تاريحتاعى ەڭ كونە ەرتەگى «تەمىرشى مەن شايتان» بولىپ شىقتى. سيۋجەتى ءۇندىستاننان سكانديناۆياعا دەيىنگى ەلدەردىڭ بارىندە شامامەن بىردەي ەكەن. ەرتەگىدە كەز كەلگەن تەمىردى بىرىكتىرۋ كۇشىنە يە بولۋ ءۇشىن ءوز جانىن ز ۇلىم جىنعا ساتقان تەمىرشىنىڭ ءومىرى باياندالادى. ءتۇيىنى دە قاراپايىم – ەشقانداي ادام مانساپقا ساتىلماۋ كەرەك. بار اتاق تا, كۇش تە ادال ەڭبەكپەن عانا كەلەدى. وسىناۋ وي ادامزاتتى قولا داۋىرىنەن بەرى مازالاعانى ءبىزدى دە تولعاندىرادى...
دومالاپ جەتكەن مۇراتقا
«بۇرىن, بۇرىن, بۇرىندا قاڭباق شال دەگەن شال بولىپتى, مال مەن باسقا زار بولىپتى» دەپ باستالاتىن ەرتەگىنى بىلمەيتىن قازاق جوق شىعار. دالانىڭ ءتورت بۇرىشىنىڭ اراسىندا ءارى-بەرى دومالاي جۇرگەن قاڭباق شال بىزگە نەگە ۇلگى؟
ەستەرىڭىزدە بولسا, ەرتەگىدە شالدان بولەك اقىلى تاياز, تاۋداي ءداۋ, وعان قوسا سول ساناسىز الىپتىڭ ءوزى سەنبەيتىن قۋ تۇلكى بار. راسىندا, بۇلاردىڭ ارقايسىسى ومىردە كەزدەسەتىن ءتۇرلى ادامنىڭ بەينەسىن اشادى. بىلەگىنىڭ كۇشىنە عانا سەنىپ, بىلىمگە جارىماعان ء«داۋ جاندار» دا, وڭدى-سولدى ءبارىن الداپ, اقىرى ءوزىن اشكەرە قىلعان «تۇلكى جاندار» دا قانشاما؟
ءجا, جاڭاعى شالعا ورالايىق. بىزگە كەيدە كۇلكىلى, كەيدە ۇرەيلى كورىنگەن قاڭباق شال – ءوزىنىڭ ادال ەڭبەگىمەن كۇنىن كورىپ جۇرگەن قاراپايىم اتا ەكەن. ءبىر قاراعاندا, دارمەنسىز كورىنگەنىمەن, ەرتەڭىن ۇنەمى ويلاپ, دومالاپ ءجۇرىپ مۇراتقا جەتەر وسىنداي جاندار ۇنايدى بىزگە! سىزگە شە؟
جۇرتىن جارىلقاعاندار
كەدەي الدار كوسە – حالىقتىڭ قيالىنان شىقسا دا, ادەبيەتتەگى الەۋمەتتىك تەڭسىزدىك تاقىرىبىن قوزعاپ, بايلىققا دەگەن كوزقاراستى تۇبەگەيلى وزگەرتكەن كەيىپكەر. بىراق مۇنداي قاھارمان قازاقتا عانا بولماعان.
روبين گۋد تە – ءبىزدىڭ الدار كوسە سىندى ءالسىز جانداردىڭ جاناشىرى. الدارىمىز شىندىقتى مىسقىلمەن تۇيرەپ ايتسا, اعىلشىننىڭ ءروبينى قارۋىمەن نۇقىپ ايتقان. ەكەۋىنىڭ امالى بولەك بولسا دا, نيەت پەن ماقساتى ءبىر عوي, باستىسى. قىزىق, وسىنداي كەيىپكەر ءبىزدىڭ زاماندا ءومىر سۇرسە, قانداي ءتاسىل ويلاپ تابار ەدى؟ بۇگىنگىنىڭ ادامدارىنا الەمنىڭ بار بايلىعىن تەڭ ءبولىپ بەرسە دە, جەتكىزە المايتىن سياقتى...
دايىنداعان –
اسەم جاناتوۆا,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ ستۋدەنتى
