فوتو: senate.parlam.kz
سەناتوردىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر بيداي ۇنىنىڭ ەكسپورتى 23%-عا دەيىن تومەندەگەن. مۇنىڭ ءبىر سەبەبى – قازاقستان ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن اۋعانستانعا بيداي مەن ۇندى بىردەي شارتتارمەن بەرىپ وتىر.
«قازاقستان ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن اۋعانستاننىڭ سىرتقى نارىقتارىنا بيداي مەن ۇندى بارشاعا بىردەي شارتتارمەن بەرەدى. ءبىزدىڭ بيدايدى يمپورتتاپ الاتىن ەلدەر ساۋدادا تاريفتىك ەمەس شەكتەۋ شارالارىن ىسكە قوسادى, ءبىزدىڭ ۇن يمپورتىن تەجەي وتىرىپ, وزدەرىنىڭ وڭدەۋ ءوندىرىسىن دامىتۋعا كۇش سالادى. مىسالى, وزبەكستاندا اكەلىنەتىن بيدايعا 0%, اكەلىنەتىن ۇنعا 10% سارالانعان يمپورتتىق باج مولشەرى سالىنادى. ناتيجەسىندە قازاقستاننان وزبەكستانعا ۇن ەكسپورتى ءۇش ەسە, 1 ملن 300 مىڭ توننادان 420 مىڭ تونناعا دەيىن تومەندەدى. وسى كەزەڭدە بيداي ءدانىنىڭ ەكسپورتى 658 مىڭ توننادان 3 ملن توننا بولىپ, 4,5 ەسەگە دەيىن ءوستى. مۇنداي جاعداي كورشىلەس ورتالىق ازيا ەلدەرىندە دە قالىپتاسىپ وتىر», دەپ اتاپ ءوتتى سەناتور.
ەلىمىزدىڭ رەسەيدەن كەلەتىن استىق يمپورتىنا ەنگىزگەن تىيىم سالۋى دا جاعدايدى جاقسارتپادى. سەناتوردىڭ پىكىرىنشە, سونىڭ سالدارىنان ءبىزدىڭ نارىققا استىقتىڭ ورنىنا رەسەيلىك ۇن قارقىندى تۇردە كەلىپ جاتىر.
«رەسەيلىك ارزان استىق يمپورتىن تەجەۋ ماقساتىندا قازاقستان ليتسەنزيالانعان كاسىپورىندار مەن ۇن تارتۋ جانە قۇس شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىنان باسقالارعا اۆتوموبيل كولىگىمەن جانە تەمىرجول ارقىلى بيداي اكەلۋگە يمپورتقا شەكتەۋ ەنگىزدى. بۇل جاعداي رەسەيدەن قازاقستان اۋماعىنا جاپپاي ۇن اكەلۋگە الىپ كەلدى. يمپورت كوبىنەسە كونتراباندالىق جولمەن, سالىق تولەمەي جانە فيتوسانيتارلىق جانە سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاماي جۇزەگە اسادى», دەدى سۇلتان دۇيسەمبينوۆ.
سەناتور ققس قايتارۋ, لوگيستيكا, ءوتىنىم جوسپارلارىن ۋاقىتىلى كەلىسپەۋ, جۇك تاسىمالىنا كونۆەنتسيالىق تىيىم سالۋ ەنگىزۋ, ستانتسيالارداعى ۇدايى كەپتەلىس پەن ۆاگونداردىڭ جينالىپ قالۋى ماسەلەلەرىن اتاپ ءوتتى.
سەناتور ەلىمىزدىڭ ۇن تارتۋ سالاسىنىڭ ودان ءارى قۇلدىراماۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن ۇكىمەت باسشىسىنا اۆتوماتتى تۇردەگى ەكسپورت كەزىندە ققس-تى وڭايلاتىلعان ادىسپەن قايتارۋدى, ساۋدادا قازاقستانعا قاتىستى تاريفتىك ەمەس جانە تاريفتىك شەكتەۋ شارالارىن جۇزەگە اسىرعان ەلدەرگە ءدال سونداي شارالار ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋدى ۇسىندى. اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردىڭ ءونىمنىڭ وڭدەۋگە تاپسىراتىن كولەمىن سۋبسيديالاۋ تەتىكتەرىن ازىرلەۋى جانە تەمىرجول تاسىمالىندا تاسىمالداۋدىڭ ۇزدىكسىز پروتسەسىن شەشۋى, سونداي-اق «بىرىڭعاي تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا بىرىڭعاي ەكسپورتتىق قۇرىلىم قۇرىلۋى ءتيىس.
