ايماقتار • 30 مامىر, 2024

جىر بولعان جىلىجاي كىمدىكى؟

1430 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جاقىندا عانا الەۋمەتتىك جەلىدە قىزىلوردا قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى «ياگودكا» ساياجايىنداعى جىلىجايلاردىڭ بۇگىنگى احۋالىن كورسەتكەن ۆيدەو جاريالاندى. كەزىندە ءاپ-ادەمى كەشەن بولىپ باستالعان جىلىجايلاردىڭ ج ۇلىم-ج ۇلىمى شىققان قازىرگى كەيپى شىنىمەن دە ادام ايارلىقتاي. جەلىدەگى بەينەۇزىك استىنا تىزىلگەن نەشە ءتۇرلى پىكىر بار. ءبىرازىنىڭ ويى «ەسىل دۇنيەنى بۇلاي قور قىلعانشا, بىزگە نەگە بەرمەيدى؟» دەگەنگە سايادى.

جىر بولعان جىلىجاي كىمدىكى؟

وسىعان بايلانىستى جەرگىلىكتى اۋىل­شارۋا­­شى­لىق جانە جەر قاتىناستارى باس­قار­ما­سى­نا حابار­لاس­تىق. ولاردىڭ مالى­مە­تىنشە, 120 جىلىجاي­دان تۇراتىن كەشەن سوناۋ 2012 جىلى «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اك­تسيونەرلىك قوعامى ەسەبىنەن سالىنىپ, جەكە كاسىپكەرگە ليزينگكە بەرىلگەن. «بۇل جۇ­مىسقا وبلىس بيۋدجەتىنەن ءبىر تيىن دا بولىنگەن جوق» دەسەدى باسقارما ماماندارى. تارتىلعان ينفراقۇرىلىم دا كاسىپكەر ەسە­بىنەن جۇرگىزىلگەن.

«اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قول­­­داۋ قورى» اق كەيىننەن «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنا قوسىلۋ جولىمەن تاراتىلادى. ياعني تالاپ ەتۋ قۇقىعى وسى كورپوراتسياعا ءوتىپ, بۇگىندە ولار شارتتىق مىندەتتەمەلەردى ورىنداماۋىنا بايلانىستى بەرەشەكتى ءوندىرىپ الۋ ءۇشىن سوتقا تالاپ-ارىز بەرگەن.

«اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق قىزىلوردا وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ماحانبەت تۇرماحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, 10 گەكتارلىق القاپ يەسىز ەمەس. ولاردىڭ جىلى­­جايلاردى قاراۋىلداۋ قىزمەتىن توقتات­قا­نىنا دا كوپ بولا قويماپتى.

العاشقى ليزينگكە الۋشى مىندەتتەمەسىن ورىنداماعاسىن كەرى قايتارىلىپ, كەشەنگە ينۆەستور ىزدەپ, ساتىلىمعا دا شىعارعان كەزى بولىپتى. تەك 2017 جىلى عانا ءبىر كاسىپكەر وسى ىسكە بەل بۋىپ, جۇمىس باستايدى. ءتىپتى العاشقى ءونىمىن دە شىعارىپتى. بىراق كوپ ۇزاماي ونىڭ تىرلىگى دە تۇيىققا تىرەلگەن. 2021 جىلى كاسىپكەر 10 گەكتارلىق القاپتى ءبولىپ, قارىزدىڭ جارتىسىن موينىنا العاندار 5 گەكتارىنا كۇرىش كوشەتىن دايىنداماق تا بولعان ەكەن. بىراق بۇل دا اياقسىز قالىپ تۇر. ەكىنشى مارتە مىندەتتەمەلەرىن ورىنداي الماعانداردان بىلتىر «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق جىلىجايلاردى قايتارىپ الۋ جۇمىستارىن باستاپ كەتتى.

«اۋەلى بىزگە كەلتىرىلگەن شىعىندى انىق­تاۋى­مىز كەرەك. وسى ءۇشىن ماماندان­دى­رىل­عان كومپانيا ىزدەدىك. ولار كەلىپ, جان-جاقتى زەرتتەپ, جىلىجايلاردىڭ قۇرال-جاب­­دىعىنىڭ ىستەن شىعىپ, جارامسىز بولىپ قال­­عاندىعىن راستايتىن انىقتاما بەردى. بۇل شى­عىننىڭ ءبارى كاسىپكەرلەر ەسەبىنەن وتەلەدى», دەيدى فيليال جەتەكشىسى.

جىلىجاي كەشەنىنىڭ جۇمىسىن باستاعان بيزنەسمەننىڭ, كەيىنگى ەكى كومپانيا يەلەرىنىڭ دە اتى-ءجونى مەن باسقا دا دەرەكتەرى بانكتىك قۇپيا رەتىندە ساقتالادى. جالپى, بەرىلگەن 600 ملن تەڭگەگە جۋىق قارىزدىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن 30 پايىزعا جۋىعى قايتارىلعان.

كورپوراتسيا كەشەنگە جاڭا ينۆەستور ىزدەپ تە كورىپتى. اكىمدىككە, «بايقوڭىر» اكك» اق مەن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا دا حات جازعان. بىراق وسى كۇنگە دەيىن ءىستى ءارى قاراي جالعاستىراتىن ىلكىمدى جان تابىلماي وتىر.

«بۇل – قور مەن كاسىپكەر اراسىنداعى ما­سەلە. مۇندا بيۋدجەتتىڭ قارجىسى جوق. بيزنەستىڭ قاي سالاسىندا دا ءىس باستا­عانداردىڭ ءبارىنىڭ كوشى بىردەن تۇزەلىپ سالا بەر­مەيتىنىن ءبارىمىز بىلەمىز عوي. بۇل دا – سونداي تاۋەكەلى اقتالماعان تىرلىكتىڭ ءبىرى. بىزگە قايتارىلعاننىڭ وزىندە دە قارىز الۋشى بار­لىق مىندەتتەمەسىن ورىندايدى. وعان ەشقان­داي كۇمان بولماۋى كەرەك», دەيدى ماحانبەت اقىلبەك ۇلى.

قازىر ءىس قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ماماندان­دى­رىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتىندا قارالىپ جاتىر.

 

قىزىلوردا وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار