پىكىر • 15 مامىر, 2024

بلينكەن ساپارىنىڭ سالماعى

270 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ءساۋىر ايىنىڭ سوڭىندا اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ەنتوني بلينكەن قىتايعا ساپارمەن باردى. قحر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆان يمەن 3 ساعات, قىتاي توراعاسى سي تسزينپينمەن 35 مينۋت سويلەستى. مەملەكەتتىك حاتشى ساۋدانى بۇرمالايتىن جانە اقش-تىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرەتىن بەيجىڭنىڭ نارىقتىق ەمەس ەكونوميكالىق ساياساتى مەن تاجىريبەسىنە توقتالدى.

بلينكەن ساپارىنىڭ سالماعى

ديپلوماتتىڭ ايتۋىنشا, تايۆانعا قاتىستى قاقتىعىس «بۇكىل الەمگە تىكەلەي اسەر ەتەتىن ەكونوميكالىق داعدارىسقا اكەلەدى». ويتكەنى الەمنىڭ كوممەرتسيالىق كونتەينەر تاسىمالىنىڭ 50%-ى تايۆان بۇعازىندا, ال جارتىلاي وتكىزگىشتەردىڭ 70%-ى وسى ارالدا وندىرىلەدى. سونىمەن قاتار ە. بلينكەن قحر-دىڭ رەسەي قورعانىس-ونەركاسىپتىك بازاسىن قولداۋىنا قاتتى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, ءتىپتى رەسەيدى قولداعانى ءۇشىن سانكتسيا سالامىز دەپ ەسكەرتكەن.

بۇعان دەيىن ە. بلينكەن بەيجىڭ رەسەيلىك قورعانىس-ونەركاسىپ كەشەنىنە بارىنشا كومەكتەسىپ, «قۇرالدار, ماتەريالدار جانە تەحنيكالىق جابدىقتارمەن» قامتاماسىز ەتىپ جاتقانىن ايتقان بولاتىن. «Associated Press» اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, قىتاي رەسەيگە ستانوك, ميكروەلەكترونيكا, اسكەري وپتيكا, نيتروتسەلليۋلوزا جانە جاۋىنگەرلىك ۇشقىشسىز ۇشاق, زىمىران, تانك پەن ۇشاق جاساۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن باسقا دا ونىمدەردى جەتكىزۋدى ارتتىرعان.

سايىپ كەلگەندە, اقش ۋكراينامەن سوعىس­تا شەشۋشى ءرول اتقاردى دەپ ەسەپ­تەيتىن قوس ماقساتتاعى تاۋارلاردى رەسەيگە جەتكىزۋگە جول بەرمەۋگە باعىتتالعان قوسىمشا سانكتسيالاردى مەڭزەپ وتىر. ايتپەسە, تاياۋدا ۋكراينانى قولداۋ اياسىندا بيۋدجەتتەن بولىنگەن 61 ملرد دوللار زايا كەتۋى مۇمكىن. وسىنداي ساپار كەزىندە ءبىزدى قىزىقتىراتىن ماڭىزدى ماسەلە – جابىق فورماتتا قانداي سىر مەن اڭگىمە ايتىلدى, قاتاڭ شارتتار قويىلدى ما, تاراپتاردىڭ ۇستانىمدارى قالاي دەگەن سۇراقتار. بىزدەگى اقپاراتقا سايكەس ۆاشينگتون بەيجىڭگە بۇل ماسەلە بويىنشا كەشەندى شارالار قابىلداۋ ءۇشىن 180 كۇن مەرزىم بەرگەن. ەگەر شارا بولماسا, سىرتقى ساۋدانى شەكتەۋى ىقتيمال. ەڭ قىزىعى, «مەن سي تسزينپينگە قىتاي بۇل ماسەلەنى شەشپەسە, ءبىز شەشەمىز دەپ ايتتىم», دەدى بلينكەن.

قىتاي مەن اقش اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2023 جىلى 11,6%-عا تومەندەپ, 664,45 ملرد دوللاردى قۇرادى. اقش – قىتايدىڭ اSەاN مەن ەۋروپالىق وداقتان كەيىنگى ءۇشىنشى ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى. قىتايدىڭ كەدەن دەرەگىنە سايكەس قىتاي ەكسپورتى 2023 جىلى الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 13,1%-عا ازايىپ, 500,29 ملرد دوللاردى قۇرادى, ال يمپورتى 164,16 ملرد دوللار بولدى.

ەگەر ۆاشينگتون مەن بەيجىڭ اراسىنداعى احۋال كۇردەلەنسە, ول قازاقستان ەكونوميكاسىنا ىقپال ەتۋى مۇمكىن, ويتكەنى رف-عا قوس ماقساتتاعى تاۋار جەتكىزىلىمى قازاقستان ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋى ىقتيمال. وسىعان دەيىن قوس ماقساتتاعى تاۋارلار كورشى ەل – قىرعىزستان ارقىلى تاسىمالدانعان.

2024 جىلدىڭ باسىندا اقش پەن ەو سانكتسيالاردىڭ جاڭا 13-پاكەتىن قابىلداپ, وعان 106 جەكە جانە 88 زاڭدى تۇلعا كىردى. تىزىمگە رەسەيلىك كومپانيالاردان بولەك وزبەكستان, قازاقستان, قىتاي, گونكونگ, تايلاند, ءۇندىستان, ءباا كومپانيالارى دا ەنگەن. جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, كەلەسى تۇجىرىمدار مەن بولجامداردى جاساۋعا بولادى.

بىرىنشىدەن, ۆاشينگتون قورعانىس شارالارى ءۇشىن كيەۆكە بەرىپ جاتقان كومەكتى (61 ملرد دوللار) ديپلوماتيالىق,  حالىقارالىق بايلانىس رەسۋرستارىمەن بارىنشا سۇيەمەلدەيتىن بولادى. ونىڭ ناتيجەسىن وسى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنا دەيىن الۋعا بار كۇشىن سالادى. سەبەبى اقش-تا  پرەزيدەنتتىك سايلاۋ ناۋقانى تاياپ قالدى.

ەكىنشىدەن, قازاقستان – رەسەيدىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى. سوندىقتان رف ازاماتتارى ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا شاپشاڭ اشىلىپ-جابىلاتىن بىرىككەن فيرمالار ارقىلى قوس ماقساتتاعى تاۋارلاردى ترانزيتپەن تاسۋى ىقتيمال.

ۇشىنشىدەن, قازاقستان 106 تاۋار ءتۇرىن رف-عا ەكسپورتتاۋعا تىيىم سالدى. ولار بىزدە وندىرىلمەيدى, بىراق بۇرىن ەلىمىز ارقىلى رەەكسپورتتالاتىن. دەمەك جاسىرىن رەەكسپورتتالۋى مۇمكىن.

تورتىنشىدەن, سىرتقى ساۋدا بويىنشا ايتىلعان تاۋەكەلدەر شەكارا, كەدەن, كولىك جانە وزگە دە پروفيلدىك مەمورگاندارعا قوسىمشا اۋىرتپاشىلىق سالاتىنى ءسوزسىز. 

سوڭعى جاڭالىقتار