روبوتتەحنيكانىڭ بايراقتى باسەكەسى

ەسىكتەن كىرگەن بەتتە بەس مەملەكەتتىڭ بايراعى كوزىمىزگە وتتاي باسىلدى. اتاپ ايتساق, بىرىككەن اراب امىرلىگى, گونكونگ, قىرعىزستان, وزبەكستان, قازاقستان ەلدەرى­نىڭ تۋى جارىسقا جان ءبىتىرىپ تۇرعانداي. اۋانى ەرەكشە الاڭدا ءۇش كۇن بويى ءۇش مىڭنان استام مەكتەپ وقۋشىسى ءوزارا باسەكەگە تۇسەدى. 1-12 سىنىپ وقۋشىلارى باق سىنايتىن ءبىلىم دوداسىن «دارىن» رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى, «USTEM Foundation» قوعامدىق قورى جانە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بىرلەسىپ وتكىزدى. «FIRST» چەمپيوناتى جىل سايىن ءəرتۇرلى تاقىرىپتا وتەدى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل بالالاردىڭ جاڭا باعىتتارعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بيىلعى ماۋسىم – ونەر تاقىرىبى اياسىندا. كونكۋرس ءۇش اتالىم بويىنشا وتەدى: «FIRST LEGO League Explore», «FIRST LEGO League Challenge», «FIRST TECH Challenge». ال جەڭىمپازدار باعالى سىيلىقتارعا يە بولىپ, اقش, اۋستراليا, سينگاپۋرداعى حالىقارالىق جارىستار­عا ليتسەنزيالارمەن قاتار, وتاندىق جانە شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنا گرانتتار جەڭىپ الادى. كونكۋرستىڭ ماقساتى – وقۋشىلاردىڭ زياتكەرلىك, شىعارماشىلىق, ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق الەۋەتىن اشۋ. بۇل تۋرالى ورتا ءبىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى قانىبەك جۇماشەۆ باياندادى.

«مۇنداي بايقاۋلار جاس زەرتتەۋ­شىلەرگە ءوز الەۋەتىن اشۋعا جانە تەحني­كا, تەحنولوگيا, فيزيكا, ماتەماتيكا سالا­لارىندا وزدەرىن دالەلدەۋگە كو­مەك­­تەسەدى. بۇل الاڭ – تاجىريبە الماسۋ, شابىت الۋ جانە وقۋشىلاردىڭ عى­لىمي قىزىعۋشىلىعىن دامىتۋ ءۇشىن تا­ماشا مۇمكىندىك. وسى يدەيا ەلىمىزدە روبوت­تەحنيكانىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ, قاتىسۋشىلار تاماشا ناتيجەلەرگە قول جەتكىزسىن», دەدى ول.

ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بۇعان دەيىن قازاق­ستان قۇراماسى ءدال وسى جارىستىڭ ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى بولعان. ماسەلەن, 2022 جىلى وتاندىق كوماندا جەنەۆادا ءۇش كەزەڭدە دە 180 ەل قاتىسۋشىلارىنىڭ الدىن ورىپ, ءابسوليۋتتى چەمپيون اتاندى. بىلتىر سينگاپۋردە وتكەن عالامدىق تارتىستا دا ءدال وسى جەتىستىكتى قايتالاپ, رەكورد ورناتتى. بيىل دا جەڭىستى جولدى جالعاۋعا نيەتتى.

سايىس ءوتىپ جاتقان ءال-فارابي اتىن­داعى وقۋشىلار سارايى ورتالىق ازيا­نىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ونەر­تاپقىشتار مەن جاس عالىمداردىڭ ۇنىنەن جاڭعىرىپ تۇرعانداي. ۇزدىكتەر تولى ءۇش قاباتتا ءۇش ساناتتان جارىس ءوتىپ جاتىر. ءبىرىنشى قاباتتا «FIRST LEGO League Explore» ساناتى بويىنشا باعدارلاماعا قاتىسۋ بارىسىندا باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى (6–10 جاس ارالىعى) جوبالاۋ نەگىزدەرىنە ساي وزەكتى ماسەلەلەردى زەرتتەي وتىرىپ, جوبالاۋ جانە باعدارلامالاۋدى ۇيرەنەدى. قاتىسۋشىلار بەكىتىلگەن تاقى­­رىپتارىمەن العان بىلىمدەرىنە سۇيەنىپ, Show Me پلاكاتى جانە LEGO كونسترۋك­تورلارى ارقىلى ۇسىنۋى كەرەك. جوعارىدا ايتقانداي, سايىس تاقىرىبى – «كرەاتيۆتى يندۋستريا سالاسىن دامىتۋ». ياعني ونەر سالاسىندا ەڭبەك ەتەتىن نە وسى سالاعا بەت بۇرعان, قىزىعۋشىلىق تانىتقان ازاماتتارعا كومەكتەسەتىن قۇ­رالداردى ويلاپ تابۋ كەرەك. سونداي جوبالاردىڭ ءبىرى – ورال قالاسىنان كەلگەن وقۋشىلاردىڭ ەڭبەگى. بالالار تەحنولوگيا مەن ءداستۇرلى اسپاپتى ۇشتاستىرىپ, كەز كەلگەن كۇيدى كۇيشىسىز ورىندايتىن دومبىرا قۇراستىرعان. ال اتىراۋ وبلىسىنان كەلگەن وقۋشىلاردىڭ ويلاپ تاپقان جوباسى «اۋىل ساحناسىن مو­دەر­نيزاتسيالاۋ» دەپ اتالادى. جاس ونەر­تاپقىشتاردىڭ جەتەكشىسى قۋانىش شالاباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋىلداعى مادەنيەت ۇيىنە جىلجىمالى ەكران, اۋىس­پالى ساحنا, قوزعالمالى مەحانيزمدەر ورناتۋ ارقىلى ونەر ادامدارىنا جاعداي جاساۋ كەرەك. «سەن تۇر, مەن اتايى­ن» دەگەن جاس ونەرتاپقىشتاردىڭ ەڭبەگى بىرىنەن ءبىرى اسادى. ماسەلەن, شىمكەنتتەن كەلگەن بالالاردىڭ جوباسى دا تاڭداي قاقتىرادى.

«بۇلار, كورىپ تۇرعانىڭىزداي, سا­بيلەر وينايتىن ويىنشىقتار ەمەس. الدارىڭىزدا ەلەكترونيكامەن جۇمىس ىس­تەيتىن ءتۇرلى روبوت تۇر. كۇننەن, جەل­دەن, سۋدان ەنەرگيا الۋعا بولاتىنىن ەستىپ ءجۇرمىز. ال ءبىزدىڭ جوبامىزدىڭ ەرەكشەلىگى – ادامدار ەنەرگيانى ءوزىنىڭ ءحوببيى ارقىلى الادى», دەيدى بولاشاق عالىم دامەن قويلىباي.

تسيفرلىق دامۋ ەلىمىزدە جاقسى ءجۇرىپ جاتىر. روبوتتەحنيكا جارىستارىنىڭ دەڭگەيى دە العاشقىلارمەن سالىستىرعاندا وتە جوعارى. روبوت قۇراستىرۋمەن اينالىساتىن بالانىڭ زەيىنى اشىلىپ, دالدىك پەن تارتىپكە ۇيرەنەدى. ەڭ باستىسى, كوماندادا ۇيلەسىمدى جۇمىس ىستەي باستايدى. بالا الدىمەن جوبانى ازىرلەۋ ساتىسىنا قاتىسىپ, سودان كەيىن بارىپ بولشەكتەردىڭ بارلىعىن قۇراستىرۋعا دەيىن جەتەدى. بۇل قاراپايىم ءىستى ۇزدىكسىز جاساۋ ارقىلى جاقسى ناتيجەگە جەتۋ مۇمكىندىگىن ۇسىنادى. اتالعان سالا عى­لىم­نىڭ بارلىق زاڭى ەلەكترونيكا, مەحانيكا, تەلەمەحانيكا, مەحاترونيكا, ينفورماتيكا, راديوتەحنيكا, ەلەكترتەحنيكامەن تىعىز بايلانىستى. روبوتتەحنيكانىڭ نەگىزگى ىرگەتاسى ونەركاسىپتىك, قۇرىلىس, مەديتسينالىق, عارىشتىق, اسكەري, سۋاستى, اۆياتسيالىق جانە تۇرمىستىق رو-بوتتەحنيكاعا باستايدى.

«روبوتتەحنيكا سايىسى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ەكى جىل قاتا­رىنان ءوتىپ كەلەدى. استانادا ءۇش كۇن بويى وتەتىن ازيا چەمپيوناتى دارىن­دى بالالاردى قولداپ, تالاپتاندىرا تۇسەدى. بۇل – ءبىزدىڭ نەگىزگى ميسسيامىز. قازىر ەلىمىزدىڭ وسى سالاداعى جەتىستىگىن الەم مويىنداپ وتىر. جىل وتكەن سايىن ءبىزدىڭ جاس ورەندەر الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى سايىستاردان جۇلدەلى ورىندار الىپ, ۇزدىك اتانىپ كەلەدى. بۇگىنگى دودانىڭ ەرەكشەلىگى – ەلوردا تۇرعىندارى, بۇلدىرشىندەر, اتا-انالار كەلىپ, 200 كوماندانىڭ ويى­نىن كورە الادى. ءسويتىپ, باسقا بالالار روبوتتەحنيكاعا قىزىعىپ, وزدەرىنىڭ دە قولدارىنان كەلەتىنىن ءتۇسىنىپ, الەۋەتىن اشا تۇسەدى. ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنان كەلگەن جارىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ جاعدايىن جاساپ, جاتا­تىن جەرىنە, تاماعىنا, جولىنا قارجى قۇيدىق. مۇنىڭ ءبارى ەلىمىز­دەگى روبوت­تەحنيكا سالاسىنىڭ دامۋى مەن بالالاردىڭ مۇمكىندىگىن اشۋ»,  دەيدى دارىن رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراك­تيكالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى عاج­دانبەك تۇرسىن ۇلى.

ەكىنشى قاباتتا «FIRST LEGO League Challenge» ساناتى بويىنشا باع­دار­لاماعا قاتىسۋ بارىسىندا ورتا مەكتەپ وقۋشىلارى (10–16 جاس) زەرتتەۋ جۇمىس­تا­رىمەن قوسا باعدارلامالاۋ جانە ينجينيرينگ داعدىلارىن مەڭگەرە وتىرىپ, روبوتتى قۇراستىرىپ, ونى باعدار­لامالايدى. «FLL Challenge» باعدار­لاماسى اياسىندا قاتىسۋشى قۇرامالار دا وزەكتى ماسەلەنى انىقتاۋ جانە شەشۋ ماق­ساتىندا يننوۆاتسيالىق جوباعا قاتى­سادى. قۇرامالار ءتورت باعىت بويىن­شا باعالانادى: روبوتتار وينى, روبوت­تىڭ ديزاينى, قۇرامانىڭ نەگىزگى قۇن­دىلىعى جانە ينجەنەرلىك جوباسى.

اتىراۋداعى المالى ورتا مەكتەبىنەن كەلگەن وقۋشىلار كينو سالاسىنا قاتىستى تۇيتكىلدى ءتۇيىندى تارقاتۋدىڭ شەشىمىن ۇسىنىپتى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, فيلم كورسەتىلىمگە شىققاننان كەيىن كەلەسى كۇنى-اق كەيبىر كورەرمەن ۆيدەوعا ءتۇسىرىپ, تەلەگرام الەۋمەتتىك جەلىسىنە سالىپ جىبەرەدى. ال اتىراۋ العىرلارى الىپ كەلگەن جوبا ونەر سالاسىنداعى وسى ما­سەلەنى شەشۋگە كومەكتەسەدى. ەگەر دە كىمدە-كىم كينونى 30 سەكۋندتان ارتىق تۇ­سىرەتىن بولسا, وندا سول ادامنىڭ الدىنا روبوتتىڭ كومەگىمەن كەدەرگى قويىلادى.

ولاردىڭ كوتەرىپ وتىرعان كەلەسى ماسە­لەسى دە وزەكتى. ەسكەرتكىشتەر ماڭىنا تازالىق جۇمىسى جۇرگىزىلگەنىمەن, قورەك­تەنۋگە كەلگەن قۇستاردىڭ ساڭعى­رىعىنان اياق الىپ جۇرە المايسىز. سوعان بايلانىستى اتىراۋ قالاسىنىڭ اكىمى ەسكەرتكىش ماڭىنداعى قۇستارعا جەم بەرگەن ادامعا ايىپپۇل سالامىز دەگەن ەدى. ال باسقا ەلدەردە ول ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ەسكەرتكىش ۇستىنە ينە ورناتقان. بىراق قۇسقا ينە كىرىپ, وعان زاقىم كەلۋى مۇمكىن. سول سەبەپتى ولار ينەنىڭ ورنىنا باتىرما قولدانامىز دەپ شەشكەن. قۇس باتىرماعا قونعاندا, ەسكەرتكىش ارتىنداعى جەلدەتكىش ىسكە قوسىلىپ, قۇستى ۇركىتەدى. ماسەلەنى مايشاممەن قاراساق, ەسكەرتكىشتەردىڭ كىم­دىكى ەكەنىن كوپ جاس بىلە بەرمەيدى. بۇعان «ولاردى كەيىنگى ۇرپاق ءبىلۋ ءۇشىن ەسكەرتكىش الدىنا ءتۇرلى كونتسەرت, مادەني ءىس-شارا وتكىزۋ كەرەك. سول ءۇشىن ساحنا پايدالانامىز. اشىق اسپان استىندا بولاتىن ءىس-شارالاردا نەگىزى جينالمالى ساحنا قولدانىلادى. بىراق ءبىر كەمشىلىگى ونى تاسۋعا كولىك كەرەك, قۇرۋعا ادام كەرەك, كەيىن جيناپ قويۋعا قويما كەرەك. ءبىز وسى ماسەلەنىڭ بارلىعىن جويۋ ءۇشىن, پاركتە ساحنانى جەرگە قازىپ ورناتامىز. سوسىن كونتسەرت بولاتىن كەزدە باتىرمانى باسساق, ساحنا جەردەن شىعا كەلەدى. كەيىن ءىس-شارا اياقتالعان سوڭ, ساحنا وزدىگىنەن جينالادى. مۇنىڭ ءبارى ءبىر عانا باتىرمامەن ىسكە اسادى», دەگەن شەشىم ۇسىندى المالى ورتا مەكتەبىنىڭ ين­فور­ماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى مەدەت اليەۆ.

جارىستىڭ وسى اتالىمى بويىنشا باق سىناعان شەتەلدىك كوماندالار دا بار. سولاردىڭ ىشىندە كوزىمىزگە ەرەكشە تۇسكەنى گونكونگتەن كەلگەن ونەرتاپقىشتار بولدى. دەيزي ۋونگ قازاقستانعا ءبىرىنشى رەت كەلىپتى. «جوبامىز قىتاي كالليگرا­فياسى تۋرالى. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, بۇل – كەيىنگى ۇرپاق بىلۋگە ءتيىس ماڭىزدى مادەنيەت. الايدا قازىر جاستار بۇعان بەيجاي قا­رايدى. سوندىقتان ءبىز روبوت ارقىلى ستۋ­دەنتتەرگە قىتايشا جازۋدى ۇيرە­تەمىز», دەدى ول.

سايىستى ارالاپ ءجۇرىپ كوزىمىز قىرعىز اعايىننىڭ قومىزىنا ءتۇستى. جاندارىنا جاقىن بارىپ, سوزگە تارتا باستاپ ەدىك, توقتاعۇل ساتىلعان ۇلىنىڭ كۇيىن اۋە­لەتە جونەلدى. قۇلتەمىر تاماشالاپ, تسيفرلىق سالانىڭ ساعاسىندا جۇرگەن ءبىز تاڭ-تاماشا بولدىق تا قالدىق. كۇي اياقتالعاننان كەيىنگى قىرعىزدىڭ «تالاس» كومانداسىنىڭ العاشقى ايتقانى: ء«بىز اۋەلى ۇلتتىق قۇندىلىقتى ۇلىقتايمىز. قانشا جەردەن تسيفرلىق زامان بولسا دا, قانىمىزدا تۇرعان ۇلتتىق كود ماڭىزدى». قىرعىز اعايىننىڭ بۇل سوزىنە ىشتەي ءتانتى بولىپ, اكەلگەن جوبالارىن سۇرادىق. جارىسقا قاتىساتىن روبوتتان بولەك, وزدەرى ويلاپ تاپقان قوقىس جينايتىن, كيىم بۇكتەيتىن, ءتىپتى ادامدى قاۋىپتەن قۇتقاراتىن روبوتتارىن الا كەلىپتى.

جانىمىز جادىراپ, باسقا دا توپتارمەن تانىسۋ ءۇشىن ءارى قاراي ءجۇرىپ كەتتىك. باۋىرلاس وزبەكتەر روبوتتارىن سايىسقا دايىنداپ جاتىر ەكەن. ءجون سۇراسىپ, جوبالارىمەن تانىستىق. سا­فينا تەشەباەۆا ەسىمدى تالىمگەر «سايىس­تىڭ ءوتۋ دەڭگەيىنە ريزامىز. قازاق­ستاندا روبوتتەحنيكا قارىشتاپ دامىپ كەلەدى. بالالاردى قولداۋ جاقسى ءجۇرىپ جاتىر. مىسالى, ءبىز كوبىنە وسىنداي سا­يىس­تارعا ءوز قارجىمىزبەن بارامىز. سىزدەردەگى سەكىلدى مەملەكەت ۇنەمى قارجى­لاندىرمايدى», دەپ اشىعىن ايتتى.

ءۇشىنشى قاباتتا «FIRST Tech Challenge» كاتەگورياسى بويىنشا جا­رىسقا قاتىسۋ بارىسىندا مەكتەپ وقۋ­شىلارى (12–18 جاس ارالىعى) وزدەرى جوبالايتىن, باعدارلامالايتىن جانە قۇراستىراتىن روبوتتاردى قولدانا وتىرىپ, ءتورت مەترلىك ويىن الاڭدارىندا جارىسقا قاتىسادى. «FIRST Tech Challenge» كەزەڭىندە قۇرامالار باسقا كومان­دا قاتىسۋشىلارىمەن وداقتاساتىن جانە روبوتتاردى باسقارۋدا ءوزارا باسە­كەلەسەتىن جارىس. وسى ساناتقا قاتىسىپ جاتقان «روبوتەك» مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى ميراس كەڭەستى سوزگە تارتتىق.

«چەمپيوناتتان مول پراكتيكالىق تاجىريبە الىپ جاتىرمىز. روبوتتاردى قالاي قۇراستىرۋ كەرەكتىگى تۋرالى تانىم-تۇسىنىگىمىزدى تەرەڭدەتتىك. ءبىز وسى باعىتتا دامۋدى جالعاستىرامىز جانە «First Tech Challenge» ساناتىنداعى جارىستارعا تاعى دا قاتىسۋعا نيەتتىمىز. باعدارلامالاۋ دا, رو­بوتتاردى جيناۋ دا قىزىقتى. الەمدىك نارىقتا سۇرانىسقا يە روبوتتەحنيكا ين­­جەنەرلەرى اتانساق دەگەن اسقاق ارما­نىمىز بار. ماقساتىم – «قازاقستان رو­بوتتەحنيگى» جاھاندىق برەندىن قۇرۋ», دەپ نيەتىن ءبىلدىردى ول.

وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ بىلتىرعى دەرەگىنە زەر سالساق, جىل سايىن روبوتتەحنيكا بويىنشا بالالارعا ارنالعان ۇيىرمەلەر مەن سەكتسيالارعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ور­نالاستىرادى. قازىنا ەسەبىنەن بالالار جەكەمەنشىك ورتالىقتاردا روبوتتەحنيكانى تەگىن وقيدى دەگەن جوسپارلارىن دا ايتقان-دى. ءارى بالالار جارىستارعا مەملەكەت ەسەبىنەن قاتىسىپ ءجۇر. وسى جولمەن جۇرە بەرسەك, روبوتتەحنيكا سالاسىندا تەرەزەمىز وزگە ەلدەرمەن تەڭەسەدى. چەمپيوناتتىڭ باس دەمەۋشىسى «USTEM Foundation» قورىنىڭ باسشىسى اسىلبەك مىرزاحمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى ورتالىق ازيا چەمپيوناتىنا بالالار التى اي بويى تاباندىلىقپەن دايىندالىپ, ىرىكتەۋ چەمپيوناتتارىنا قاتىسىپ, ءوز وڭىرلەرىندە بەلسەندى اعارتۋشىلىق قىز­مەت جۇرگىزگەن.

ء«بىزدىڭ əلەۋمەتتىك جەلىلەردەگى كومان­دالارعا ارنالعان بايقاۋىمىز ەرەك­شە نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق. وندا بالالار ماۋسىم بويى تاپسىرمالاردى ورىنداپ, ولاردى #FIRSTINSHOWKZ حەشتەگىمەن جاريالايدى. قازىر بۇل حەشتەگ بويىن­شا 1000-نان استام جازبا تىركەلگەن جəنە ءبىز «FIRST» قوزعالىسى بالالاردى شىنىمەن جىگەرلەندىرىپ, ەلىمىزگە مەكتەپ قابىرعاسىنان باستاپ جاس ينجەنەرلەر مەن يننوۆاتورلاردىڭ مىقتى قاۋىمداستىعىن قۇرۋعا كومەكتەسەتىنىنە قۋانىشتىمىز»,  دەدى ول.

جالپى, روبوتتەحنيكادا قانداي دا ءبىر ەلەۋلى جاڭالىق بولسا دا, قانداي دا ءبىر الەۋەتتى روبوتتار جاسالسا دا بارلىعى اي­زەك ءازيموۆتىڭ ءۇش زاڭىنا باعىنۋى كەرەك. ول زاڭدار 1942 جىلى جازىلعان «حوروۆود» اتتى اڭگىمەسىندە باياندالعان. بىرىنشىدەن, بىردە-ءبىر روبوت ادامعا زالال كەلتىرمەۋى قاجەت. ەكىنشىدەن, ءبىرىنشى زاڭعا قارسى كەلمەسە, روبوت ادامنىڭ بارلىق بۇيرىقتارىن ورىنداۋعا ءتيىس. ۇشىنشىدەن, ءبىرىنشى جانە ەكىنشى زاڭدارعا قايشى كەلمەسە, روبوت ءوز قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك.

بۇگىندە ءومىر مەن تەمىردىڭ ءبىر-بىرىنە كىرىگىپ كەتكەنى سونشا, ادامدار روبوتتاردى ۇرشىقشا ءيىرىپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە ءوندىرىستىڭ ءار سالاسىنا قۇلتەمىرلەر دەندەپ ەندى. وسى ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى روبوتتەحنيكا چەمپيوناتىن باقىلاۋ ارقىلى روبوتتاندىرۋ عىلىمىندا قازاق بالاسىنىڭ دا قولتاڭباسى قالاتىنىنا كوزىمىز انىق جەتتى. ەلىمىزدە روبوتتەحنيكا سايىستارى دا, وعان قاتىسۋشىلار دا جىلدان-جىلعا كوبەيدى. الەمدىك با­سەكەلەردە دە توپ جارىپ جۇرگەنىن دە كوز كورىپ, قۇلاق ەستىپ ءجۇر. ءتىپتى 2027 جىلى قازاقستان روبوتتەحنيكادان الەم چەم­پيوناتىن وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.

ەلىگىماي توڭكەر,

«Egemen Qazaqstan»,

بەكزات قۇلشار,

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى

ەۇۋ ستۋدەنتى