كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
قۇلسارىدا جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى الاڭداتاتىن جايت كوپ. سونىڭ ءبىرى – اپاتتى ۇيلەردىڭ ماسەلەسى. تاعى ءبىرى مونوشاھارداعى دوستىق شاعىن اۋدانى مەن 5-ۋچاسكەنىڭ ارالىعىن جالعايتىن كوپىردى جاڭارتۋعا بايلانىستى تۋىنداپ وتىر. ويتكەنى بۇل كوپىردىڭ توزىعى جەتكەن.
«بۇل ماسەلەنى تۇرعىندار ءجيى كوتەرەدى. سول سەبەپتەن كوپىردى جاڭارتۋعا قارجى ءبولىنىپ, قاجەتتى جۇمىس باستالادى. قۇلسارى قالاسىن دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق جوسپارى بويىنشا بارلىق جۇمىس اتقارىلادى. الايدا ءدال قازىرگى ساتتە ءبىرىنشى كەزەكتە تۇرعان مىندەت – cۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن تۇرعىنداردىڭ شىعىندارىن وتەۋ, قالىپتى ءومىر سۇرۋگە ورالۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ. قازىر بارلىق كۇش تۇرعىن ۇيلەرگە تەحنيكالىق زەردەلەۋ مەن باعالاۋ جۇرگىزۋگە باعىتتالىپ وتىر. دايىن قۇجاتتاردىڭ العاشقى لەگى قولعا ءتيىپ جاتىر», دەدى س.شاپكەنوۆ.
وتكەن اپتادان بەرى قۇلسارى قالاسىندا سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن تۇرعىنداردىڭ ب ۇلىنگەن ءۇيى مەن مۇلكىن باعالاۋ ناتيجەسىمەن تانىستىرۋ جالعاسىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى قۇرىلعان ءموبيلدى توپتار كۇشەيتىلگەن رەجىمدە جۇمىس ىستەۋگە كوشتى. ماسەلەن, 16 مامىردا ءموبيلدى توپتاردىڭ مۇشەلەرى 100-گە جۋىق تۇرعىنعا باعالاۋ ناتيجەلەرىن تانىستىردى. باعالاۋ ناتيجەسىمەن تانىسقان قۇلسارى قالاسىنىڭ تۇرعىنى گۇلنۇر ءىلياسوۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ۇيىنە كىرگەن تاسقىن سۋدىڭ دەڭگەيى تەرەزە جاقتاۋىنا دەيىن جەتكەن.
ء«ۇيىمىز تۇرۋعا جارامسىز بولىپ قالدى. سول سەبەپتەن ءۇيدىڭ ءبىر شارشى مەترىنە 240 مىڭ تەڭگە بەرىلسە, وعان كەلىسەمىن. بۇل قاراجات ءۇيىمىزدى بۇزىپ, قايتادان سالۋعا جەتكىلىكتى بولادى», دەيدى گ.ءىلياسوۆا.
سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن تاعى ءبىر تۇرعىن كۇلاش امانبايقىزى مەملەكەتتىڭ قولداۋ كورسەتەتىنىنە سەنەدى. ونىڭ قازىرگى ماقساتى – سۋ باسقان ءۇيىن تەزدەتىپ سالىپ الۋ. سوندىقتان مەملەكەت تاراپىنان ءۇيىمنىڭ ءبىر شارشى مەترىنە 200 مىڭ – 240 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ۇسىنىلىپ وتىرعان قارجىنى جەتكىلىكتى دەپ سانايدى.
ال تويعان قاراباەۆانىڭ ءۇيى 5 ساۋىردەگى سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارىنان قۇلاپ قالعان. شارۋاشىلىق ماقساتتا پايدالانىپ وتىرعان عيماراتتار دا زارداپ شەككەن. ەندى ول سونىڭ باعالاۋ ناتيجەسىندە كورسەتىلگەن اقشالاي وتەماقى سوماسىن الۋعا كەلىسىمىن بەرىپ وتىر.
«مەن قازىر قۇلسارى قالاسىنداعى شاعىن اۋدانداردىڭ بىرىندە پاتەر جالداپ ءجۇرمىن. سوندىقتان تەزىرەك باسپاناعا قول جەتكىزۋىم قاجەت. اقشالاي وتەماقىنى العاننان كەيىن جاڭادان ءۇي سالامىن نەمەسە جاڭا باسپانا ساتىپ الۋىم مۇمكىن», دەيدى ت.قاراباەۆا.
زارداپ شەككەندەردىڭ قاتارىندا لاۋرا ساندىباەۆا دا بار. ول سۋ تاسقىنىنا دەيىن قۇلسارى قالاسىنىڭ «اتىراۋ» شاعىن اۋدانىندا تۇرعان. ونىڭ دا ءۇيى 5 ساۋىردە سۋ استىندا قالعان. كەيىن اۋلاسى قۇرعاتىلىپ, ماماندار ۇيىنە تەحنيكالىق باعالاۋ جۇرگىزگەن.
«مەنىڭ سۋ باسقان ۇيىمە ەكى باعالاۋ كوميسسياسى كەلدى. قازىر مامانداردىڭ سۋ باسقان ءۇيىمنىڭ زالالى تۋرالى قورىتىندىسىن كۇتىپ ءجۇرمىن. ەگەر ۇسىنىلعان سوما قاجەتىمدى وتەيتىندەي دەڭگەيدە بولسا, اقشالاي وتەماقى الۋعا كەلىسەمىن», دەدى ل.ساندىباەۆا.
اتىراۋ وبلىسىنىڭ جەدەل شتابىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, سۋ باسقان تۇرعىن ءۇي يەلەرىنەن تۇسكەن 250 ءوتىنىش قارالعان. ال تۇرعىندار باعالاۋ ناتيجەسىمەن تانىسقاننان كەيىن ەكى كۇن وتكەن سوڭ, مەملەكەتتەن كومەك الۋعا جىلىوي اۋدانىنىڭ اكىمدىگىنە جۇگىنە الادى.
«مەموراندۋمعا سايكەس تۇرعىندارعا تاسقىن سۋدان ب ۇلىنگەن ۇيىنە وتەماقى تولەۋگە بايلانىستى ەكى نۇقسا ۇسىنىلادى. تۇرعىندار وزىنە ىڭعايلى نۇسقانى تاڭداۋى قاجەت. ءبىرىنشىسى – زارداپ شەككەندەردىڭ ارنايى نىسانالى شوتىنا ءتيىستى قارجىنى اۋدارۋ. بۇل قارجى جاڭا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا, تۇرعىن ءۇي سالۋعا نەمەسە جوندەۋ-قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنا جۇمسالۋى كەرەك. ەكىنشىسى – جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ جوبالىق ۇلگىسى بويىنشا 3 اي ىشىندە پايدالانۋعا بەرۋ مىندەتتەمەسىمەن ءۇي سالۋ», دەپ مالىمدەدى وبلىستىق جەدەل شتابتان.
وبلىستىق قۇرىلىس, ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇربەرگەن قۇسايىنوۆتىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, قۇلسارى قالاسىندا جاڭادان 150 ءۇي سالۋ كوزدەلىپ وتىر. قازىر تيپتىك ۇلگىدەگى 74 ءۇيدىڭ ۋچاسكەسى بەلگىلەندى. تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىسى جاقىن ارادا باستالادى.
ء«ار ءۇيدىڭ اۋدانى – 80 شارشى مەتر. تۇرعىن ۇيلەر وبلىستىق بيۋدجەتتىڭ جانە دەمەۋشىلەردىڭ قاراجاتىنا سالىنادى. قۇرىلىستى جەرگىلىكتى مەردىگەر مەكەمەلەر جۇرگىزەدى. جاڭا شاعىن اۋدان جارىق جانە سۋ جەلىسى سەكىلدى ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىممەن قامتىلعان. ەندى گاز جەلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر», دەدى ن.قۇسايىنوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, شاعىن اۋدان اۋماعىندا 2 مىڭ ورىندىق «Binom» مەكتەبىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار 300 ورىندىق بالاباقشا قۇرىلىسى باستالادى. سونداي-اق شاعىن اللەيالار سالۋ جوسپاردا بار. الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسىن ازىرلەۋ قولعا الىندى.
اتىراۋ وبلىسى
