پىقىپتىڭ ىستەپ وتىرعان تىرلىگىن ودان باسقا مامان اۋىستىرا المايتىن بولعاندىقتان, ءىلدالاپ جارتى شتاتتىق قىزمەتتە قالدىرعانمىن. توماعا تۇيىق, ازداپ ءجۇرىس-تۇرىسىندا اپەرباقاندىق تا بار, زامانداستارىمنىڭ اراسىندا «قوجاناسىرلىعىن» دا بىلەتىنمىن...
ءبىراز كۇن وتكەن سوڭ, پىقەكەڭنىڭ ۇيىندەگى جەڭگەي حابارلاسادى.
– اينالايىن قاينىم, وسى اعاڭدى جارتى «شتاتقا» تۇسىرگەنىڭە راحمەت!.. – دەگەنىندە, جەڭگەم دە قىرسىعىن شيراتىپ تۇر ما دەسەم, جو-جوق, اعىنان جارىلىپ اڭقىلداپ تۇر. – جارتى شتاتقا تۇسكەلى بەرى, جارتى كۇن تۇزدە, جارتى كۇن ۇيدە, راقات! راقات دەيتىنىم, بۇرىن بۇرىلىپ قارامايتىن ءۇي تىرلىگىنە ارالاسىپ, كاكىر-شۇكىردەن تارتىپ, ءبىز جۇمىستان كەلگەنشە تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ وتىراتىن بولدى. عۇمىرى ارالاسپاعان اسحاناسىن ءبىر-ەكى اس ازىرلەپ-اق ەڭسەرىپ الدى... تولىق شتاتتا جۇرگەنىندە ەكى كۇننىڭ بىرىندە ءالاۋلايىن ايتىپ كەشتەتىپ كەلىپ ءجۇرۋشى ەدى... جارتى شتاتتىق قىزمەتىنە بارسا دا, بىزدەن بۇرىن ۇيدە... بۇرىندارى كۇنىنە مىندەتتى تۇردە ءبىر قوراپ تەمەكىنى ارەڭ-پارەڭ جەتكىزۋشى ەدى, قازىر: «مەن جارتى شتاتتامىن, سوندىقتان ەكى كۇنگە ءبىر پاشكى جەتەدى», دەپ جاساعان ۇنەمىنە ريزامىن!
...پىقىپتىڭ قىزمەتتەگى سىرلاس-سىبايلاسى ىلدەبايدى شاقىرىپ, جارتى «شتاتتاعى» دوسىنىڭ حال-احۋالىنان سىر سۋىرتپاقتاپ ەدىم:
– ويباي, باسەكە, وزگەرىپ كەتتى ول انتۇرعان! – دەپ زارلاي جونەلسىن. – ءبىر عانا قىلىعىن ايتايىن. كۇن ارالاتا تۇسكى تاماققا بارعاندا, بىرگە تۇرىپ اس الامىز. ءبىرىنشىسى عوي, «پولوۆينكا» الادى. «كوتلەتتى» دە, گارنيرىن دا داۋلاسىپ وتىرىپ: «مەن جارتى شتاتتاعى اداممىن» دەپ ايعايعا باسىپ, اقىرى اسپازشى اتاۋلىنى كوندىرىپ, ءبار-ءبارىن: جارتى كوتلەت, جارتى گارنير, جارتى كامپوت, ەڭ اياعى ءتىلىم ناندى دا ەكىگە ءبولدىرىپ الىپ جەپ وتىرادى...
...جارتى ايدان سوڭ جەڭگەي حابارلاسادى, داۋىسىندا ءدىرىل, سوزىندە ۇرەي باسىم.
– قاينىم-اي, وتكەندە قۋانعانىم ەرتەرەك بوپتى. پىقىپتان قورقا باستادىم... ءتۇن ۇيقىسىن قىسقارتىپ, ءتۇن ورتاسى اۋا: «ماعان تولىق ءتۇن ۇيىقتاۋعا بولمايدى», دەپ تۇرەگەلىپ وتىراتىندى شىعاردى... نە تاماق ىستەسەڭ دە, جارتىلاي ءىشىپ, جارتىلاي تاباعىندا قالدىراتىن بولدى. اڭگىمەسىن تەك جارتىلاي ايتىپ, ءارى قاراي اۋزىن بۋعان وگىزدەن ارمەن بولىپ الادى... بىرەۋ-مىرەۋ تەلەفونمەن سويلەسكەنىن ەستىپ, ار جاعىنداعىنىڭ نە ويلاپ, نە ءپىشىپ قالعانىن بىلە الماي دال بولامىن... نەسىن ايتايىن, ءبارى جارتى... ءبار-ءبارى... —دەپ كەمسەڭدەپ قويا بەرگەنىندە نە ايتارىمدى بىلمەدىم...
...بار قىزمەتكەردىڭ باسىن قوسىپ جينالىس وتكىزىپ وتىرعانمىن. ءبىر ۋاقىتتا جينالىستىڭ تۇپ-تۋرا ورتا كەزەڭىندە بىرەۋ ەسىكتى اشىپ شىعىپ كەتىپ بارا جاتىر, سۇلباسىنان تانىدىم – پىقىپ...
ەرتەسىندە پىقىپتى جەكە شاقىرتتىم:
انشەيىندە ايقارا اشىپ كىرەتىن ەسىگىن جارتىلاي عانا اشىپ قىسىلىپ-قىمتىرىلا كىردى. ورنىمنان تۇرىپ:
– اسسالايماعالەيكۋم! – دەپ قول ۇسىنىپ ەدىم:
– اليك... – دەپ قانا, بۇرىنعى الا جۇگىرەتىن قوس الاقانىنىڭ جارتىلاي ۇشىن عانا ۇسىندى. وتىرۋىن ءوتىنىپ ەدىم, ورىندىققا جارتىلاي عانا قۇيرىق ۇشىمەن جايعاسىپتى.
ءبىرلى-جارىم ءبىر نارسەلەرگە سۇراۋ سالىپ ەدىم, ءبارى جارتى, ءسوزىنىڭ اياعى, ويىنىڭ ورتاسى جوق ويسىراپ-اق قالىپتى...
ءمان بەرىپ ءۇستى-باسىنا كوز جۇگىرتسەم: شاشىنىڭ جارتىسى تارالعان, تەڭ جارتىسى ۇيپا-تۇيپا... ءبىر اياعى جارتىلاي اينا دەرسىڭ, ەكىنشى ەتىگىن تازارتپاعالى ءبىر ايدىڭ ءجۇزى بولعان-اۋ شاماسى... شالبارىنىڭ ءبىر بالاعىنىڭ قىرى وقتاي, قارسى بۇتى قاتپار-قاتپار, كارى قوشقاردىڭ موينىنان ارمەن... بەت الپەتىندەگى جارتى مۇرتى مەن قارسى جاعىنداعى جارتىسى الىنعان ساقالىنا كوزىم ءتۇسىپ ەرىكسىز مىرس ەتىپ ك ۇلىپ جىبەرگەنىمدى دە بىلمەي قالدىم...
قالىڭ وي ۇستىندەمىن. پىقەكەڭدى بۇل بەيشارا حالدەن قۇتقارىپ, تولىق قىزمەتكە الايىن دەسەم, جاعداي كوتەرمەيدى. تولىق بوستاندىق بەرىپ ءبىرجولا قۇتىلا قويايىن دەسەم, ماماندىعى كەرەك, ودان باسقالار اتقارا قوياتىن ءىس ەمەس...
كۇنى بويى دەل-سال كۇيدە, ءبىر شەشىمگە كەلە الماي, ەكى ورتادا جارتىلاي باستىق بولىپ وتىردىم دا قويدىم.
بەرىك سادىر
