بۇگىندە ديقاندار توپىراق ىلعالى قۇرعاماي تۇرىپ, سۇدىگەر, كۇزدىك, كوپجىلدىق ءشوپ تىرمالاۋ جانە جەر جىرتۋ سياقتى دالا جۇمىستارىنا بىلەك سىبانا كىرىسەدى. سالا ماماندارى دا شارۋانى ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارا وتىرىپ ۇيىمداستىرىپ, ساپالى وتكىزۋگە تىرىسادى. ناۋقاندىق جۇمىستاردى ءمىنسىز اتقارۋعا كۇرەڭبەلدىكتەر دە اتسالىسىپ جاتىر. اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ءمادي ساۋلحانوۆتىڭ بەرگەن مالىمەتىنە جۇگىنسەك, وڭىردە كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا ازىرلىك قىزۋ جۇرۋدە. تراكتور, تۇقىم سەپكىش, قوپسىتقىش, تىرما, سوقانىڭ ءبارى دالا ءتوسىن دۇبىرگە بولەۋگە دايىن. اقاۋى بارلارى قاجەتىنشە جوندەۋدەن ءوتىپ, ساقاداي ساي تۇر.
جوسپار بويىنشا 117 653,4 گەكتارعا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى ەگىلەدى. ونىڭ ىشىندە كۇزدىك بيداي جانە جازدىق ارپا, بيداي مەن س ۇلى, داندىك جۇگەرى, قاراقۇمىق سياقتى ءداندى داقىلدار بار. سونىمەن بىرگە 1313,4 گەكتارعا كارتوپ, 591 گەكتارعا مايلى داقىلدار سەبىلەدى. ماقسارى, كۇنباعىس, زىعىر داقىلدارى دا وسىنىڭ ىشىندە. قانت قىزىلشاسىنىڭ تۇقىمى 700 گەكتارعا, باقشالىق داقىلدار 387,5 گەكتارعا ەگىلەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن ديقاندار ءۇشىن جانار-جاعارماي اۋاداي قاجەت. بيىل 94 شارۋا قوجالىعىنان 868 توننا كەپىلدى جانار-جاعارمايعا ءوتىنىم تۇسكەن. ونىڭ ءار ءليترى 250 تەڭگەدەن بەلگىلەنىپتى. بەرەكەنى تاسىتىپ, مول ونىمگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن مينەرالدى تىڭايتقىشتاردىڭ الار ورنى ەرەكشە. سول سەبەپتى, ونىڭ كولەمى انىقتالىپ, ناتيجەسىندە 8513,1 توننا مينەرالدى تىڭايتقىش ساتىپ الۋ قاجەتتىگى بەلگىلى بولعان. 508,7 تونناسى جازدىق بيداي, 7 947,4 تونناسى جازدىق ارپا, قالعانى جۇگەرىگە ارنالماق.
اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىنە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ ماڭىزدى. اسىرەسە تەحنيكاسى ابدەن ەسكىرگەن جەتىسۋلىق شارۋالاردىڭ قارجىلىق رەسۋرستار مەن جاڭا تەحنولوگيالارعا قول جەتكىزۋى – وزەكتى ماسەلە. وسى ورايدا وبلىس ورتالىعىنا ءماجىلىس دەپۋتاتى جيگۋلي دايراباەۆ, قازاقستان فەرمەرلەر قاۋىمداستىعى باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ەرمەك ابۋوۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ وكىلى اسقار ساناۋباروۆ كەلىپ, جەتىسۋلىق شارۋالاردىڭ كوكەيكەستى تالاپ-تىلەكتەرىن تىڭدادى.
قازاقستان فەرمەرلەر قاۋىمداستىعى وبلىستىق فيليالىنىڭ باسقارما توراعاسى اسقار ءشارىپوۆتىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر قاۋىمداستىق ەكسپەرتتىك تۇجىرىمداۋلارعا قاتىسىپ, مەملەكەتتىك بىرنەشە جوباعا ساراپتاما بەرگەن. ۇيىمداستىرىلعان ارنايى كونفەرەنتسيادا وزەكتى تاقىرىپقا اينالعان جۇگەرى ماسەلەسىنە دە دەن قويىلدى. ماسەلەن, بىلتىر وبلىستا داندىك جۇگەرى ەگىلگەن القاپتىڭ ءار گەكتارى 69 تسەنتنەردەن اينالىپ, جالپى ءتۇسىم 393,5 مىڭ توننانى قۇراعان. دەسەك تە ىشكى جانە سىرتقى نارىقتا داندىك جۇگەرى باعاسىنىڭ كۇرت تومەندەۋىنە بايلانىستى سىرتقى سۇرانىس توقتاپ قالدى. ءسويتىپ, جۇگەرى ساتۋ ۇلكەن پروبلەماعا اينالدى. سونداي-اق سۋ ماسەلەسى دە وزەكتى. وڭىردە سۋ ۇنەمدەۋ ماقساتىندا جاڭبىرلاتىپ, تامشىلاتىپ سۋارۋ ءادىسىن قولداناتىن القاپتاردى 2 ەسە ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جيىندا بيىلدان باستاپ جاڭادان اشىلعان «بىرىڭعاي كەشەندى باعدارلاما» اياسىندا كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا نەسيە, سۋبسيديا, كەپىلدىك الۋ ءۇشىن «دامۋ» قورى ارقىلى ءوتىنىم بەرۋگە بولاتىنى ايتىلدى. بۇعان قوسا, اگروونەركاسىپ كەشەندى دامىتۋدا ەڭبەكتەنىپ جاتقان شارۋاشىلىق يەلەرىن قارجىلاندىرۋدا اتقارىلعان جۇمىستار مەن «ىسكەر», «كەڭ دالا» باعدارلامالارى بويىنشا نەسيە الۋ جولدارى باياندالدى.
ۆەتەريناريا سالاسىنداعى تۇيتكىلدەر دە قوزعالدى. سالا ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, جوسپارعا سايكەس بۇگىندە قاجەتتى ۆاكتسينانىڭ جارتىسى جەتكىزىلىپ, مالدان قان الۋ جۇمىستارى باستالعان. قىزمەتكەردەن دە تاپشىلىق جوق.
«بۇل باسقوسۋ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا قوزعاۋ سالادى. سەبەبى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى – مەملەكەتىمىز ءۇشىن باستى ماسەلە. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, تۇيتكىلدى پروبلەمالاردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋ, مەملەكەت تاراپىنان شارۋالارعا قولداۋ كورسەتۋ سياقتى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە ويىمىزدى ورتاعا سالىپ, پىكىر الماستىق. جيىن ارقىلى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا قانداي پروبلەمالار بار, جۇمىس ىستەۋگە نە كەدەرگى, فەرمەرلەردى نەندەي ماسەلەلەر الاڭداتادى, اۋىلدى قالاي دامىتامىز دەگەن سۇراقتار تۋرالى تەرەڭنەن اڭگىمە قوزعالدى. ەندى شارۋالار كوتەرگەن ۇسىنىس-تىلەكتەر باسشىلىققا الىنىپ, سونىڭ توڭىرەگىندە جۇمىستار اتقارىلادى. اۋىل شارۋاشىلىعى وركەندەسە, ەل كوسەگەسى كوگەرەدى. سوندىقتان جۇمىس ىستەيمىن دەگەن ادامعا بارىنشا جاعداي تۋعىزىپ, مۇمكىندىك بەرۋ كەرەك. قالاي دەسەك تە ءاربىر ازامات باقۋاتتى, الەۋەتى وركەندەگەن مادەنيەتتى ەلدە ءومىر سۇرۋگە قۇقىلى. وسىعان جەتۋ باعىتىندا ءبىز ارەكەت ەتەتىن بولامىز», دەدى ج.دايراباەۆ.
جەتىسۋ وبلىسى
