«بىلتىر وبلىس اۋماعىندا اسا قاۋىپتى اۋرۋلاردىڭ توعىز ءتۇرى, قاراسان, قۇتىرۋ, ۆيرۋستىق ديارەيا, ينفەكتسيالىق رينوتراحەيت, تۋبەركۋلەز, برۋتسەللەز, كۇيدىرگى, قۇستاردىڭ نيۋكاسلى بويىنشا 22 قولايسىز وشاق تىركەلدى. ودان ءارى تارالۋىنا جول بەرمەس ءۇشىن كارانتين شارالارى ۋاقىتشا ەنگىزىلدى. ونىڭ 17 وشاعى ساۋىقتىرىلسا, 5-دە ءتيىستى شارالار جاسالىپ جاتىر», دەيدى وبلىستىق ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ باسشىسى قايىربەك تۇرسىنبەكوۆ.
بۇل جولعى اۋرۋ جىلقىدان انىقتالدى. تورتكول اۋلىنىڭ تۇرعىندارى جىلقىلاردىڭ جاپپاي قىرىلىپ جاتقانىنا الاڭداپ, شەنەۋنىكتەر بۇعان نازار اۋدارماي وتىر دەپ الەۋمەتتىك جەلىدە شۋ كوتەرگەن ەدى.
«كوميسسيا كەلىپ, جىلقىلاردىڭ قانداي ينفەكتسيا جۇقتىرعانىن انىقتاۋ ءۇشىن تالداۋ جاسادى. سوعان سۇيەنسەك, بۇل ليمفانگيت ەمەس. بىراق مۇنى ليمفانگيت دەپ سانايمىز. نەگە؟ ويتكەنى وتكەن جىلدىڭ مامىر ايىنان بەرى ۇمىتكەر دەگەن كورشى اۋىلدا ليمفانگيت بولدى. ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ جىلقىلارى كورشى اۋىلدىڭ جىلقىلارىنان جۇقتىرعان شىعار. ول جەردە ليمفانگيت اۋرۋى راستالىپ, اۋىل تۇرعىندارىنا وتەماقى تولەندى. ال شەنەۋنىكتەر ءبىزدىڭ مال شىعىنىنا وتەماقى تولەگىسى كەلمەيتىن سياقتى. سوندىقتان ليمفانگيتتى مويىنداماي, باسقا اۋرۋ دەپ وتىر. بىراق ءبىز ونىڭ بەلگىلەرىن كورىپ وتىرمىز, اياعىنان باسىنا دەيىن ءىرىڭدى جارالار شىققان. بۇدان جىلقى ولەدى», دەپ شىر-پىر بولعان ەدى شارۋا قوجالىق باسشىسى مادەنيەت ءجۇمادىلدا.
اۋىلداعى شارۋالاردىڭ ايتقانى ايداي كەلدى. بيولوگيالىق سىنامالاردى زەرتتەۋ قورىتىندىسىندا جىلقىنىڭ ەپيزووتيالىق ليمفانگيتى راستالدى. جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, بىرنەشە سىنامادان سوڭ بارىپ ءبىر-اق راستالدى. بۇعان دەيىنگى زەرتحانا قورىتىندىلارى بۇل اۋرۋدى جوققا شىعارعان ەدى.
سول ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى (اشم): «ۇمىتكەر اۋلىندا 2023 جىلعى مامىردان باستاپ جىلقىلاردىڭ ەپيزووتيالىق ليمفانگيتى بويىنشا كارانتين ەنگىزىلگەن بولاتىن. سول كەزدە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن وتەماقى تولەنىپ, اتالعان ەلدى مەكەندەگى 185 جىلقى جويىلدى. باق پەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە 2024 جىلدىڭ 15 قاڭتارىندا ە.بەكوۆتىڭ «ەرجان» شق-داعى ەكى جىلقىدا ەپيزووتيالىق ليمفانگيتتىڭ كلينيكالىق بەلگىلەرى بايقالعانى تۋرالى اقپارات جاريالاندى. 16 قاڭتاردا ەكى جىلقىدان سىناما الىنىپ, ۆەتەريناريالىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتىنە قاراستى رەسپۋبليكالىق ۆەتەرينارلىق زەرتحانانىڭ قاراعاندى وبلىستىق فيليالىنا جەتكىزىلدى. زەرتحانانىڭ تالداۋ ناتيجەسى تەرىس بولىپ شىققان» دەگەن اقپار بەردى.
بۇعان دەيىن 4 قاڭتاردا ۆەتماماندار تورتكول اۋلىنداعى فەرمەر م.ءجۇمادىلدانىڭ جىلقىلارىنان ەكى سىناما الىپتى. بىلتىر دا وسى كىسىگە تيەسىلى بەس جىلقىدان سىناما الىنعان. ول كەزدە دە تالداۋ «تەرىس» دەپ كورسەتكەن.
«ارنايى كوميسسيا 2024 جىلى 2–3 اقپاندا مونيتورينگ جۇرگىزۋ ءۇشىن ۇمىتكەر اۋىلدىق وكرۋگىنە باردى. ولار ۇمىتكەر, تورتكول, ۇلگى اۋىلدارىنداعى ساۋ, جايىلىمدا جۇرگەن جانە اۋرۋ جىلقىلاردان بيولوگيالىق جانە پاتولوگيالىق ماتەريالدار سىنامالارىن الدى. سونداي-اق ماماندار جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەستى. كوميسسيا ساپارى كەزىندە «ەرجان» شارۋا قوجالىعىنىڭ يەسى سىناما الۋ ءۇشىن جىلقىلارىن بەرمەگەن ەدى. سول سەبەپتى 6–7 اقپاندا ۇلگى اۋلىندا جىلقىلاردان قوسىمشا 11 سىناما جانە تورتكول اۋلىنداعى, اتاپ ايتقاندا, «ەرجان» شق-داعى ەكى جىلقىدان سىناما الدى», دەپ حابارلادى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى.
«زەرتحانالىق قورىتىندىدان ەپيزووتيالىق ليمفانگيت دالەلدەندى. ەندى كارانتين ەنگىزىلدى. كارانتين كەزىندە اشم ۆەتەريناريالىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتىنىڭ «رەسپۋبليكالىق ەپيزووتياعا قارسى وتريادى» تاراپىنان ءار 15 كۇن سايىن اۋلالار دەزينفەكتسيالانادى. ءار بەس كۇن سايىن ۇيىرلەرگە كلينيكالىق تەكسەرىس جۇرگىزىلەدى. قورا-جايلاردى ابدەن تازالاپ, تولىعىمەن دەزينفەكتسيالاعان سوڭ, شامامەن ءۇش ايدان سوڭ كارانتين الىنادى. بىلتىر جىلقىسى قىرىلعان ۇمىتكەر اۋلى تۇرعىندارىنا كەلتىرىلگەن بارلىق شىعىن وتەلدى. مىنە, تورتكولدەگى جىلقىلاردان دا اۋرۋ انىقتالدى, كارانتيندىك ايماق ەنگىزىلدى. شارۋالارعا وتەماقى بەرىلەدى», دەيدى قاراعاندى وبلىستىق اۋماقتىق ۆەتەريناريا ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى ەرجان بەكەتباەۆ.
تورتكول اۋلىندا – 22 باس, ۇلگى اۋلىندا 11 باس وقشاۋ تۇر. بۇقار جىراۋ اۋدانى ۇمىتكەر اۋىلدىق وكرۋگى اكىمىنىڭ شەشىمىمەن ۇمىتكەر اۋىلدىق وكرۋگى اۋماعىندا كارانتين بەلگىلەندى.
مۇنداي جىلقى اۋرۋى قارقارالى اۋدانىندا دا انىقتالدى. ىنتالى اۋلىنداعى «كازپروم كورپوراتسيا» جك يەلىگىندەگى 10 جىلقى تىركەلگەن. ىنتالى اۋىلدىق وكرۋگى اكىمىنىڭ شەشىمىمەن مۇنداعى جىلقى جايىلىمىنا كارانتيندىك ءىس-شارالار بەلگىلەنەتىن بولادى. كارانتين ەنگىزىلگەن ايماقتاردا جىلقى سويىپ, ەتىن ساتۋعا جانە تۇتىنۋعا تىيىم سالىندى.
«ينفەكتسيانىڭ بۇل تۇرىنە «وتار» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ۆاكتسينا شىعارعان. ول زەرتحانالىق جاي-كۇيدە تەكسەرىلدى. ۆاكتسينانى كارانتين قويىلعان اۋماقتىڭ ساۋ مالدارىنا ەگۋگە دايىنبىز», دەيدى ە.بەكەتباەۆ.
مال اۋرۋى اۋىلداعى اعايىننىڭ مازاسىن وسىلايشا قاشىرىپ تۇر.
قاراعاندى وبلىسى
