بۇگىنگى قازاق بەينەلەۋ ونەرىندە ءوز مانەرىن قالىپتاستىرىپ ۇلگەرگەن جاس سۋرەتشى ىشكى الەمىنىڭ جان تولعانىسىن ۇلتتىق تاقىرىپتارمەن ۇشتاستىرعان. ناتۋرانى جالپىلاۋ مەن مونۋمەنتالداۋعا جۇيرىك سۋرەتشى نەگىزگى بەينەنى كەيىپتەۋمەن شەكتەلمەي, ونىڭ جاسىرىن ىشكى ماعىناسىن كورسەتۋدى كوزدەيدى. كۇردەلى قوزعالىس پەن راكۋرسقا قۇرىلعان ەكسپرەسسياعا تولى تىلسىم كومپوزيتسيالار كەنەپتەگى قاھارمان بەينەلەردى ۇزدىكسىز قوزعالىس ۇستىندە كورسەتەدى.
– سۋرەتشى ءوزىنىڭ كەسكىندەمەلىك تۋىندىلارىندا دەتالداۋدان سانالى تۇردە الشاقتاپ, كومپوزيتسيانىڭ مونۋمەنتالدىلىعىنا ۇمتىلادى. ول ءوزى مەن كەنەپتەگى بەينەنىڭ ارا قاشىقتىعىن ساقتاي وتىرىپ جالپىلىققا قول جەتكىزەدى. ياعني سىرتقى تۇرمىستىق سۋرەتتەۋدەن گورى فيلوسوفيالىق ويلاۋعا تالپىنادى. وعان اۆتوردىڭ «اكە قاناتى», «ديالوگ», «اۋىز بەكىتۋ», «سىرلاسۋ», «كەلىسىم الدىندا» كومپوزيتسيالارى جاقسى مىسال بولا الادى. مۇندا قىلقالام شەبەرى باستى بەينەنى اۋقىمدى ەتىپ كورسەتسە, جازىقتىق بەتىندەگى زاتتار مەن فيگۋرالار ءۇشىن كەنەپ كولەمى ارقاشان تارلىق ەتەتىندەي اسەر قالدىرادى. ال «اۆتوپورترەتىندە» ءار كەزەڭدە دە ءوز ءداۋىرىنىڭ قاھارمانى بولىپ تابىلاتىن سۋرەتشى بەينەسىن كۇردەلى قوزعالىستا بارىنشا ايشىقتى ەتىپ جازادى. مۇنداعى سۋرەتشىنىڭ باستى قارۋلارى – قىلقالام مەن پاليترا. سونىمەن قاتار «ويانۋ», «قىزىل كىتاپ», «جاڭا اۋەن», «سۋرەتشىنىڭ جولى», «شارىقتاۋ» كەنەپتەرى تۇرمىستىڭ شيەلەنىسىن, شىعارماشىلىقتىڭ تىنىسىن, سەزىم مەن ويدىڭ درامالىق ديالوگىن كورسەتەدى. نۇرعوجاەۆ شىعارماشىلىعىندا زاماناۋي قازاق بەينەلەۋ ونەرىندەگى جاڭا ىزدەنىستەر مەن تالپىنىستار كورىنىس تابادى, – دەيدى ونەرتانۋشى سامال مامىتوۆا.
سۋرەتشى قالامىنا ىلىككەن تاقىرىپتاردىڭ جەلىسى كەڭ. اكە مەن بالا, ماحاببات, قوعامداعى وتكىر ماسەلەلەر, سونداي-اق ەڭ باستىسى ادام جانە ونىڭ ومىرمەن نەمەسە وزىمەن كۇرەسى. بۇل بەينەلەردىڭ ارقايسىسى عالامدىق تەبىرەنىسپەن كومكەرىلگەن. ولار وتكىر جاعىستار مەن مونوحرومدى تۇستەر ۇيلەسىمىندە كۇردەلى راكۋرستا شەشىلىپ, دەنە-بىتىمدەرىنە ەرەكشە ءمان بەرىلە بەينە ءبىر ءمۇسىنشى سەكىلدى ساز بالشىقپەن ەمەس, ءتۇس ارقىلى سومدالادى. جۇماقىن قايرامباەۆ, ومىربەك جۇبانيازوۆ سەكىلدى ۇستازداردىڭ شەبەرحاناسىندا شىڭدالعان الماس نۇرعوجاەۆ تا ەڭبەك جولىن ۇستازدىقپەن ۇشتاستىرعان.
«سۋرەتشى – ءداۋىردىڭ ايناسى. ءار شىعارمادان ۋاقىتتىڭ ءۇنى ەستىلىپ تۇرۋى قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن. تاريحىمىزداعى قاھارمان سيۋجەتتەردى زاماناۋي ىزدەنىستەرمەن ارلەپ, ۇلتتىق مىنەزىمىزدى, تانىمدىق قۋاتىمىزدى تانىتاتىن دۇنيەلەرگە بەت بۇرىپ جۇرگەن جايىم بار. مەنىڭشە قىلقالام شەبەرلەرى ونەر وكىلدەرى عانا ەمەس, ولار كۇرەسكەرلەر. ادالدىقتىڭ, ادىلدىكتىڭ قايتپاس جاۋىنگەرلەرى», – دەيدى ا.نۇرعوجاەۆ.
دالا حالىقتارىنىڭ ءداستۇرى مەن مادەنيەتىنە اسقان سەزىمتالدىقپەن دەن قويۋى شىعارماشىلىق يەسىن ۇلتتىق تاقىرىپتىڭ ەتنورومانتيكالىق بيىك ساتىسىنا جەتەلەيدى. ۇلتتىق مىنەزگە باي سۋرەتشىلەر مەكتەبىنىڭ كوشىن جالعاعان تۋىندىگەر ءوز كورەرمەنىن تەرەڭ دۇنيەلەرمەن قۋانتۋ ءۇشىن ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە.
الماتى
