– گۇلزادا تاڭىربەرگەنقىزى, بۇل جاڭاشىلدىق مامان دايارلاۋدا قانداي وزگەرىستەرگە جول اشادى؟
– «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان جوعارى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى» اياسىندا س.وتەباەۆ اتىنداعى اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتى يندۋستريالدى ۋنيۆەرسيتەت بولۋعا قادام باستى. مۇنىڭ ايماقتىڭ جان-جاقتى دامۋ بولاشاعىنىڭ ىرگەتاسىن قالاۋعا سەپتىگى مول. بىرىنشىدەن, ءوزىن ءوزى قامتاماسىز ەتەتىن تابىستى تۇلەكتەر شوعىرى دايارلانادى. ەكىنشىدەن, يندۋستريانى يننوۆاتسيالىق تۇرعىدا قولداۋعا قابىلەتتى عىلىمعا بەتبۇرىس جاسالىپ وتىر. ۇشىنشىدەن, ۋنيۆەرسيتەتىمىز يندۋستريانى, بيزنەس پەن مەملەكەتتىك ورگانداردى بىرىكتىرۋ جولىندا ديالوگ الاڭى بولا الادى.
ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ, سۇرانىسقا يە جاڭا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن قۇرىپ, زەرتتەۋلەردىڭ ەكوجۇيەسىن دامىتۋ سەكىلدى باسقا دا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى ۋنيۆەرسيتەتتى زامان تالابى مەن ەڭبەك نارىعىنىڭ سۇرانىسىنا ساي دامىتۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز. يندۋستريالدى ۋنيۆەرسيتەت ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىن الەمدىك نارىققا ەكسپورتتاپ, وڭىرگە كاسىبي مامانداردى شوعىرلاندىرۋ مەن زياتكەرلىك كاپيتالدى ارتتىرۋعا جول اشادى. سونىمەن بىرگە ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە تەحنولوگيالىق دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەدى.
– وسى وقۋ ورنىنىڭ بازاسىندا ۇكىمەت قاۋلىسىمەن ي.گۋبكين اتىنداعى رەسەي مەملەكەتتىك مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليلالى اشىلدى. وسى جايىندا ايتىپ وتسەڭىز.
– بۇل – مەملەكەت باسشىسىنىڭ ينجەنەرلەردىڭ جاڭا بۋىنىن تاربيەلەۋ تۋرالى تاپسىرماسىنىڭ اياسىندا اشىلعان جاڭا فيليال. قازىر ستۋدەنتتەر «مۇناي-گاز قۇبىرلارى مەن مۇناي-گاز قويمالارىن سالۋ جانە پايدالانۋ», «مۇناي-گاز تەحنولوگيالارى», «مۇناي مەن گازدىڭ تابيعي رەزەرۆۋارلارىن گەولوگيالىق مودەلدەۋ» ماماندىقتارىندا وقىپ ءجۇر. ءبىزدىڭ وقۋ ورنىمىزدا اتالعان فيليالدىڭ اشىلۋى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ ترانسفەرىن قامتاماسىز ەتىپ, بىرلەسكەن عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇزەگە اسىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.
– ۋنيۆەرسيتەتتە مۇناي-گاز سالاسىنا قاجەت ماماندار دايارلانادى. وسىعان بايلانىستى سالاداعى ءىرى كومپانيالار مامان دايارلاۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيا سالىپ وتىر ما؟
– ارينە, كەيىنگى ءۇش جىلدا ۋنيۆەرسيتەتكە 20-دان استام كومپانيا جالپى سوماسى 700 ميلليون تەڭگەدەن اساتىن قۇرال-جابدىقتاردى سىيعا تارتتى. بۇدان بولەك ستۋدەنتتەرگە كورپوراتيۆتىك گرانت بەرۋگە 33 كومپانيا جالپى سوماسى 1,6 ملرد تەڭگە كولەمىندە قاراجات ءبولدى. بيىل «ەمبىمۇنايگاز» اق كومپانياسىنىڭ قولداۋىمەن وقۋ-يندۋستريالىق پوليگوننىڭ قۇرىلىسى باستالادى. ن.بالعىمباەۆ اتىنداعى قور 2021 جىلى ۋنيۆەرسيتەت بالانسىنا زاماناۋي ۇلگىدەگى كوممۋنيكاتسيالاردى دامىتۋ ورتالىعىن سالىپ بەردى. «قازمۇنايگاز» ۇك اق, اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قارجىلاي قولداۋىمەن ن.ءنادىروۆ اتىنداعى مۇناي-حيميا ينجەنەرياسى جانە ەكولوگيا ينستيتۋتى اشىلدى. بۇرناعى جىلى م.اساۋباەۆا قورىنىڭ قولداۋىمەن ستۋدەنتتەر سارايىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, قازىرگى زامانعى كرەاتيۆتى ورتالىققا اينالدى. ورتالىقتا اتىراۋداعى ەڭ ۇلكەن 700 ورىندىق زال بار.
– وقۋ ورنى مەن يندۋستريا اراسىندا ءتيىمدى ديالوگ الاڭىن قۇرۋ باعىتىندا تاعى قانداي جۇمىستار قولعا الىندى؟
– ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتە جوعارى وقۋ ورنىنىڭ وندىرىسپەن, تەحنولوگيالار جانە بيزنەسپەن ينتەگراتسيالىق ءرولىن قالىپتاستىرۋ, «يندۋستريا-ءبىلىم-عىلىم» قاعيداتىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىندا قۇرىلعان يندۋستريالدى كوميتەت بار. ونىڭ مۇشەلەرi – وڭىردەگى ءىرى كومپانيالار مەن كاسىپورىنداردىڭ توپ-مەنەدجمەنتى ستۋدەنتتەرگە ءبىلىم بەرۋدىڭ باسىم باعىتتارى بويىنشا اتمگۋ-گە نۇسقاۋلار مەن كەڭەس بەرۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ماسەلەن, بىلتىر جازدا قازاقستاندا العاش رەت Summer Industrial School جازعى يندۋستريالدى مەكتەبىنىڭ جۇمىسىن باستادىق. گەولوگيا, مۇناي-گاز ءىسى, مۇناي وڭدەۋ, حيميا ينجەنەرياسى جانە ءوندىرىستى اۆتوماتتاندىرۋ باعىتىندا وقىپ جاتقان ستۋدەنتتەر ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن اتىراۋعا جينالدى. ولار ءۇش اپتا بويى قازاقستاندىق ءىرى مۇناي-گاز كومپانيالارىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. «تەڭىزشەۆرويل», اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى, كرI, «قازمۇنايگاز» ينجينيرينگ» جانە باسقا دا ارىپتەس كومپانيالاردا كاسىبي كۋرستاردان, ترەنينگ, تاعىلىمداما جانە تاجىريبەدەن ءوتتى.
تاعى ءبىر اتاپ وتەر جايت – ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت 2015 جىلى ەلىمىزدە العاش رەت دۋالدى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن ەنگىزدى. بۇل باعدارلاما بويىنشا ءدارىستىڭ 60 پايىزى كومپانيالاردىڭ بازاسىندا وتەدى. وسىلايشا, ناقتى كاسىپورىندا ناقتى قىزمەتتى ورىنداۋعا تولىق ءازىر مامانداردى دايارلاۋ ماسەلەسى شەشىلەدى. ال 2023-2024 وقۋ جىلىندا 93 كومپانيادا 757 ستۋدەنت دۋالدى وقىتۋدان ءوتىپ ءجۇر.
– ەكونوميكانىڭ ءار سالاسىن, اسىرەسە مۇناي-گاز ونەركاسىبىن دە عىلىمسىز وركەندەتۋ مۇمكىن ەمەس. ءسىز باسقاراتىن ۋنيۆەرسيتەتتە عىلىم بويىنشا قانداي جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر؟
– ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى – مۇناي-گاز سالاسىن زەرتتەۋ ينستيتۋتى مۇناي-گاز سالاسىنداعى پروبلەمالار كارتاسىن ازىرلەپ, ءوندىرىستىڭ تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق پروبلەمالارىن شەشۋ الگوريتمىن جاسادى. ەلىمىزدەگى العاشقى كورروزيا ورتالىعى س.وتەباەۆ اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىندە اشىلدى. نورۆەگياداعى كاسىبي كەڭەسپەن بىرلەسە وتىرىپ, FROSIO ينسپەكتورلارىن وقىتۋ مەن سەرتيفيكاتتاۋ بويىنشا اككرەديتتەلگەن وقۋ ورگانى قۇرىلدى. ويتكەنى بۇل ماسەلە اتىراۋ ءوڭىرى ءۇشىن وتە وزەكتى بولىپ وتىر. سوندىقتان اتالعان ورتالىق ونەركاسىپتە سۇرانىسقا يە وڭىرلىك مامانداردى دايارلاۋ ورنىنا اينالادى دەگەن سەنىمدەمىز.
سونداي-اق جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانمەن بىرلەسىپ, اتىراۋ وبلىسىنىڭ پروبلەمالارىن شەشۋ ءۇشىن ايماقتىق عىلىمدى جەتىلدىرۋگە باستاماشى بولدى. ۋنيۆەرسيتەت بازاسىندا اتىراۋ وبلىسى اكىمىنىڭ جانىنان عىلىمي-تەحنيكالىق كەڭەس قۇرىلىپ, ءوز جۇمىسىن باستادى. مۇنىڭ ءبارى – كەلەشەكتىڭ ينۆەستيتسياسى سانالاتىن جوعارى وقۋ ورنىنىڭ قوعامداعى ءرولىن نىعايتىپ, الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە ەنۋگە سەرپىن بەرەتىن قادام.
اڭگىمەلەسكەن –
جولداسبەك كوشەرباي ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»
اتىراۋ وبلىسى
