اۋەلى اڭگىمەنىڭ القيسساسىنان باستايىق. كوميكستەردىڭ پايدا بولۋ ۋاقىتى ءسىز ويلاعانداي جاقىن ارادا ەمەس. اقپاراتتى بەينەمەن تاسىمالداۋ ءتاسىلى ادامزاتتىڭ ارعى تاريحىنان باستاۋ الادى. مىسىرلىق يەروگليفتەر, گرەكتىڭ فرەسكالارى, تۇركى ءداۋىرىنىڭ پەتروگليفتەرى – يلليۋستراتسيانىڭ ىلكى ۇلگىسى. ال رەسمي تۇردە كوميكستىڭ جانر رەتىندە قالىپتاسۋى – XVIII عاسىر. العاشىندا ءدىني ماتىندەردىڭ مازمۇنىندا جازىلىپ, كەيىن ساتيرالىق ەلەمەنتتەر قوسىلعاننان كەيىن جانر تۇجىرىمداماسى تۇبەگەيلى وزگەردى.
حح عاسىردا كوميكستەر ازاماتتاردىڭ ەركىن ءۇن قاتۋ الاڭىنا اينالدى. بارا-بارا ناسىلدىك الالاۋ, سوعىس, سولاقاي ساياسات سەكىلدى ۇلكەن تاقىرىپتاردى قوزعادى. وتكەن جۇزجىلدىقتاعى ء«بىز», «ماۋس», «جوعالعان ۋاقىتتى ىزدەۋ» سەكىلدى جۇمىستار كوميكس مارتەبەسىن ءبىرجولا كوتەرىپ, ونى ادەبيەتتىڭ جەكەلەگەن باعىتى رەتىندە الەمگە تانىستىردى. جانردىڭ جارقىن سيپاتى – ۆيزۋال مەن ەكسپرەسسيۆتىلىگىن پايدالانىپ كوميكس اۆتورلارى وقيعانىڭ استىرتىن ءمانىن نىشاندار مەن رامىزدەر ارقىلى ۇسىنا باستادى.
كوميكستىڭ جاڭا تىنىسى جاپونيادا 1945-1952 جىلدار ارالىعىندا امەريكانىڭ وككۋپاتسيالاۋ كەزىندە اشىلدى. قازاق حالقىنا ورىس باسقىنشىلىعىمەن قاتار ورىس مادەنيەتى دە قاتار ەنگەنىن اقىن بەكجان اشىرباەۆ «پۋشكاسى كەلىپ ءۇيدى اتقان, پۋشكينى كەلىپ ميدى اتقان» دەپ سۋرەتتەگەنىندەي, امەريكانىڭ كوميكسى دە جاپون جۇرتىن ەرەكشە قارقىنمەن جاۋلادى. اتالعان جانردى كۇنشىعىس ەلى جىلى قابىلداعانى سونشالىق, وعان ۇلتتىق سيپات قوسىپ «مانگا» دەگەن اتاۋمەن جاڭا باعىت قالىپتاستىردى. قازىر بۇل – سامۋراي, ساكۋرا جانە انيمەلەرىمەن قاتار جاپونيانىڭ رامىزىنە اينالعان الپاۋىت ءوندىرىس. ونى قازىر جەتىدەگى بالادان جەتپىستەگى قارتقا دەيىن ءبارى وقيدى. مانگانىڭ كوميكستەن ەرەكشەلەنەتىن بىرنەشە سيپاتى بار. سونىڭ ءبىرى – ءتۇس پاليتراسى. مانگادا بارلىعى اق-قارا تۇستە بەينەلەنەدى. بۇل دا ءبىر وقىرمان قاۋىمنىڭ نازارىن بىرلەپ, قابىلداۋ ۇدەرىسىنە وڭ اسەرىن تيگىزەتىن امال. يلليۋستراتور مامانداردىڭ ايتۋىنشا, مانگا شىعىس حالىقتارى دۇنيەتانىمىنا جاقىنىراق كەلەتىن كورىنەدى.
مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «قورعانسىزدىڭ كۇنىن» ءدال وسى مانگا ماقامىندا ۇسىنعان ۇلجان كيىكبايدىڭ دا پىكىرى وسىعان سايادى. «جاقىندا استانا قالاسىنىڭ ونەر كەڭىستىگىندە ء«ۇن» دەگەن اتاۋمەن جاڭا جوبا دۇنيەگە كەلدى. جوبانىڭ باستى ماقساتى – قوعامدا قۇمىعىپ جاتقان ماسەلەلەردى جاستاردىڭ جارقىن ۇنىمەن جەتكىزۋ. سونداي ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – قىز تاعدىرى. حح عاسىر باسىنداعى قازاق قالامگەرلەرى كوتەرگەن تاقىرىپ, وكىنىشكە قاراي, ءالى دە وزەكتىلىگىنەن ايىرىلعان جوق. ايەلدىڭ ارىنا, سايىپ كەلگەندە تاعدىرىنا ادام ايتقىسىز زيان كەلتىرگەن قىلمىسكەرلەردىڭ زاڭ شەڭبەرىنەن وڭاي اتتاپ كەتۋى – قوعامنىڭ ەڭ قورقىنىشتى قۇبىلىسى. ادەبيەت – تاربيە قۇرالى بولسا, جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر قۇلشىنا وقيتىن كوميكس ياكي مانگا جانرى دا قوعامنىڭ بەت الىسىن دۇرىس باعىتقا بۇرا الاتىن كوركەم ادەبيەت ۇلگىسى. م. اۋەزوۆتىڭ «قورعانسىزدىڭ كۇنىن» مانگا داستۇرىنە قالىپتاپ, قازىرگى وقىرمان قابىلداۋىنا لايىقتاپ بەرۋدەگى نيەتىمىز – وسى», دەيدى جوبا جەتەكشىسى.
كلاسسيكالىق شىعارما مانگا داستۇرىندە ادەمى كورىنىس تاپقان. جاس سۋرەتشى ءۇپىل اقىلباي ادام جانىنىڭ قالتارىسى مەن داعدارىسىن شەبەر بەينەلەگەن. جوبا اۆتورلارى قىز بالاسىنىڭ بەينەسى رەتىندە گۇل سيمۆوليكاسىن پايدالانعان. ال شىعارمانىڭ درامالىق شيەلەنىسى – اقاننىڭ قولىنداعى دارمەنسىز عازيزانىڭ وكسىگىنىڭ سالماعىن دا سول گۇل كوتەرىپ تۇرادى. وسى ورايدا اقىن جانات اسكەربەكقىزىنىڭ:
«مىنا گۇل مەنىڭ مۇڭىمدى جايار جارشى ما؟
سىعىلار مۇڭىڭ, قانسىرا, جۇرەك, قانسىرا!
...كوز ورنىندا كوز ەمەس, كەيدە قاراساڭ,
قارا گۇل تۇرار قاۋىزى تۇنىپ تامشىعا...»,
دەگەن ولەڭى ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى. بۇل – سۋرەتشىنىڭ ءساتتى شەشىمى.
كەلەشەكتە قالامگەرلەردىڭ كوميكس, مانگا جانرىندا جازىلعان شىعارمالارى وقىرمانعا جول تارتادى دەگەن ۇمىتتەمىز. سايىپ كەلگەندە, بۇل جانردا ەڭبەك ەتۋ ۇلكەن تالاپ پەن جاسامپاز سانانى قاجەت ەتەدى. دۇرىس پايداعا جاراتا بىلسەك, بۇل – تۇتاس ۇلتتىڭ وركەندەۋىنە ىقپال ەتەتىن الەۋەتتى قۇرال.
