كينو • 08 ءساۋىر, 2024

جاۋھار: «مەنىڭ اتىم – قوجا»

431 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

كىم تەنتەك؟ قوجا تەنتەك. كىم بۇ­زىق؟ قوجا بۇزىق. تەنتەك بولسا دا با­­لا كەزىمىزدەن ءسۇيىپ وقىپ, سۇيسىنە كو­­رە­تىن كەيىپكەرىمىزدىڭ ءبىرى قوجا بول­­­عانى راس. جارتى عاسىر وتسە دە ا.قا­­ر­­ساقباەۆ پەن ب.سوقپاقباەۆتىڭ كلاس­­­سيكالىق تۋىندىسى ءمان-ما­عى­نا­سىن جوعالتپاعان قۇندى تۋىن­دى­لار­­دىڭ كوش باسىندا تۇر.

جاۋھار: «مەنىڭ اتىم – قوجا»

پوۆەست 1957 جىلى جازىلىپ, 1963 جىلى ەكراننان كورەرمەنگە جول تارتتى. ال 1967 جىلى فران­تسۋز­دىڭ ايگىلى كانن فەستيۆالىندە «بالالارعا ارنالعان ەڭ ۇزدىك شەتەل ءفيلمى» اتالىمىن جەڭىپ الدى. بۇل – قازاق كينو سالاسىنداعى تۇڭعىش جۇلدە. شىعارمانىڭ جارىق كورگەن جىلى تىڭ يگەرۋ جىلدارىمەن تۇسپا-تۇس كەلەدى. قا­زاق جەرى حانتالاپايعا تۇسكەن ساتتە باستى كە­يىپ­كەردىڭ ەسىمى باسقا ەمەس, قوجا بولۋىندا دا ۇلكەن ءمان-ماعىنا جاتىر. ياعني «ەلدىڭ, جەر­دىڭ قوجاسى – مەن» دەگەن وي مەنمۇندالاپ تۇر.

تاعى ءبىر قىزىعى, باستى كەيىپكەردى سوم­داعان نۇرلان سانجاردىڭ فيلم­دە ءوز داۋىسى جوق. ونىڭ ايتۋىنشا, سەگى­زىن­شى سىنىپقا دەيىن «ر» دىبىسىنا ءتىلى كەلمەگەندىكتەن, ورىسشا نۇسقاسىندا ونىڭ ءرولىن مارينا ۆينوگرادوۆا, ال قازاق تىلىندە فاريدا ءشارىپوۆا دىبىستاعان.

 

«تاقيالى پەرىشتە»

كينو

«جوق. جالعىزباستى ەركەكتىڭ كۇنى قۇ­رىسىن. جاناشىر اناسى بولۋ كەرەك نە بول­ماسا ايەلى». وسى ءبىر ويدان باس­تاۋ الاتىن بۇل ءفيلمنىڭ سيۋ­جە­تى جەڭىل بولعانمەن, ايتار ويى تە­رەڭ, وقيعاسى ويناقى, كەيىپكەرلەرى حا­ل­ىق ومىرىنە ەتەنە جاقىن.

شاكەن ايمانوۆ «تاقيالى پەرىشتەسىن» 1965 جىلى بالۋاندار سايىسىنان تاپقان. ول بالۋان وزدەرىڭىز بىلەتىن – الىمعازى رايىمبەكوۆ. سونىمەن قاتار بۇل فيلم­دە بيبىگۇل تولەگەنوۆانىڭ «انا» ءانىن ورىندايتىن ەپيزودى بار. بىراق ول داۋىس باقىت ءاشىموۆانىڭ داۋىسى بولاتىن. بۇل – رەجيسسەردىڭ شەشىمى ەدى.
و باستا فيلم كومپوزيتورى الەكساندر زاتسەپين «انا» ءانىن ورىستىڭ بەلگىلى ءانشىسى مايا كريستالينسكاياعا ارناعان. ءفيلمدى قازاقشالاعاندا سول داۋىستى نەگىزگە الا وتىرىپ جانە ءۇنى مەن مانەرى ۇقساس بولعاندىقتان باقىت ءاشىموۆانى تاڭداعان.

 

«قىز جىبەك»

كين

ستسەناريىن عابيت مۇسىرەپوۆ جازىپ, سۇلتان قوجىقوۆ رەجيسسەرلىك ەتكەن, نۇرعيسا تىلەنديەۆ پەن قادىر مىرزا ءالي, گۇلفايرۋز يسمايىلوۆا سياقتى ءوزى ءىسىنىڭ مايتالماندارى ات­سا­لىس­قان­ «قىز جىبەك» كوركەم ءفيلمى – ۇلت­تىق­ ونەردىڭ تەڭدەسسىز ولجاسى.

1944 جىلى جازىلعان ستسەناري بويىن­شا «قىز جىبەك» ءفيلمىنىڭ العاشقى اتاۋى «اققۋ» بولعان. كەيىن اراعا جىلدار سالىپ, شىعارماشىلىق ءۇردىس ناقتى وندىرىسكە ۇلاسقاندا «اققۋ» اتاۋىن «قىز جىبەك» الماستىرعان. ءفيلمىنىڭ تۇساۋى 1970 جىلى الماتى قالاسىنداعى «تسەليننىي» كينوتەات­رىندا كەسىلگەن بولاتىن. ال باستى كەيىپكەر جىبەكتىڭ رولىندە ويناۋعا ءتورت جۇزگە جۋىق ۇمىتكەردەن ۇسىنىس حات كەلىپ ءتۇسىپتى. ولاردىڭ ىشىندە ون بەس قىز عانا ىرىكتەۋدەن ءوتىپ, وندا دا تەك جىبەكتىڭ سەرىكتەرى رەتىندە تاڭدالعان. 

سوڭعى جاڭالىقتار