«قۇبىلىس!» دەپ شاڭق ەتتى شلياپالى شايىر. «سىلكىنىس!» دەپ ساڭق ەتتى ەكىنشىسى. بارلىعى ساباسىنا تۇسكەننەن كەيىن: «جو-جوق. قۇبىلىس تا, سىلكىنىس تە ەمەس. بۇل – جاي عانا ۇمتىلىس», دەدى سىپايى ءبىر «سىنشى» تەمەكىسىن تۇتاتىپ. شاپالاقتارمەن شاتاسقان لەپ بەلگىلى لەپىرمەلەر ادرەساتىن ءدال تاۋىپ جاتىر ايتەۋىر. اقىنداردىڭ ءاتۇستى ايقايى مەن پافوستى «پاي-پايى» جارعاق قۇلاعىڭدى جارىپ جىبەرە جازدايدى.
كەنەت اڭگىمەنىڭ اۋانى فرانتسۋز اقىنى ارتيۋر رەمبوعا اۋىسا باستادى. اۆتوردىڭ «ماس كەمەسىندە» بىرگە جۇزگەن بولسا كەرەك, ءبىر جاس اقىن شايقاتىلىپ بارىپ ورنىنان كوتەرىلدى. ء«بىر كەزدە ول وسىنداي كافەگە كىرىپ كەلىپتى. ەل نازارىنىڭ ءبارى – اقىندا. «قايتەر ەكەن؟» دەپ وتىر. سوندا مەنىڭ جاسىمداعى جاپ-جاس ارتيۋر داستارقاننىڭ ۇستىنە قارعىپ شىعىپ كۇركىرەپ ولەڭ وقىپتى عوي, جارىقتىق!». «مىنە, پوەت!» دەدى الگى «شلياپا». «اپىراي...» دەپ مەن وتىرمىن. «ول – ول ما؟ ودان كەيىن قالتاسىنان زامانىنداعى ەڭ حالتۋرششيك اقىننىڭ ولەڭىن شىعارىپ, داستارقانعا جايادى دا...» كەشىرىم وتىنەمىن, ءارى قاراي ارتيۋر رەمبو باس باسپانىڭ باسۋعا بولمايتىن ارەكەتىن جاساپ جىبەرەدى. «...وسىلايشا, ول ۇلى پوەزيانىڭ مارتەبەسىن ءبىرجولا ايقىنداپ بەردى!» دەپ تۇيىندەدى الگى اقىنىمىز. تاعى سول «براۆو!» تاعى سول «بارەكەلدى!»
اڭتارىلدىم دا قالدىم. بوزا ۇستىندەگى بوس ءسوزدىڭ ءبىرى عوي دەيىن دەسەم, اقىنداردىڭ شىن ۇستانىمى دا سول سياقتى. ءتىپتى قايتار ەمەس. قۇداي-اۋ, بۇل ءوزى ەلىكتەۋ مە, ەرىپ كەتۋ مە؟ تۇلعانىڭ ولەڭدەگى ەمەس, ومىردەگى ورىمدەرىن قايتالاۋ قانشالىقتى دۇرىس؟ ءارتيۋردىڭ ۇستەلگە وتىرىپ جازعانىن قايتالاي الماي ءجۇرىپ, ۇستەلگە شىعىپ الىپ ىستەگەنىن قايتالاۋ – اقىماقتىق قوي. ءرۋميدىڭ مىنا ءبىر ءتامسىلى ويىما ورالدى سوندا.
ىلكىدە ءاتىر ساتاتىن ساۋداگەردىڭ سويلەيتىن توتىقۇسى بولىپتى. ول توتىقۇس قوجايىنىنىڭ ءاتىرىن ماقتاپ ولەڭ ايتاتىن كورىنەدى. قۇسقا قىزىققان حالىق, قالاي عانا دۇكەننەن زات ساتىپ العانىن بايقاماي دا قالادى ەكەن. الايدا قۇستا اقىل بار ما؟ ءبىر كۇنى قاناتىن قاعىپ قالعاندا, ەڭ قىمبات ءاتىردى جەرگە قۇلاتىپ الادى. دۇنيەپاراس قوجايىن اشۋعا بۋلىعىپ, قۇستىڭ بۇكىل ءجۇنىن ج ۇلىپ تاستاپتى. توتىنىڭ اقىلى بولماعانمەن, كوڭىلى بار ەكەن. كەلەسى كۇنى قوجايىنعا رەنجىپ سايراماي قويىپتى. سايكەسىنشە ساتىپ الۋشىلار دا كۇرت ازايادى. ءتاتتى-تاپسەرىن الدىنا توسسا دا, توتىقۇسى قىرسىعىپ قالادى. ءسويتىپ, ساۋداگەر قۇسىنا دەم سالىپ بەرسىن دەپ مەدرەسەدەن مولدا الدىرادى. ول زاماندا ءدىن ۇستاعان ادامداردىڭ ءبارى شاشىن تاقىرلاپ الىپ تاستاماي ما؟ سونداي بىردە-ءبىر شاشى جوق مولدا دۇكەنگە كىرىپ كەلگەندە, بىردە-ءبىر ءجۇنى جوق توتىقۇس شاڭق ەتىپ سويلەي جونەلىپتى. سونداعى ايتقان گابى: «مولدەكە, سەن دە قىمبات ءاتىردى سىندىرىپ الىپ, قوجايىنىڭ شاشىڭدى ج ۇلىپ تاستاعان با؟», دەپتى عوي بەيشارا الگى جەردە. باستارىنىڭ تاز بولعانى بولماسا, مولدا مەن توتىقۇس ءبىر-بىرىنە مۇلدە ۇقسامايدى عوي.
اقىندىقتا دا ءدال سولاي. وتكەن جولى تانىمال ءبىر اقىن سۇحباتىندا «تۋرا وتىز جاسىمدا ەسەنين سەكىلدى ءوز-وزىمە قول سالامىن دەپ, قوناقۇي ىزدەگەن كەزىم بولدى» دەپ ايتىپ وتىر. سۇمدىق ەمەس پە؟ ادامنىڭ سىرىنا ەمەس, سىرتىنا سولىقتاساڭ – سورىڭنىڭ سورپاداي قايناعانى. وسى ويىمدى ايتىپ جاتقانىم سول ەدى ء«ومىر كورگەن» اقىندار ولەڭ وقۋعا كىرىسىپ كەتىپتى...
