حالقىمىزدا ءدال مۇنداي دۇكەندەر بولماعانىمەن, وزىنەن ارتىلعانىن جوق-جىتىككە ءبولىسۋ – ەجەلدەن بار ءۇردىس. ونى قازىرگى زاماناۋي تۇردە جالعاستىرىپ وتىرعانداردىڭ ءبىرى – استاناداعى «fond_algys.kz» الەۋمەتتىك دۇكەنى. بۇل قايىرىمدىلىق ورنى 2019 جىلدان بەرى تۇراقتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى.
تالاي «قىسقا ءجىبى كۇرمەۋگە جەتپەي جۇرگەن» جانداردىڭ العىسىنا بولەنىپ وتىرعان قايىرىمدىلىق ورداسىنا ءبىز دە ارنايى بارىپ, ونداعى تىنىس-تىرشىلىكپەن ەتەنە تانىسىپ قايتتىق. «العىس» الەۋمەتتىك دۇكەنىنىڭ نەگىزى ۇستانعان ۇرانى – «قولدان-قولعا». قولىنداعى ارتىعىڭمەن مۇقتاج اداممەن ءبولىس دەيدى. ياعني دۇكەن – بار مەن جوقتىڭ اراسىنداعى دانەكەر.
دۇكەننىڭ ەرەكشەلىگى سول – قايىرىمدى جانداردان جينالعان كيىم-كەشەك ىلگىشتەردە ءىلۋلى, ىدىس-اياق سورەلەردە سامساپ تۇر. ءبارى دە تاپ-تيناقتاي, قىزدىڭ جيعان جۇگەندەي كوز تارتادى. بالالاردىڭ ويىنشىقتارى دا بولەك ورنالاسقان. تۇرمىسقا قاجەتىنىڭ ءبارى تابىلادى. بىلاي قاراساڭىز, كادىمگى دۇكەندەردەن ەش ايىرماشىلىعى جوق.
«دۇكەنگە كەز كەلگەن كيىم-كەشەك پەن تۇرمىستىق دۇنيەلەر قابىلدانادى. تەك تازا ءارى ءبۇتىن بولۋى كەرەك. تەگىن دۇنيە تەك تىزىمدەگى تۇرمىس-تىرشىلىگى تومەن وتباسىلارعا بەرىلەدى. ءبىر ادامعا – ءبىر كيىم جانە ءبىر وتباسى بالا-شاعاسىمەن ايىنا تەك ءبىر رەت كيىنۋىنە رۇقسات. قازىر ءبىر ادام ەكى پاكەت كيىم الا الادى. تەك 2 مىڭ تەڭگە بەرسە, بولدى. ول قايىرىمدىلىق دۇكەنى ورنالاسقان ورىننىڭ جالعا الۋ قۇنى ءۇشىن الىنادى. كەيبىرىنىڭ ونى دا بەرۋگە شاماسى جوق. ولاردان ەشتەڭە المايمىز», دەيدى دۇكەن قوجايىنى ۇلجان قونىسبەكوۆا.
بۇل الەۋمەتتىك دۇكەننەن ءبىر كۇندە 10-15 ادام, ءبىر ايدا 50-60 ادام, ءبىر جىلدا 800-دەي ادام زات الادى ەكەن.
ء«بىزدىڭ دۇكەننەن ءبىر كۇندە مىڭنان اسا زات ءوتىپ كەتەدى. نەگىزىنەن كيىمگە عانا ەسەپ جۇرگىزەمىز. وعان قوسا ىدىس-اياق, تۇرمىستىق زاتتار, بالالار ويىنشىقتارى مەن باسقا دا قاجەتتى زاتتار بار. سونداي-اق ءار جۇما سايىن قامقور ازاماتتار كەلىپ, مۇقتاج جاندار مەن وتباسىلارعا تەگىن نان تاراتادى. بۇل دا – دۇكەن جۇرگىزىپ جاتقان قىزمەتتىڭ ءبىر بولىگى. اتقارىلعان جۇمىستار بويىنشا ەسەپ Instagram پاراقشامىزدا بەرىلىپ وتىرادى», دەدى دۇكەن قىزمەتكەرلەرى.
دۇكەننىڭ ەسىگى كوپبالالى جانە قولىندا مۇگەدەك ادامى بار وتباسىلارعا, جالعىزىلىك انالارعا ءاردايىم اشىق. ءار وتباسىنا قاجەتتى زاتتار ايىنا ءبىر-اق رەت بەرىلەدى.
ء«بىر ايدان سوڭ قايتا كەلۋگە مۇمكىندىك بار. وتباسىنداعى ءار ادام ءۇشىن ەكى زاتتان الۋعا بولادى. سونداي-اق اتا-انالار بالالارىنا عانا ەمەس, وزدەرىنە دە كەرەگىن الا الادى. كومەك كورسەتىلگەن ازاماتتاردىڭ دەرەكتەر بازاسىن دا جاساقتاپ جاتىرمىز», دەدى ەرىكتى قىزمەتكەر عاليا بەرداليەۆا.
ونىڭ سوزىنشە, ونداعى زاتتار مەن كيىمدەردى ەلوردا حالقى وزدەرى اكەلىپ تاپسىرادى جانە اكەلىنگەن زاتتاردىڭ 10%-ى مۇلدە قولدانىلماعان, ياعني سۋ جاڭا بولىپ شىعادى ەكەن. دۇكەندە ءۇش ادام جۇمىس ىستەيدى ەكەن, ال زاتتاردى جيناستىرۋعا جانە سۇرىپتاۋعا ەرىكتىلەر تەگىن كومەكتەسەدى.
«كيىم-كەشەك پەن ءۇي زاتتارىمەن قاتار ازىق-ت ۇلىك الىپ كەلەتىن ازاماتتار دا بار. العاشقى ۋاقىتتا ازىق-ت ۇلىكتى وسى دۇكەندە تاراتتىق. بىراق وعان دەگەن سۇرانىس جوعارى بولعاندىقتان, ارتى تالاسقا ۇلاستى. سوندىقتان ازىق-ت ۇلىكتى تاراتۋدى توقتاتىپ, مۇقتاج وتباسىنى ءوزىمىز انىقتاپ تاۋىپ, ۇيىنە اپارىپ بەرەتىن بولدىق. سونىمەن قاتار كەيبىر تۇرمىسقا قاجەتتى تەحنيكالىق بۇيىمدار مەن ءۇي جيھازدارىن دا قابىلدايمىز. بىراق ونى قاجەتتى ادامدارعا ۇلەستىرۋگە ارادا ۇيلەستىرۋشى قىزمەتىن اتقارامىز», دەدى ۇلجان نۇرعاليقىزى.
ءبىز بارعاندا دۇكەندە وزىنە قاجەتتى زاتتاردى تاڭداپ جۇرگەندەردىڭ دە قاراسى از ەمەس ەكەنى بايقالدى. ءبىر ەكەۋىن اڭگىمەگە تارتىپ, بىرەر ساۋالىمىزدى دا قويىپ ۇلگەردىك. سونىڭ ءبىرى – كوپبالالى انا ءازيزا وسكەنبايقىزى.
«تۇرمىستىق زات دەگەن – ومىرىڭە ەڭ قاجەتتى نارسەنىڭ ءبىرى. قازىر ءبارى قىمبات. ءبارىن بىردەي جاڭادان ساتىپ الۋعا قالتا قاۋقارسىز. نە ىستەيمىز, امالسىز وسىندا جۇگىنەمىز. ءار مەزگىل سايىن ءبىر رەت كەلىپ, بالالارعا قاجەتتى زاتتار الامىن. تەك كيىم عانا ەمەس, مۇندا باسقا دا كۇندەلىكتى ومىرگە قاجەتتى بۇيىمدار تابىلىپ جاتادى. كوبى مۇنداي دۇكەندى ەسكى-قۇسقى زاتتاردىڭ قالدىعى دەپ ويلايدى. ال مۇندا ءتىپتى ۇستالماعان زاتتار دا كەزدەسەتىن كەزدەر بولادى. قىمبات برەندتەگى كيىمدەر دە – سول», دەيدى ول.
ال دۇكەننىڭ تۇراقتى تۇتىنۋشىلارىنىڭ ءبىرى ءجاميلا اپامىزدىڭ «العىس» دۇكەنىنە ايتار العىسى شەكسىز.
«مۇنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ ءبارى دە تەگىن قىزمەت كورسەتەدى. ياعني ەرىكتىلەر. بۇل دۇكەننەن ءبىر باقىر تيىن تاپپايدى. مۇنى قوعامدىق جۇمىس رەتىندە ىستەيدى. ءار كەلگەن سايىن تۋرا ساتۋشىلار سەكىلدى ءار زاتتى كورسەتىپ, تانىستىرىپ بەرەدى. جاڭا تۇسكەن بۇيىمداردى دا كورسەتەدى. تەك 2 مىڭ تەڭگە بەرۋىڭ كەرەك. ءار نارسەنىڭ ءوز ساداقاسى, از دا بولسا وتەۋى بولۋعا ءتيىس. سوندىقتان مەن مۇنداي تەڭگەنى قالاي دا بەرىپ الامىن. دۇكەندەگى قىزدارعا العىسىم شەكسىز. قانشا مۇقتاج ازاماتتارعا قولعابىس جاساپ وتىر», دەيدى اپامىز.
P.S. ءار زات بەكەر ءراسۋا بولماي, ءبىر مۇقتاجدىڭ كادەسىنە جاراسا, ونىڭ قوعامعا دا ءتيىمدى تۇستارى مول. مىسالى, مۇنداي قايىرىمدىلىق دۇكەندەرىن ەۋروپانىڭ كەي ەلدەرىندە «قايتا ساتۋ» دەپ اتايدى. ءبىز قايتا وڭدەۋ سالاسىندا كەنجە قالعان ەلمىز. سوندىقتان ءاربىر بۇيىم بىردەن قوقىسقا كەتىپ, ەكوجۇيەنى بۇلدىرگەننەن جوق-جىتىكتىڭ ءبىر جىرتىعىن بۇتىندەپ جاتقانى – قۋانارلىق جايت. ويتكەنى قازاقتا «سۇيەك تامىر سۇيكەنىپ كۇنىن كورەر» دەگەن ءسوز بار ەدى.
