ءىت تەحنولوگيا – باسقارۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى ءتاسىلى

ء«بىزدىڭ ماڭىزدى ستراتەگيالىق مىندەتىمىز – قازاقستاندى ءىت مەم­لەكەت­كە اينالدىرۋ. تسيفر­لان­دىرۋ ىسىندە ناقتى جەتىس­تىك­تەرىمىز دە جوق ەمەس. ءبىز ەلەكترون­دى ۇكىمەتتى جانە فينتەحتى دامىتۋ يندەكسى بويىنشا الەم كوشباس­شى­لارىنىڭ قاتارىندا تۇرمىز. بىلتىردىڭ وزىندە ءىت سالاسىنداعى ەكسپورتىمىز بەس ەسە ءوستى. جىل سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىش 500 ميلليون دول­لارعا جەتۋى مۇمكىن. ارينە, مۇنىمەن شەك­تەلمەيمىز. 2026 جىلعا قاراي ءىت قىزمەتتەرىنىڭ ەكسپورتىن ءبىر ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ – ۇكىمەتكە جۇكتەلەتىن جاڭا مىندەت. شەتەلدىڭ ءىرى ءىت كومپانيالارىمەن بىرلەسكەن كاسىپورىندار اشۋ بۇل ىسكە سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز. ۇكىمەت وسى ماسەلەنى مۇقيات زەردەلەپ, ناقتى ۇسىنىستار ەنگىزۋى كەرەك», دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل تاپسىرماسى رەسپۋبليكانىڭ وڭىرلەرىندە ناقتى شىمكەنت قالاسىندا قالاي جۇزەگە اسىپ جاتقانى تۋرالى ءسوز قوزعاساق.

اۋەلى جاعىمدى جاڭالىقتان باستايىق.

جاقىندا قالا اكىمى عابيت سىز­دىقبەكوۆ پەن OASIS ەكو­جۇيەسىن قۇرعان جەرگىلىكتى ءىت كومپانياسىنىڭ باسشىسى نۇر­سۇلتان وسپانوۆپەن كەزدەستى. بۇل ءىت سالاسى بويىنشا بيز­نەس پەن مەملەكەت اراسىنداعى ءتيىم­دى ارىپتەستىك بايلانىستىڭ ورناي باستاعانىن كورسەتەتىن ماڭىزدى وقيعا دەسە بولادى. وسىنداي كەلىسىمدەر ارقىلى بارلىق قىزمەت ۇدەرىس­ىن تسيفرلاندىرۋ ناتيجەسىز قالمايتىنى بەلگىلى. ماسەلەن, اتالعان كومپانيا باعى­تىنىڭ ءبىرى – قۇرىلىس سالاسىندا ءىت تەحنولوگيا كوپ جۇمىستى جەڭىلدەتۋ. ايتالىق بۇرىن قا­عاز قالام­مەن وتىرىپ جاسالا­تىن جو­بالار اۆتوماتيكانىڭ كومە­گىمەن جىلدام ورىندالاتىن بولدى. ول ۋاقىتتى, رەسۋرس­تى ۇنەمدەۋگە سەپتىگىن تيگىزەرى حاق. ەكىنشىدەن, تسيفرلىق جۇيە قۇرىلىس الاڭىنان باستاپ با­قىلاۋدى كۇشەيتەدى, اشىقتىقتى, مولدىرلىكتى قامتاماسىز ەتىپ, جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ زاڭبۇ­زۋشىلىققا بارۋىنا جول بەر­گىزبەيدى. بۇل اسىرەسە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس ماسەلەسىندە اۋاداي قاجەت دۇنيە. ەڭ باستىسى, جۇمىستىڭ جىلدام ءجۇرۋى قا­جەتتى اقپارات, مالىمەتتەرگە تەز قول جەتكىزىپ ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرا تۇسەدى.

ءوز كەزەگىندە اتقارۋشى بي­لىك جاڭا OASIS ەكوجۇيەسىنىڭ مۇم­كىندىكتەرىن ەرەكشە باعالاپ وتىر. كومپانيا نەگى­زىن قالاۋشى ن.وسپانوۆتىڭ ايتۋىنشا بيزنەس پەن بيلىك اراسىنداعى B2G تۇرىندەگى ارىپتەستىك بايلانىستىڭ ورناۋى قۇرىلىس سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق باستامالارعا داڭعىل جول اشادى. ويتكەنى OASIS ەكوجۇيەسى ادام قولمەن ىستەيتىن جۇمىستاردى اۆتوماتتان­دىرىپ, ءىستىڭ تازالىعىندا, شى­نايى­لىعىندا ەشقانداي كۇدىك-كۇمان قالدىرمايدى.

«بۇگىنگى تاڭدا تسيفرلاندىرۋ ءىسى ادامزاتتىڭ كۇندەلىكتى تىر­شىلىگىندە ماڭىزدى ورىن الا باس­تادى. سونىڭ ءۇشىن مەم­لەكەتتىك مەكەمەلەر دە ءىت تەحنولوگيا كومەگىمەن باسقارۋشىلىق ءادىستى جەڭىل­دەتەتىن جولداردى ىزدەۋگە كوشتى. سونىڭ ىشىندە قۇرىلىس يندۋسترياسىنداعى تسيفرلىق جۇيە قاعازباس­تى­لىقتان ارىلىپ, سىبايلاس جەم­قور­لىقتى قۇرتۋعا ۇلكەن كو­مەگىن تيگىزە الادى. پرەزيدەنت باستاماسىنا وراي ءىت تەحنولوگياسى دامىعان مەملەكەت قۇرۋعا ءارى ادىلەتتى قوعام قالىپتاستىرۋعا با­عىت العان بۇگىنگى كەزەڭدە تسيفر­لىق جۇيەگە جاپپاي ءوتۋ ەڭ باستى ومىرلىك قاجەتتىلىك بولىپ وتىر», دەدى كاسىپكەر ن.وسپانوۆ.

وسى ورايدا قالا اكىمدىگى بيىلدان قالماي قۇرىلىس سالاسىن تسيفرلاندىرۋعا كوشىرۋگە نيەت بايلاعان. بۇل OASIS-ءتىڭ بارلىق ءىت جۇيەسىن بىرىكتىرىپ, قازىعى قاعىلىپ, قابىرعاسى قالانعانعا دەيىنگى بۇكىل قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ بارى­سىن اۆتو­ماتتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سول ارقىلى جەرگىلىكتى اكىمدىك قۇرىلىس جۇ­مىس­تارىنىڭ ءاربىر كەزەڭىن ءجىتى با­قىلاۋ­دى مىقتاپ قولعا الادى. سونداي-اق اۆتو­ماتتى جۇيە قۇرىلىستىڭ سا­پالى سا­­لىنۋىنا كەپىلدىك بە­رىپ, بيۋدجەت قارا­جا­تىنىڭ جىم­قىرىلۋىنا توسقاۋىل بولادى.

بۇدان بولەك قىزمەت تۇرلەرىن تسيفرلاندىرۋ ءىسى بويىنشا بيىلعى ءۇش ايدا قالالىق اكىمدىك تاراپىنان اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالساق, شالعاي ەلدى مەكەندەر مەن شاعىن اۋدان­دارداعى ينتەرنەت ساپاسىن مونيتورينگتەۋ بارىسىندا 50 اۋماق­تا ولقىلىق انىقتالعان. اتالعان كەمشىلىكتى جويۋ ماق­ساتىندا ءمو­بيلدى وپەراتورلار سول اۋماقتاردىڭ ءبىرازىنا ان­تەننا-ماچتالىق قۇرىلعىلار مەن بازالىق ستانسالار ورناتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە ينتەرنەت ساپاسى جاقسارا ءتۇستى.

ءموبيلدى ينتەرنەتتەن بولەك جەكە ينۆەست­ورلار شالعايدا جاتقان 20 ەلدى مەكەنگە تالشىقتى وپتيكا جەلىسىن تارتىپ, 210 مىڭعا جۋىق قالا تۇرعىنى جو­عارى جىلدامدىقتى وپتيكالىق ينتەرنەت جەلىسىنە قوستى. بيىل تاعى دا 20 ەلدى مەكەنگە تالشىقتى وپتيكا جەلىسى جۇرگىزىلەدى. وسى ماقساتقا وراي جەكە ينۆەستورلارمەن ءتيىستى مەموراندۋم تۇزىلگەن. سونىڭ اياسىندا جىل سوڭىنا دەيىن جوسپارلانعان جۇمىستار تولىق اياقتالاتىن بولادى.

قالا مەكتەپتەرىندەگى ينتەرنەت جىلدام­دىعىن 150 مب/سەك دەيىن جوعارى­لاتۋ مىندەتى قويىلعان دەسەك, بۇگىندە مەگاپوليس اۋماعىنداعى 147 مەكتەپتە ينتەرنەت جىلدامدىعى 150 مب/سەك دەيىن كوتەرىلدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­­­سىرماسىمەن «Astana Hub» حالىق­ارالىق تەحنولوگيالىق پاركىنىڭ ۇلگىسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە ء«ىت Hub»-تار اشىلۋ كەرەك-ءتى. وسى رەتتە جۋىق ارادا شاھاردا «Shymkent IT Hub» تەحنولوگيالىق پاركى ىسكە قوسىلادى. بۇل ءۇشىن قازىرگى تاڭدا عيمارات قاراس­تىرىلىپ, تەحنوپاركتى ماتەريالدى تەحني­كالىق بازامەن جاساقتاۋعا ءتيىستى قاراجات جەكە ينۆەستور نەمەسە جەر­گىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن بولىنەتىن بولادى. سونداي-اق «Astana IT HUB» تەحنو­پاركى قالا­لىق اكىمدىكپەن الداعى ۋاقىتتا ارنايى مەموراندۋم جاساسىپ, جەرگىلىكتى تەحنوپاركتىڭ اشىلۋىنا كومەگىن تيگىزبەك.

سونىمەن بىرگە بيىل ساناتو­ريالىق-كۋرورتتىق جولداما بەرۋ قىزمەتى اۆتوماتتى جۇيەگە اۋىستى. بۇل باستاما قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋ­مەتتىك قورعاۋ مەن تسيفرلاندىرۋ باسقار­مالارى اراسىنداعى ار­نايى ىنتىماقتاستىق كەلىسىم­شارتىنىڭ نەگىزىندە جۇزەگە استى. ەندىگى جەردە زەينەتكەرلەر شيپاجايلاردا ەمدەلۋ ءۇشىن ونلاين كەزەككە تۇرىپ, كەزەك رەتتىلىگىن دە وزدەرى باقىلاي الادى.

بۇدان بولەك بيىل اكىمدىككە قاراستى 5 باسقارمادان 13 قىز­مەتتى اۆتوماتتاندىرۋ بويىنشا ۇسىنىس حات كەلىپ تۇسكەن. اتال­عان ۇسىنىستاردى تالداۋ, تەحني­­كالىق مۇمكىندىكتەرىن قاراس­تىرۋ جاعى شەشىلۋ ۇستىندە. مۇ­نىمەن قوسا جەرگىلىكتى اتقا­رۋشى ورگانداردىڭ بارلىق فۋنكتسيا­سىن توقتاۋسىز اۆتوماتتاندىرۋ ماقساتىندا استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ مول تاجىريبەسىن پايدالانۋ كوزدەلىپ وتىر.

شىمكەنت