ءبىر مەملەكەت ەكىنشى مەملەكەتكە ىقپال ەتكەندە ونىڭ اسا قاجەتتى رەسۋرستارىن باسقارۋعا ۇمتىلادى. سوندىقتان باسقا ەلدەرگە اسەر ەتۋ نەمەسە باسقارۋ دەگەنىمىز سول ەلدەردىڭ رەسۋرستارىن باسقارۋ, يەلەنۋ دەگەندى اڭعارتادى. بۇل رەسۋرستارعا حالىق, اۋماق, تابيعي رەسۋرس, ەكونوميكا, قارۋلى كۇشتەر, اقپاراتتىق كەڭىستىك پەن اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك, ساياسي تۇراقتىلىق, تاعى باسقالار ەنەدى. دەمەك شەتەلدىك ينۆەستورلارعا (رەزيدەنت ەمەس) ستراتەگيالىق رەسۋرستاردى جاپپاي بەرۋدەن گورى, ولاردى وتاندىق ينۆەستورلارعا (رەزيدەنت) بەرىپ, ودان ءارى ولاردى وزگە ەلدەردىڭ رەسۋرستارىن يەلەنۋ, باسقارۋ ماقساتىندا جۇمىلدىرعان ورىندى. سول سەبەپتى, تاۋەلسىزدىك العالى بەرى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ قاينار كوزى رەتىندە سانالىپ كەلگەن شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تۇجىرىمىن قايتا پىسىقتاعان ابزال.
ۇلتتىق قۋات ەلەمەنتى قاتارىنا گەوگرافيا, تابيعي رەسۋرس, ءوندىرىس الەۋەتى, قارۋلى كۇشتەر, جەرگىلىكتى حالىق, ۇلتتىڭ مىنەز-قۇلقى, ۇلتتىڭ رۋحى, مەملەكەتتى ساپالى باسقارۋدى قوسساق بولادى. مەملەكەتتەر ءوز مارتەبەسىن كوتەرۋ ءۇشىن تىنىم تاپپاي, ۇزدىكسىز دامۋ جولىنا ءتۇسىپ, قۇرلىقتا دا, سۋدا دا, اۋەدە دە (عارىشتا دا) باسەكە كۇشەيدى. ۇلتتىق كۇش نەعۇرلىم جوعارى بولسا, مەملەكەت تە العا قويعان ستراتەگيالىق ماقساتىنا سوعۇرلىم وڭاي جەتەدى. ۇلتتىق كۇش تەك قارۋلى كۇشپەن شەكتەلمەيدى. ول اسكەري ەمەس كومپونەنتتەرگە دە بايلانىستى. ولاردىڭ ءبىرى – ەكونوميكالىق, ديپلوماتيالىق كۇشتەر.
حالىقارالىق بايلانىستاردا عىلىمي الەۋەتتى كەڭىنەن پايدالانۋ – وركەنيەتتى ەلدەرگە ءتان ءۇردىس. ەلدىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارعا جەتۋىنە, ەڭ الدىمەن, ول اسا قاجەتتى رەسۋرستارمەن تولىققاندى قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك. كەز كەلگەن پرەزيدەنتتىڭ نەمەسە پرەمەر-ءمينيستردىڭ كونستيتۋتسيالىق مىندەتىنە ەڭ الدىمەن ءوز ۇلتىنىڭ قۋاتىن دامىتۋ جاتاتىنى بەلگىلى. سونداي-اق دامىتۋ نىساندارىنا ەلدىڭ اۋماعى مەن مەملەكەتتىك ءتىل, ازاماتتاردىڭ تۇرمىسى, مۇددەلەرى, ءومىر ساپاسى مەن داستۇرلەرى ەنەدى.
سايىپ كەلگەندە, ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قۋاتىن ايقىندايتىن باستى ءۇش ولشەم:
1) ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق بايلانىسقا ۇلەس قوسۋ قابىلەتى;
2) داعدارىستى احۋال مەن كۇردەلى حالىقارالىق جاعداي تۋعاندا ەلىمىزدىڭ ءومىر ءسۇرۋ قابىلەتى;
3) ەلىمىزدىڭ قولدا بار كۇش-قۋات پەن رەسۋرستارىن پايدالانا وتىرىپ, ۇلتتىق مۇددەلەردى باسقا ەلدەردە جۇرگىزۋ قابىلەتى.
كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ قارجى رەسۋرستارى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ء(ىجو) ابسوليۋتتىك كولەمىنە بايلانىستى. نەعۇرلىم ءىجو كوپ بولسا, سوعۇرلىم مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ اۋقىمى مول بولادى. ءىجو مەن قارجى رەسۋرسىن ۇنەمى جوعارى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن ەلىمىزگە ۇزاقمەرزىمدى ەكونوميكالىق ءوسۋ اۋاداي قاجەت. ۇلتتىق قۋات اياسىندا ەكونوميكالىق كۇشتىڭ باستى ولشەمى ەلدىڭ التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرىنىڭ كولەمى بولىپ ەسەپتەلەدى.
تولەم تەڭدىگى (بالانس) شەڭبەرىندە قىزمەت كورسەتۋ مەن تابىستار سالدوسى بويىنشا ەلىمىزدە پروفيتسيت بولماي, تاپشىلىق بولىپ كەلدى. ياعني قىزمەت كورسەتۋ تۇرلەرى اياسىندا سىرتتان بىزگە كىرگەن ۆاليۋتالار ەلىمىزدەن سىرتقا كەتكەن ۆاليۋتالاردان وتە از. سول سەبەپتى, قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىندا ەكسپورتقا باعىتتالعان بارلىق جوبانى كەشەندى قولداۋ قاجەت.
قورىتىندىلاي كەلگەندە, ۇلتتىق قۋاتتىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن نىعايتۋ ءۇشىن تولەم تەڭدىگى (بالانس) شەڭبەرىندە بارلىق تاپشىلىقتى ازايتۋعا باعىتتالعان جاۋاپتى ەكونوميكالىق ساياساتتى ازىرلەپ, كەلەسى ۇرپاققا قۋاتتى ەكونوميكانى قالدىرۋىمىز قاجەت.
