قازاندىقتاردى جاڭعىرتۋ قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟
كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان عايسا ەنەرگەتيكا كەشەنى ينفراقۇرىلىمىنىڭ جاعدايى تۋرالى باياندادى. قازىر قالاداعى جىلۋ جەلىلەرىنىڭ توزۋ دەڭگەيى 43%-دى قۇرايدى. جىلىتۋ ماۋسىمىنا دەيىن 6 كم كوممۋنيكاتسيانى جوندەۋ جوسپارلانعان. بۇل جىل قورىتىندىسى بويىنشا توزۋ كورسەتكىشىن 41%-عا دەيىن تومەندەتەدى. قالانى «كوكشەتاۋ جىلۋ» مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق كاسىپورنى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. ۇيىم بالانسىندا 4 قازاندىق بار.
بيىل ۇكىمەت قاۋلىسىنا سايكەس ەكى جىلۋ كوزىن – №1 جانە №2 اۋداندىق قازاندىقتاردى جوندەۋگە رەزەرۆتەن 816 ملن تەڭگە ءبولىندى. ەندى نىسانداردا قازاندىق اگرەگاتتارىنىڭ, كونۆەكتيۆتىك بولىك پاكەتتەرىنىڭ, قىزدىرۋ بەتتەرىنىڭ, شيكى كومىر بۋنكەرلەرىنىڭ اقاۋلارى جوندەلەدى.
و.بەكتەنوۆ №2 قازاندىقتىڭ جاعدايىن تەكسەردى. نىسان 1998 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن, قازىرگى ۋاقىتتا 56 مىڭ ابونەنتتى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. قازاندىقتىڭ وندىرىستىك شەكتى قۋاتى ساعاتىنا 300 گكال-عا جەتەدى. جوندەۋ جۇمىسى اپاتتىق جاعدايدى ازايتۋعا, جىلىتۋ ماۋسىمىندا حالىقتى جىلۋمەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
«وسىعان دەيىن اتاپ وتكەنىمدەي, قىستىڭ كوزى قىراۋدا قيىندىقتى بولدىرماۋ ءۇشىن جاز ايلارىندا بارلىق كۇش-جىگەردى جۇمساۋ كەرەك. مەملەكەت باسشىسى كوممۋنالدىق-ەنەرگەتيكالىق سەكتوردى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتۋدى تاپسىردى. ساپالى ءارى ۇزدىكسىز جىلۋ بەرۋدى قامتاماسىز ەتۋ – باستى مىندەتتەرىمىزدىڭ ءبىرى. قاراجات ءبولىندى. جۇكتەلگەن جۇمىسقا بارىنشا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ كەرەك. ءبىز وتكەن تاجىريبەنى ەسكەرىپ, جىبەرىلگەن قاتەلىكتەردەن ساباق الىپ, ەرتە باستان بەلسەندى ارەكەت ەتۋىمىز كەرەك», دەدى ول.
كوكشەتاۋدا قالانىڭ جىلۋ جانە ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن سۇرانىس ءوسىپ كەلە جاتقانى ەسكەرىلىپ, قاجەتىن تولىق قامتاماسىز ەتەتىن جەو سالۋ جوباسى پىسىقتالىپ جاتىر. ونىڭ جىلۋ قۋاتى ساعاتىنا 520 گكال, ەلەكتر قۋاتى 240 مۆت-تى قۇرايدى.
ۇكىمەت كاسىپورىن اشۋعا باسىمدىق بەرەدى
ۇكىمەت باسشىسى «جۋراۆلەۆكا-1» جشس-داعى ەگىس ناۋقانىن كوردى. قازىر شارۋاشىلىققا ەگىس كەشەنىنە تۇقىم اكەلىنىپ, مايلى داقىلداردى ەگۋ جۇمىسى باستالعان. سەرىكتەستىك – بۇلاندى اۋدانىنداعى جەتەكشى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ ءبىرى. شارۋاشىلىق تۇقىممەن, جانار-جاعارمايمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. بيىلعى جازدىق ەگىس القابى 88 771 گك قۇرايدى. بيىل كۇنباعىسقا باسا كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. بۇل داقىلعا شامامەن 16 مىڭ گەكتارعا جۋىق جەر ءبولىندى. ونىڭ 4 مىڭعا جۋىق گەكتارىنا تۇقىم سەبىلدى. سونىمەن قاتار بيىل ەگىستىكتەردە س ۇلى, بۇرشاق, زىعىر جانە راپس وسىرىلەدى. جالپى العاندا, وڭىردە كوكتەمگى دالا جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. قازىر 510 مىڭ گا القاپقا ەگىن ەگىلدى.
الەكساندر باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى پرەمەر-مينيسترگە سەلەكتسيا ناتيجەسىندە الىنعان, مال ازىعى رەتىندە دايىندالاتىن مايلى, بۇرشاقتى داقىلداردىڭ سۇرىپتارىن كورسەتتى. وندا جالپى 105 سۇرىپ دايىندالىپ, مەملەكەتتىك تىزىلىمگە ەنگىزىلگەن. قازىر تۇپنۇسقا تۇقىم ءوندىرىسى 18 داقىل, 50 سۇرىپ ءوندىرىپ جاتىر. ۇكىمەت باسشىسى عىلىمدى دامىتۋدى, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جەتىستىكتەردى قولدانۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
ۇكىمەت باسشىسى ءىسساپاردا وڭىردەگى ءىرى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسىپ, سالانى دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. وندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەرگە نازار اۋدارىپ, اكىمدىككە, ءتيىستى مينيسترلىكتەرگە اتالعان پرولەمالاردى ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى.
ماسەلەن, بيىل وبلىسقا ارزانداتىلعان باعامەن بارلىعى 83 مىڭ توننا ديزەل وتىنى ءبولىنىپ, ەگىن ەگۋ ناۋقانى كەزىندە ديقانداردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن تولىق قامتاماسىز ەتەدى. بيىل وبلىستا 258 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىش اكەلۋ جوسپارلانعان. بۇل وتكەن جىلعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 57%-عا ارتىق. پرەمەر-مينيستر وتاندىق تىڭايتقىشتاردى ساتۋدىڭ باسىم باعىتى ىشكى نارىق ەكەنىن ەسكەرتتى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا وراي بيىل اگروونەركاسىپ كەشەنىن قارجىلاندىرۋ كولەمىن ۇلعايتتىق. ەندىگى ورتاق مىندەتىمىز – كوكتەمگى ەگىستى ءوز مەرزىمىندە ساپالى وتكىزۋ. ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى مەن ەكسپورتتىق الەۋەت وسىعان تىكەلەي بايلانىستى. ۇكىمەت تاراپىنان بارلىق قولداۋ شارالارى كورسەتىلىپ جاتىر. پروبلەمالىق ماسەلەلەر بويىنشا اكىمدىك پەن جاۋاپتى مينيسترلىكتى جەدەل حاباردار ەتۋ قاجەت», دەدى و.بەكتەنوۆ.
پرەمەر-مينيستر ماكينسك قۇس فابريكاسىنىڭ وندىرىستىك ۇدەرىسىمەن جانە الداعى جوسپارىمەن تانىستى. جىل باسىنان بەرى قۇس فابريكاسى 18,6 ملرد تەڭگەگە 18,7 مىڭ توننا ەت ءوندىردى. فابريكا قۇس ەتىن ىشكى نارىققا شىعارۋمەن قاتار, ءونىمىن قىرعىزستان, وزبەكستان مەن رەسەيگە ەكسپورتتايدى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ العا قويعان اوك-تەگى قايتا وڭدەلگەن ءونىمنىڭ ۇلەسىن ۇلعايتۋ, ونى 70%-عا دەيىن جەتكىزۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. تەرەڭ وڭدەۋدى دامىتۋ, جۇمىس ىستەپ تۇرعان ءوندىرىس ورىندارىن قولداۋ جانە جاڭا كاسىپورىندار اشۋعا جاعداي جاساۋعا باسىمدىق بەرىلەدى. وتاندىق ونىمدەر ءبىزدىڭ نارىق سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرىپ قانا قويماي, شەتەلدە دە لايىقتى باسەكەگە تۇسە الۋى كەرەك. جاڭا تەحنولوگيالاردى ينتەگراتسيالاۋ ماڭىزدى, بۇل ونىمدىلىكتى ارتتىرىپ, ساپاعا اسەر ەتەدى», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
بيىل ءوڭىردىڭ ازىق-ت ۇلىك ونەركاسىبى كاسىپورىندارى 52,6 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىردى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 104,3%-دى قۇرادى. 2024-2026 جىلدارى جالپى قۇنى 123,6 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 74 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە قوسۋ كوزدەلىپ وتىر. پرەمەر-مينيستر جوبالاردىڭ ۋاقتىلى ىسكە اسىرىلۋىن ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى.