گرەكتەر كەتسە, ەۋروايماق ىرگەسى سوگىلەدى
گرەكيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى انتونيس ساماراس 2014 جىلعى جەلتوقساندا ەلدى قۇتقارىپ قالۋ جونىندەگى قازىرگى باعدارلامانىڭ جۇمىسىن الداعى اقپان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن سوزۋ تۋرالى حالىقارالىق كرەديتورلار «ءۇشتىگىمەن» كەلىسىمگە قول جەتكىزدى. وسىلايشا ەۋروپا كوميسسياسىنىڭ, ەۋروپا ورتالىق بانكى مەن حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ كەپىلدەمەسىن العان ەللادا ەلى 25 قاڭتاردا مەرزىمىنەن بۇرىن وتەتىن بولىپ بەلگىلەنگەن پارلامەنت سايلاۋىنا بەيمارال دايىندالا باستادى. بىراق ءبىر نارسە ايقىن, سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەن پارتيانىڭ قاي-قايسىسى دا جوعارىدا اتالعان باعدارلامانىڭ اياسى ودان ءارى كەڭەيتىلە تۇسۋىنە تەزىرەك كەلىسىم الۋعا ءماجبۇر بولادى. ماسەلە مىنادا, گرەكيا ناۋرىز ايىندا حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ €1,5 ملرد. ($1,77 ملرد.) قارجىسىن قايتارۋى, ال ءسال كەيىنىرەك بۇدان دا ماڭىزدىراق بورىش ءمىندەتتەمەسىن جابۋى ءتيىس. 2014 جىلى ەلدىڭ سىرتقى قارىزىنىڭ جالپى ىشكى ونىمىنە قاتىسى رەكوردتىق كورسەتكىشكە جەتىپ, 174,9 پايىزدى قۇرادى. ال ەڭ تومەنگى دەڭگەي 1980 جىلى ورىن الىپ, 22,6 پايىزعا توقتاپ ەدى. وتكەن جىلعى جەلتوقساندا ەلدىڭ پارلامەنتى 2015 جىلعى بيۋدجەتتى بارىنشا وپتيميستىك سارىندا, گرەكيا ەكونوميكاسىن 2,9 پايىزعا كوتەرۋ جانە ىشكى جالپى ءونىم 3 پايىز دەڭگەيىندەگى العاشقى پروفيت تۇرعىسىندا قابىلدادى. 2014 جىلعى بيۋدجەتتىڭ تاپشىلىعى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ 12,7 پايىزعا جۋىعىن قۇراعان جاعدايىندا جاسالعانىن دا ايتا كەتۋىمىز كەرەك. ەندى گرەكياعا كومەكتىڭ جاڭا قالتاسىن الۋ نەمەسە بۇرىننان بارىن ۇلعايتۋ جونىندە كەلىسىمگە كەلۋدىڭ ورايى كەلىپ جاتسا, وعان ءوز قارىزدارى بويىنشا دەفولت جاريالاۋ پروتسەدۋراسىن باستان كەشەتىن بولادى. ەللادا ەلى 2010 جىلدان بەرى حالىقارالىق داعدارىسقا قارسى باعدارلامانىڭ كومەگىمەن تىرشىلىك ەتىپ كەلەدى. ول كەزدە كومەكتىڭ ءبىرىنشى باعدارلاماسى بولەتىن اقشانىڭ كولەمى 110 ملرد. ەۋرو بولاتىن. الايدا, بۇل قارجى ەلدىڭ تابانىنان تىك تۇرىپ كەتۋىنە جەتپەدى. سوندىقتان 2011 جىلى اياسى 2012 جىلدان 2014 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىنگى مەرزىمدى قامتيتىن 130 ملرد. ەۋرو مولشەرىندەگى ەكىنشى باعدارلاما بەكىتىلدى. سونىمەن, بىلتىرعى جىلدىڭ سوڭىندا اتالمىش باعدارلاما دا جۇمىسىن اياقتاعان ەدى. تەك, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, پرەمەردىڭ كۇش سالۋى ارقاسىندا عانا كومەك كورسەتۋدى اقپاننىڭ اقىرىنا دەيىن سوزا تۇرۋعا مامىلە جاسالدى. ال ەۋروپا ورتالىق بانكى سودان ءارى گرەكيانىڭ بانك جۇيەلەرىن قارجىلاندىرۋدان باس تارتسا, ەلدىڭ ۇكىمەتى ەڭ سوڭعى مۇمكىن بولاتىن قادامعا – ءوز ۆاليۋتاسىن شىعارىپ, ەۋروايماقتان شىعۋعا باراتىن بولادى. جانە بۇل جاي قورقىتۋ ءۇشىن ىستەلەتىن قوقان-لوققى ەمەس. 2014 جىلدىڭ سوڭىندا گرەك بانكتەرىنەن كەتكەن دەپوزيتتەر كولەمى 3 ملرد. ەۋرودان اسىپ ءتۇستى. ەگەر جاعداي قازىرگىدەي ۇرگىن-سۇرگىن قالپىندا قالىپ, سوڭعى ناتيجەنىڭ نە بولاتىنى بەلگىسىز كۇيىنشە قالا بەرسە, شىعىس اۋقىمى تەك ۇلعايا بەرەدى. وسى ورايدا گرەكتەر 2013 جىلدىڭ سوڭىندا ەلدى دەفولتتان سوڭعى ساتتە عانا قۇتىلىپ ۇلگەرگەن كيپردىڭ احۋالىنا تاپ بولۋدان قورقادى. سول جولى ارال –مەملەكەت ۇكىمەتى اۋىسقاننان كەيىن ول ەلدەگى ەكىنشى دارەجەلى بانكتەردى جويۋ, بانكتەردىڭ جەكە سەكتورداعى قارىزدارىن سىزىپ تاستاۋ جانە 100 مىڭ دوللاردان ارتىق قارجىنى تولەمنەن الىپ تاستاۋ ارقىلى حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى مەن ەۋروپا وداعىنان 10 ملرد. ەۋرو كولەمىندە اقشا الدى. ال 2013 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا كاپيتال قوزعالىسىنىڭ شەكتەۋلىلىگى, ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, ءىس جۇزىندە ەلدى ەۋروايماقتان شىعارىپ تاستاۋمەن بىردەي بولدى. وسىلايشا ەۋروپا ورتالىق بانكى ءتىپتى بيلىكتىڭ اۋىسۋىنىڭ ءوزى ەۋرووداق قارجى ينستيتۋتتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان رەتتەۋشىنىڭ ءىس-ارەكەتىنە تەجەۋ سالا المايتىنىن كورسەتتى. قازىر جۇرتتى الاڭداتىپ وتىرعان باستى ماسەلە, ەرتەڭ سايلاۋدان جەڭىپ شىعاتىنى كۇمان كەلتىرىلمەي تۇرعان وڭشىل راديكالدى «سيريزا» كواليتسياسىنىڭ ليدەرى الەكسيس تسيپراس «ۇشتىكتىڭ» تالابىن ورىنداۋدان باس تارتىپ, ۇكىمەتتىڭ مەملەكەتتىك جانە مۋنيتسيپالدىق باسقارۋ جۇيەسىندەگى, سالىق سالۋ مەن ەڭبەك رىنوگىنداعى جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالارىن جيىستىرىپ قويا سالۋى مۇمكىن. وپپوزيتسيا كەزىندە بۇل جاڭالىقتاردى ومىرگە ەندىرۋگە قارسى داۋىس بەرگەن بولاتىن. راس, «سيريزا» باسشىلىعى وزدەرىنىڭ شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار مەن بيزنەستىڭ دامۋىنا قارسى ەمەس ەكەندەرىن ءمالىمدەگەن. بىراق ەكونوميكا سالاسىنداعى بۇرىنعى ساتسىزدىكتەرگە جاۋاپ بەرمەيتىنىن دە جەتكىزدى. الەكسيس تسيپراستىڭ ايتۋىنشا, كواليتسيانىڭ جەڭىسى «گرەكيانىڭ قالپىنا كەلتىرىلۋىنىڭ باسى» ەكەنىن ءبىلدىرىلەتىنىن, ەگەر پارتيا ءوز ۇكىمەتىن قۇرا السا, باستى باعىت ەۋروايماقتى «نەوليبەرال تاجىريبەسىنەن الەۋمەتتىك قورعاۋ مەن ءوسىم مودەلىنە» اينالدىرۋعا باعىتتالادى. دەگەنمەن, ەۋرووداقتى سىناعانىنا قاراماستان, «سيريز» ونىڭ كومەگىنسىز ەشتەڭە جاساي المايدى. سولشىل كواليتسيا جوسپارى تارماقتارىنىڭ ءبىرى ەۋرووداقتان 5 ميلليارد ەۋرو كولەمىندەگى كرەديت بولىپ وتىر. ەگەر مۇنىڭ ءبارى ورىندالمايتىن بولسا, گرەكياعا وداقتىڭ ەسىگىن تارس جاۋىپ كەتكەننەن باسقا جول قالمايدى. سول كەزدە ەۋروايماق قۇلاۋىنىڭ ءبىرىنشى شەگەسىن سۋىراتىن وسى ەل بولىپ شىعادى.«وڭتۇستىك تاسقىننىڭ» ورنى بولەك ەدى
ەۋروپانىڭ كوپتەگەن ەلدەرىنىڭ باسشىلارى رەسەيدەن گاز جەتكىزۋگە ارنالعان «وڭتۇستىك تاسقىن» جوباسىن «تىرىلتۋگە» بولاتىنىنان ءالى ۇمىتتەرىن تولىق ۇزە قويعان جوق. سولاردىڭ ءبىرى – بولگاريا پرەمەر-ءمينيسترى بويكو بوريسوۆ ەۋرووداقتىڭ كەدەرگى كەلتىرۋى مەن «گازپرومنىڭ» بۇل ماگيسترال قۇرىلىسىنان باس تارتۋىنا قاراماستان, وسى قۇبىردى ءوز ەلىنىڭ جەرىمەن جۇرگىزۋدى قالايتىنىن ءبىلدىردى. مۇنىڭ الدىندا بريۋسسەلدىڭ ايتاعىنا ەرىپ قالعان سوفيا بۇل جوبانىڭ سىرت اينالۋىنىڭ وزىنەن 50 ملن. دوللارعا جۋىق قارجىدان ايىرىلىپ قالعالى تۇرعانىن كەش سەزدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرلەرىنشە, ەندى «وڭتۇستىك تاسقىننىڭ» بالقان تۇبەگى ارقىلى تارتىلۋى ءۇشىن داۋىس بەرۋشىلەر قاتارىنا اۆستريا, سەربيا, ۆەنگريا, يتاليا, ءتىپتى گەرمانيا مەملەكەتتەرى دە قوسىلىپ كەتۋى مۇمكىن. سەبەبى, رەسەيدىڭ گازى جۇرتتىڭ بارىنە كەرەك. سوندىقتان بريۋسسەل ۇسىنىپ وتىرعان باسقا نۇسقانىڭ ولاردىڭ تالاپتارىن قاناعاتتاندىرۋى كۇمان تۋعىزادى. «بولگاريا «وڭتۇستىك تاسقىن» جوباسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ءۇشىن بارىن سالادى, دەپ اتاپ ءوتتى بويكو بوريسوۆ بريۋسسەلدە ەۋروكوميسسيا ەنەرگەتيكا وداعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ماروش شەفچوۆيچپەن جۇرگىزىلگەن كەلىسسوزى اياقتالعاننان كەيىن. ءبىز قۇبىردىڭ بولگار جەرىمەن وتۋىنە ۇلكەن مۇددەلىلىك تانىتامىز». بۇل ونىڭ ەۋرووداقتىڭ بۇعان بالاما رەتىندە ۇسىنعان جوباسىنا ونشالىقتى قاناعاتتانا قويماعانىن بايقاتادى. ال «وڭتۇستىك تاسقىن» دەگەنىمىزدىڭ ءوزى نە؟ اتالمىش گاز قۇبىرىنىڭ جوباسى بۇدان 10 جىلعا جۋىق ۋاقىت بۇرىن ويلاستىرىلعان ەدى. سەبەبى, ۋكراينا جەرىمەن وتكەن بۇرىنعى قۇبىر بويىنداعى داۋ مەن تالاس جىل وزعان سايىن ۋشىعا بەردى. اقىرىندا 2009 جىلى قازىرگى داعدارىستىڭ دا باسى باستالدى. مۇنىڭ سوڭى ايتىلعان جوبانىڭ جاسالۋىنا اپارىپ جەتكىزدى. قاراستىرىلعان گاز قۇبىرى رەسەيدىڭ باتىس-ءسىبىر ويپاتىنداعى كەن ورىندارىنان الىناتىن گازدى وڭتۇستىكتەگى جاڭا ارنا ارقىلى ەۋروپا ەلدەرىنە جەتكىزۋدى كوزدەدى. ۋكراينا اۋماعىن اينالىپ وتەتىن ەندىگى قۇبىرلار اۆستريا, بولگاريا, ۆەنگريا, گرەكيا, سەربيا, سلوۆەنيا جانە حورۆاتيا ارقىلى باتىستاعى تۇتىنۋشىلارعا ءسىبىردىڭ ساپالى گازىن تاسىمالدايتىن بولعان. جوبا اتالعان ماشرۋتقا قاتىسۋشىلاردىڭ ءبارىنىڭ كوڭىلدەرىنەن شىقتى. سەبەبى, ونداعى ەلدەردىڭ ءاربىرى «كوگىلدىر وتىندى» تاسىمالداۋعا قاتىسقاندارى ءۇشىن كورەتىن جەكە جەڭىلدىكتەرىنەن بولەك, ءوز بيۋدجەتتەرىنە 400-500 ملن. دوللار شاماسىندا قوسىمشا تابىس كىرگىزەتىن ەدى. سول تۇستا بۇلاردىڭ جولىنا اياق استىنان ەۋرووداق جاتا قالدى. ول اتالمىش ەلدەردىڭ قايتكەن كۇندە دە جوباعا ارالاسپاۋلارىنىڭ جولدارىن قاراستىرىپ باقتى. قازىر «كارى قۇرلىقتىڭ» رەسەي وتىنىنا تاۋەلدىلىگى 30 پايىز شاماسىندا. ال «وڭتۇستىك تاسقىننىڭ» ىسكە اسىرىلۋى بۇعان تاعى 10-15 پايىزدىق تاۋەلدىلىكتى قوسادى. وسىنى اڭداعان وداق ەكىۇداي جولدىڭ ۇستىندە قالدى. بىلاي تارتسا اربا سىنادى, بىلاي تارتسا, وگىز ولەدى. وعان ءبىر جاعى ءوزىن ۋكراينانىڭ ىقپالىنان قۇتقارۋدى قامتاماسىز ەتۋ كەرەك بولسا, ەكىنشى جاعىنان قاجەتتى مولشەردە وتىندى الىپ تۇرۋعا قول جەتكىزۋ ءمىندەتى قويىلدى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, «وڭتۇستىك تاسقىن» تۇيىقتان شىعۋدىڭ ەڭ وڭتايلى مۇمكىندىگىن ۇسىناتىنداي كورىندى. الايدا, كوپ ۇزاماي پەندەلىكتىڭ پەشەنەسىنە جازىلعاننان اسا الماعان ەۋرووداق «بايدىڭ اسىن بايعۇس قىزعانادىنىڭ» كەبىن كيىپ, جۇرتتىڭ بارىنە ۇناپ قالعان جوبانىڭ جەلكەسىنەن قيعاننان ارتىق جولدى تابا الماي, ابدىرادى دا قالدى. مۇنىڭ باسى رەتىندە ول «گازپرومدى» گاز قۇبىرىنا تولىق يەلىك ەتۋدەن اجىراتىپ, ونىڭ تىزگىنىن ەۋروپانىڭ بەلگىسىز ءبىر كومپانيالارىنا ۇستاتا قويۋدى ۇسىندى. بىلايشا ايتقاندا, وزگەنىڭ بۇيىمىنا وڭگەنىڭ بيلىك جاساۋى كەرەكتىگىن العا تارتتى. بۇگىندە ءدال وسىنداي تالاپتى ەۋروكوميسسيا وداق ەلدەرىنە وتىن جەتكىزۋشىلەردىڭ بارىنە قويىپ وتىر. بىراق «وڭتۇستىك تاسقىننىڭ» ءجونى مۇلدەم بولەك بولىپ شىقتى. قالاي قاراستىرعاندا دا, بۇل قۇبىرعا «گازپرومنان» باسقا يەلىك ەتە الاتىن قۋاتتى كاسىپورىن تابىلمادى. ال جوبانىڭ بىرنەشە بالامالى نۇسقاسى بولدى. سونىڭ Nabucco دەپ اتالاتىن ءبىرىنشىسى «باكۋ-تبيليسي-ەرزۋرۋم» باعىتىمەن تۇركيا اۋماعىنا گاز اپارۋدى قاراستىردى. ول جىلىنا 20-30 ملن. تەكشە مەتر گازدى ايداپ شىعۋعا شاقتالدى. ايتكەنمەن, ارتىق گازى دا, اقشاسى دا بولماعاندىقتان, ول باستالماي جاتىپ توقتاپ قالدى. سوسىن يران مەن ازەربايجاننان تۇربا تارتاتىن تاعى ەكى جوبا قاراستىرىلدى. بىراق قارجىمەن قولداۋ جاعىنا كەلگەندە, پروبلەما تۋىنداي بەرگەسىن, ولار دا جىلى جابىلىپ, قويا سالىندى. ال «وڭتۇستىك تاسقىن» جونىندە ەۋرووداق تۇپكىلىكتى قارار قابىلداعاننان كەيىن, ونى دا توقتاتۋعا تۋرا كەلدى. سونىڭ ىشىندە وداق الدىمەن بولگاريانى بۇل جوبادان باس تارتۋعا ءماجبۇر ەتتى. سودان كەيىن تۇركيا ارقىلى تارتىلاتىن جاڭا جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى. مىنە, وسىدان كەيىن بالقان تۇبەگىندەگى ەلدەر «وڭتۇستىك تاسقىن» جوباسىن قايتا جانداندىرۋ جايىن قايتا كوتەرە باستادى. تەك ولار بۇعان «قولدارىن مەزگىلىنەن كەش سەرمەپ» جاتقان جوق پا ەكەن, دەگەن قاۋىپ بار.
ليتۆا ەۋروعا كوشتى, قىمباتشىلىق تا كەلىپ جاتىر
ليتۆانىڭ ەۋروايماققا كوشكەنىن تويلاعانى كۇنى كەشە ەدى, ونىڭ ەۋرونى اينالىمعا ەندىرگەنىنىڭ العاشقى ناتيجەلەرى قازىردەن بىلىنە باستادى. ەلدىڭ ستاتيستيكا دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, بيىلعى جىلدىڭ باسىنان ەۋرونىڭ ەنۋىنە بايلانىستى قانداي ونىمدەر باعالارىنىڭ وسە تۇسكەنى بەلگىلى بولىپ تۇر. بۇل تۋرالى BBC Russian حابارلادى. دەپارتامەنت قاڭتاردىڭ العاشقى اپتاسىندا تۇتىنىمداعى كوپتەگەن زاتتار باعالارىنىڭ كۇرت وسكەنىن جاريالاعان. اتاپ ايتقاندا, دۇكەندەردە ءجۇزىمنىڭ قۇنى – 20, پياز – 11, ايەل ش ۇلىقتارى – 8,8, اجەتحانا قاعازى – 7,4, كىر جۋاتىن ۇنتاق – 4,7, ەرلەردىڭ شاش الدىرۋلارى 2,7 پايىزعا قىمباتتاي تۇسكەن ەكەن. دەپارتامەنتتىڭ مالىمەتىنە ساي, ليتۆادا وتكەن جىلدىڭ ورتاسىنان باستاپ ەكى ۆاليۋتا – ليت پەن ەۋرو قولدانىستا قاتار جۇرگىزىلە باستاعان. بۇل جاڭا ۆاليۋتاعا كۇنى بۇرىن بەيىمدەلە ءتۇسۋ ماقساتىنان تۋعان. سوعان قاراماستان, كوپتەگەن ساۋدا ورىندارىنىڭ يەلەرى باعالاردى قىمباتتاتا ءتۇسۋدىڭ جەلەۋىن تاپقان. ايتالىق, ليتۆا مەيمانحانالار مەن رەستوراندار اسسوتسياتسياسىنىڭ توراعاسى گياديميناس ءبالنيستىڭ تۇجىرىمىنا قاراعاندا, ءبازبىر ساتۋشىلار «تۇتىنۋشىلارمەن ەسەپ ايىرىسۋدا قولايلى بولۋى ءۇشىن» زات باعاسىن جيناقتاپ كورسەتۋگە ەرىك بەرگەن. وسىلايشا بىرقاتار كافەلەر مەن رەستورانداعى باعالار اياق استىنان بىردەن 10 پايىزعا كوتەرىلىپ شىعا كەلگەن. ماسەلەن, ەگەر بۇرىن كەشەندى تاماق 10 ليت نەمەسە 2,90 ەۋرو تۇرعان بولسا, جاڭا جىلدان كەيىن باعالار ەۋروعا كوشكەن كەزدە ول 11 ليت نەمەسە 3,19 ەۋرو بولىپ شىعا كەلگەن. مۇنداي باعا اۋىتقۋشىلىقتارى بارلىق دەرلىك بۇيىمدار مەن زاتتار تۇرلەرىن شارپىعان. باعانى كۇرت ءوسىرىپ جىبەرۋشىلىك ەلدەگى شاعىن جەكە دۇكەندەردىڭ بارلىعىن دەرلىك قامتىعان. پانياۆەجيس قالاسىنداعى كاسىپكەرلەردىڭ ءبىرى يوناس كاتيناس ءبىرىنشى كەزەكتەگى كەرەكتى الكوگولدى ىشىمدىك, تەمەكى, بىرقاتار ەت ونىمدەرى سەكىلدى بۇيىمدار باعالارىن تۇگەل جيناقتاپ شىققانىن, سوندىقتان ولاردىڭ بۇرىنعىدان ايتارلىقتاي قىمباتتاپ كەتكەنىن ايتىپ وتىر. ال بۇل سەكىلدى بيزنەسمەندەر بارلىق سالادا جەتىپ-ارتىلادى. سونىمەن بىرگە, ساراپشىلار مۇنىڭ ءبارى ەلدەگى باعا ءوسىرۋدىڭ تەك الدى ەكەنىن ايتىپ وتىر. ناعىز ءوسىم كوكتەمگە قاراي قاۋىرت كورىنۋى ءتيىس. ول, اسىرەسە, ەۋرونىڭ دوللارمەن سالىستىرعانداعى باعاسى ارزانداي تۇسەدى دەپ بولجانىپ وتىرعان الداعى ۋاقىتتاردا ايقىنىراق بىلىنەدى. ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, ەلدە ەۋرو اينالىمعا ەنۋىنە بايلانىستى مۇندا 5000 كومپانيا مەن 14 مىڭ دۇكەن يەلەرى جاقىن ارادا باعانى وسىرمەۋ جونىندەگى مەموراندۋمعا قول قويعان بولاتىن. بىراق ونىڭ ورىندالىپ وتىرعانى شامالى. وسى رەتتە تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋ قىزمەتى العاشقى اپتانىڭ وزىندە 600-دەن استام كاسىپورىننىڭ وسىلايشا ءتارتىپ بۇزىپ وتىرعانىن انىقتاپ ۇلگەرىپتى. ليتۆادا ەۋرو اقشا اينالىمىنا كوشۋگە بايلانىستى تاعى ءبىر توسىن پروبلەما بوي كورسەتىپ جاتىر. ول – جالعان ۆاليۋتانى جاساۋ ارەكەتى. پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ وكىلى رامۋناس ءماتونيستىڭ ايتۋىنشا, العاشقى اپتانىڭ ىشىندە قولدان ەۋرو كۋپيۋراسىن جاساۋعا ارەكەت ەتكەن 30-دان استام دەرەك تىركەلگەن. دەپارتامەنتتەگىلەر بۇل ۇدەرىستىڭ ازىرگە تولاس تاپپايتىنىن دا ءبىلىپ وتىر. سونىمەن بىرگە, بۇل قيتۇرقى تىرلىككە ەۋروپانىڭ باسقا ەلدەرى ازاماتتارىنىڭ دا قاتىستارى بارلىعى انىقتالۋدا. سونىڭ ىشىندە يتاليا ازاماتتارىنىڭ بەلسەندىلىكتەرى ايقىن بايقالادى. ولار 20 جانە 50 ەۋرو نومينالى بار قاعازداردى باسىپ شىعارۋعا كوبىرەك كۇش سالىپ تۇر. سەرىك ءپىرنازار, «ەگەمەن قازاقستان».