ساياسات • 11 ماۋسىم, 2024

ترانسشەكارالىق ىنتىماقتاستىق

170 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى قانات بوزىمباەۆ دۋشانبەدە (تاجىكستان) وتكەن «سۋ – تۇراقتى دامۋ كەپىلى: 2018-2028 جىلدار» الەمدىك ءىس-قيمىل ونجىلدىعىنا قاتىستى ءىىى حالىقارالىق كونفەرەنتسيادا ءسوز سويلەدى.

ترانسشەكارالىق ىنتىماقتاستىق

فوتو: sputnik.kz

جوعارى دەڭگەيدەگى ءىس-شارانى تاجىك­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ۇيىم­داس­تىردى. ءىس-شاراعا بۇۇ-عا مۇشە مەم­لەكەت­تەر­دىڭ, حالىقارالىق ۇيىم­داردىڭ جانە ازا­ماتتىق قوعامنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

دۋشانبە سۋ ۇدەرىسى كليماتتىڭ وز­گەرۋىنە, ورتاق سۋلاردى باسقارۋعا جانە ۇكىمە­تارالىق كەلىسىمدەردى جۇزەگە اسىرۋ­عا بايلانىستى جاھاندىق سۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جاڭا شەشىمدەر ازىرلەۋگە ارنالعان الاڭ بولىپ سانالادى.

ۆيتسە-پرەمەر ءوز سوزىندە قازاقستان كليماتتىڭ وزگەرۋىنىڭ سالدارىن ەڭسەرۋ جونىندەگى جاھاندىق باستامالاردى, سونداي-اق سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرىنە الەمدىك قوعام­داستىق­تىڭ نازارىن اۋدارۋ جونىندەگى تاجىك­ستاننىڭ كۇش-جىگەرىن تولىق قولدايتىنىن اتاپ ءوتتى.

بۇگىندە قازاقستاننىڭ سۋ ساياساتى سۋ شارۋاشىلىعى ينفراقۇرىلىمىن جاڭ­عىرتۋعا جانە دامىتۋعا, اقپاراتتىق جۇيە­لەردى, نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى جەتىل­دىرۋگە جانە ترانسشەكارالىق ىنتى­­ماق­تاستىقتى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان.

قانات بوزىمباەۆ ورتالىق ازيا­داعى ترانسشەكارالىق سۋلاردى باسقارۋ بو­­يىنشا ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ودان ءارى سترا­تەگياسىن ازىرلەۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

«كليماتتىڭ سۋ رەسۋرستارىنا اسەر ەتۋ ماسەلەسىندە شەكارا جوق. كليماتتىڭ وزگەرۋىنە جانە سۋدىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە ارەكەت ەتۋ شارالارى بارلىق ەلدەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى جانە بارلىق مۇمكىن كۇشتەر مەن قۇرالداردى جۇمىلدىرۋدى تالاپ ەتەدى. قازاقستان – سۋ رەسۋرستارىنىڭ جارتىسىنا جۋىعىن كورشىلەرىمەن بولىسەتىن ەل. ءبىز ءۇشىن ترانس­شەكارالىق سۋ اعىندارى بويىنشا ىنتىماقتاستىق سۋدى ءتيىمدى باس­قارۋ­دى جانە ەكوجۇيەلەردى قورعاۋدى قام­تاماسىز ەتۋ تۇرعىسىندا ماڭىزدى», دەدى ۆيتسە-پرەمەر.

ارال تەڭىزىندەگى ەكولوگيالىق جاعداي ەرەكشە الاڭداۋشىلىق تۋعىزادى. 5,5 ميل­ليون گا ءشولدىڭ پايدا بولۋى بۇكىل ايماق­تاعى ادامداردىڭ دەنساۋلىعى مەن ەكو­جۇيە­لەردىڭ جاعدايىنا تەرىس اسەر ەتەدى.

«بۇل سىن-قاتەرلەر سۋ, ەنەرگەتيكا جانە ازىق-ت ۇلىك رەسۋرستارىنا سۇرا­نىستىڭ ارتۋىمەن بىرگە ارال تەڭىزى باسسەينىندە سۋدى ۇتىمدى پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قابىلداۋدى تالاپ ەتەدى. وسىعان بايلانىستى كوكارال بوگەتىن ساقتاۋ جانە سىرداريا وزەنىنىڭ اتىرابىن قالپىنا كەلتىرۋ سياقتى شارالاردى ىسكە اسىرۋ ارقىلى تابيعي سۋ نىساندارىن ساقتاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ ماڭىزدى», دەپ اتاپ ءوتتى ق.بوزىمباەۆ.

دۋشانبە سۋ ۇدەرىسى اياسىندا قانات بوزىمباەۆ تاجىكستان پرەمەر-ءمي­نيسترىنىڭ ورىنباسارى سۋلايمون زيوزو­دامەن, رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ كومەك­شىسى, كليمات ماسەلەلەرى جونىندەگى ارنايى وكىلى رۋسلان ەدەلگەريەۆپەن, وزبەكستان پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى شۋحرات گانيەۆپەن, سونداي-اق ەۋروپا­لىق وداقتىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا ارنايى وكىلى تەري حاكالامەن كەزدەستى. 

سوڭعى جاڭالىقتار