن نەگىزگە الىپ, ولارعا زاماناۋي ءۇن قوسقان. دەل ارتە كومەدياسى داستۇرلەرىنەن شابىت العان شىعارما ءوزىنىڭ جەڭىل ءارى نازىك بولۋىمەن ءتانتى ەتەدى.

ۆا

ەگەر ەلوردالىق كورەرمەن «پۋل­چي­نەللا» بالەتىنەن سيۋيتامەن الدەقاشان تانىس بولسا, ا.كوپلەندتىڭ كلارنەت, ىشەكتى اسپاپتار وركەسترى, ارفا مەن فورتەپيانوعا ارنالعان كونتسەرتىن ال­عاش رەت تىڭدايدى. اارون كوپلەند – امەريكالىق ۇلتتىق كومپوزيتورلىق مەكتەبىنىڭ اعا بۋىن وكىلى. بۇل بۋىن كومپوزيتورلىق مەكتەپتىڭ قۇرىلۋىندا ماڭىزدى, ءتىپتى شەشۋشى ءرول اتقارعان دەسەك تە بولادى. ال اتالعان كونتسەرت 1947 جىلى ايگىلى كلارنەتشى بەنني گۋدمانعا ارنالىپ جازىلعان. XX عاسىرداعى ۇلى امەريكالىق كومپوزيتورلاردىڭ ءبىرى كوپلەند ايتۋلى تۋىندىعا ايرىقشا قۋات پەن كولوريت ۇستەيتىن دجاز بەن فولكلور­دىڭ ەلەمەنتتەرىن قوستى. كون­تسەرت وزىنە ەكپىندى ىرعاقتار مەن ليريكالىق اسەمدىكتى بىرىكتىرەدى. ال بۇل ءتاسىل كلارنەتكە ءوزى­نىڭ بارلىق داۋ­لەس­كەرلىگىمەن جارقىراۋعا تاماشا مۇمكىندىك بەرەدى.

كونتسەرت اياسىندا ا.پيارتتىڭ سكريپ­كا مەن كامەرالىق وركەسترگە ارنالعان ­«Fratres» («اعايىندى») شىعارماسىن تىڭ­داۋ­عا بولادى. بۇل – ەستونيالىق كوم­پوزيتوردىڭ ەڭ تانىمال تۋىندى­لارى­نىڭ ءبىرى. پيارت بىرەگەي ستيل ويلاپ تاۋىپ,­ ونى «تينتيننابۋلي» (لاتىن تىلىنەن اۋدار­عاندا «قوڭىراۋ») دەپ اتادى. اتالعان تۋىن­دى جەڭىل دە جايماشۋاقتىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. سكريپكا مەن كامەرالىق وركەسترگە ارنالعان «Fratres» – وپۋس, ياعني مۇندا ءاربىر نوتا تەرەڭ ماعىنامەن بەرى­لىپ, رۋحاني تۇڭعيىققا ەنۋ ءارى پايىمداۋ اتموسفەراسىنا بولەيدى.

الەمدە وركەسترمەن بىرگە العاش رەت ورىندالاتىن س.فرانك–ە.ماگاليفتىڭ فلەيتا مەن ىشەكتى اسپاپتار وركەسترىنە ارنالعان كونتسەرتتىك ترانسكريپتسياسى, پرەليۋديا, فۋگا جانە ۆارياتسيالارى كەشتىڭ شارىقتاۋ شەگى بولماق. فرانتسۋز مۋزىكالىق ءرومانتيزمىنىڭ ءىرى وكىلدەرىنىڭ ءبىرى فرانك ءوزىنىڭ ەموتسيالىق تۇرعىدا مازمۇندى ءار اۋەن جاعىنان باي تۋىندىلارىمەن تانىمال. ماگاليف جاساعان شىعارمانى فلەيتا مەن وركەسترگە ىڭعايلاۋ – تۋىندىنىڭ جاڭا قىرلارىن اشىپ, ونىڭ سىرشىلدىعى مەن نازىكتىگىن ايشىقتاي تۇسەرى ءسوزسىز.

ديريجەر ءارى كونتسەرت اۆتورى رۋسلان ءبايمۋرزيننىڭ جەتەكشىلىگىندەگى كامە­را­لىق وركەستر ايتۋلى تۋىندىلاردى باسقا قى­رىنان ۇسىنىپ, مۋزىكالىق ستيلدەردىڭ بار­لىق نيۋانسى مەن كونتراسىن پاش ەتەدى. كوپتەن كۇتكەن كلاسسيكالىق مۋزىكا كە­شىندە سوليست-اسپاپشىلار – سكريپكاشى ساعيقوجا ەرەجەپوۆ, فلەيتاشى ءاليما ابەۋوۆا, كلارنەتشى الماز توقپانوۆ ونەر كورسە­تەدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار