وسى ورايدا ء«بىلىم كەرۋەنى» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ باس ديرەكتورى زارينا بيۋمباەۆانىڭ ايتۋىنشا, بىلتىردان بەرى جىلىوي اۋدانىنىڭ ورتالىعى – قۇلسارى قالاسىنداعى №8 ورتا مەكتەپتە «جىلىوي STEAM مەكەنى» ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرا باستادى. بۇل جوباعا وسى اۋدانداعى «تەڭىز» كەن ورنىنان «قارا التىن» وندىرەتىن «تەڭىزشەۆرويل» جشس دەمەۋشىلىك كورسەتتى. بۇل زەرتحانا شاعىن شاھارداعى وقۋشىلاردىڭ ءتۇرلى روبوت پەن گادجەتتى قۇراستىرۋىنا جول اشىپ وتىر. اتالعان جوبا اياسىندا ءبىلىم وردالارىندا يننوۆاتسيالىق كابينەتتەر ۇيىمداستىرىلىپ, مۇعالىمدەر مەن ستۋدەنتتەرگە ارنالعان وقۋ ترەنينگتەرى, فەستيۆالدار, لاگەرلەر, حاكاتوندار وتكىزىلىپ كەلەدى. مەكتەپ مۇعالىمدەرى بالالاردى وقىتپاس بۇرىن بىلىكتىلىگىن ارتتىردى. شەتەلدىك لەكتورلار شاقىرىپ جەرگىلىكتى وقىتۋشىلار STEAM سەرتيفيكاتتاۋ باعدارلاماسىمەن ءبىر جىلدىق «Jana Talap» كۋرسىنان ءوتتى.
ء«بىز قازاقستاندا STEAM ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جول كارتاسىمەن جۇمىس ىستەيمىز. بۇل جوبانىڭ باستى ماقساتى – مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردىڭ جاڭا ستاندارتتار بويىنشا ساپالى ءبىلىم الۋىنا, مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي دەڭگەيىن كوتەرۋىنە تەڭ مۇمكىندىك بەرۋ. قازىر جوباعا وقۋشىلاردىڭ ىنتا تانىتۋشىلار قاتارى كوبەيدى. ونىڭ ىشىندە جىلىوي اۋدانىنداعى مەكتەپ ديرەكتورلارى مەن وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىلەرى, مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلار بار. وقۋشىلاردىڭ اتا-انالارىمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ وتىرمىز», دەيدى زارينا بيۋمباەۆا.
ونىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك, «جىلىوي STEAM مەكەنى» جوباسىن ىسكە قوسپاس بۇرىن مۇنايلى وڭىردەگى STEAM دەڭگەيىنە زەرتتەۋ جۇرگىزىلىپتى. ساراپتاما كورسەتكەندەي, كوپتەگەن مەكتەپ ديرەكتورىن بىلىكتى كادرلاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى الاڭداتقان. مۇعالىمدەرگە ارنالعان STEAM كۋرستارى, سەمينارلار جانە ترەنينگتەر كوپ وتپەدى. وسىعان بايلانىستى ورتا مەكتەپتەردىڭ باسشىلارى مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلارعا شەبەرلىك ساباقتارىن وتكىزۋ ءۇشىن روبوتتەحنيكامەن اينالىساتىن وزگە وقىتۋشىلاردى تارتۋعا ءماجبۇر بولادى.
قۇلسارى قالاسىنداعى №8 ورتا مەكتەپتەگى وزىق تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان ينفورماتيكا كابينەتى كورگەن جاننىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتادى. مۇندا حالىقارالىق FIRST بايقاۋىنىڭ ستاندارتتارى بويىنشا حيميا-بيولوگيا جانە فيزيكا-ماتەماتيكا كەشەنى, روبوتتەحنيكا ايماعى بار. امبەباپ STEAM زەرتحاناسىندا بالالار ءارتۇرلى عىلىمي جوبالاردى وقيدى. روبوتتەحنيكا سىنىبى LEGO SPIKE PRIME وقۋ جيىنتىعىمەن, Rev Robotics كونسترۋكتورلارىمەن, ClassVR ۆيرتۋالدى يننوۆاتسيالىق جۇيەسىمەن, دروندارمەن, VegeBox سمارت جىلىجايىمەن جانە 3D پرينتەرلەرمەن جابدىقتالعان. مەكتەپ وقۋشىلارى وسىنىڭ ءبارىن تاجىريبەلىك ماقساتتاعى روبوتتەحنيكا ساباقتارىندا پايدالانادى.
وقۋشىلار ينفورماتيكا كابينەتىنە مۇعالىمنىڭ ءدارىسىن عانا ەمەس, روبوت قۇراستىرۋ ءۇشىن دە كەلەدى. ءپان مۇعالىمى ءمادينا ساعىنعالي وقۋشىنىڭ بارىنە كومەكتەسۋگە ۋاقىت تابادى. ول بۇرىن روبوتتەحنيكاعا بايلانىستى كۋرستار مەن ترەنينگتەردە بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرگەن.
«يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار زامانىندا ءبىلىم سالاسىنداعى مۇنداي جوبالار وتە قاجەت. جىلىوي اۋدانىنداعى العاشقى زاماناۋي STEM سىنىبى ءبىزدىڭ مەكتەپتە اشىلدى. بۇل وقۋشىلار ءۇشىن توسىنسىي بولدى. قازىر روبوتتەحنيكا ۇيىرمەسىنە 500-دەن استام وقۋشى ەرەكشە قىزىعۋشىلىقپەن قاتىسىپ ءجۇر. وقۋشىلار تسيفرلىق جابدىقتى پايدالانۋدى, روبوتتاردى جوبالاۋدى جانە باعدارلاما جاساۋدى ۇيرەنەدى. مەكتەپتەن اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى مەڭگەرىپ شىققان وقۋشىنىڭ بولاشاعى جارقىن بولادى», دەيدى ءمادينا ساعىنعالي.
مەكتەپتە STEM كابينەتى قاجەتتى قۇرال-جابدىقپەن قامتىلىپ, ءتۇرلى تاقىرىپقا ساي بەزەندىرىلگەن. بالالار ءار ساباقتا ءتۇرلى موديفيكاتسياداعى روبوتتى قۇراستىرۋ جيناقتارىن, سوڭعى ۇلگىدەگى پلانشەتتەردى پايدالانادى. روبوتتەحنيكا ۇيىرمەسى اپتاسىنا ءۇش رەت جۇمىس ىستەيدى. جاس ونەرتاپقىشتار تەك اتىراۋ وبلىسىندا عانا ەمەس, رەسپۋبليكا كولەمىندەگى بايقاۋلارعا دا بەلسەنە قاتىسىپ ءجۇر.
«ماسەلەن, وتكەن جىلى ZHylyoy STEAM لاگەرىندە مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا حاكاتون ۇيىمداستىرىلىپتى. بۇل شاراعا №8 ورتا مەكتەپتىڭ 7-سىنىپ وقۋشىلارى قاتىسىپ, استانا قالاسىنداعى PRO.NRG Fest عىلىم, ونەر جانە تەحنولوگيا فەستيۆالىنە جولدامانى جەڭىپ العان. بۇل – STEAM ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى اۋقىمدى عىلىمي-كوپشىلىك ءىس-شارا. فەستيۆال اياسىندا Central Asia FIRST GLOBAL CHALLENGE حالىقارالىق بايقاۋى وتكىزىلگەن. سول سايىستا «E=mc2» كومانداسى ارنايى سىيلىقپەن ماراپاتتالعان. مۇنداي بايقاۋ وقۋشىلاردى شىعارماشىلىعىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە شابىتتاندىردى», دەيدى م.ساعىنعالي.
ال جاقىندا مەكتەپ وقۋشىلارى «FIRST Robotics» حالىقارالىق بايقاۋىنىڭ وبلىستىق ىرىكتەۋ كەزەڭىندە باق سىنادى. اتىراۋ قالاسىنداعى اباي ورتالىعىنداعى بايقاۋدا 52 كوماندانىڭ اراسىنان FIRST Lego League Challenge ساناتىندا «TECH ECLIPSE» كومانداسى 3-ورىنعا يە بولدى. ەندى ولار ەلوردادا وتەتىن چەمپيوناتتىڭ رەسپۋبليكالىق كەزەڭىنە قاتىسادى.
جوبانىڭ باستاماشىلارى وبلىستاعى مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلار ءۇشىن ارنايى زەرتحانا اشتى. بىلتىر ءساۋىر ايىندا FIRST Robotics حالىقارالىق بايقاۋى اياسىندا ايماقتىق ينتەگراتسيالانعان روبوتتەحنيكا حاكاتونى ءوتتى. قۇلسارى قالاسىنىڭ كومانداسى ورتالىق ازيا FIRST Global Challenge ۇلتتىق كەزەڭىنە قاتىستى. كوماندا 11 ماتچ وتكىزىپ, Judge award ماراپاتىنا يە بولدى. سونداي-اق 7-11 سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان STEAM ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلدى. زەرتحانالارعا وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەن, باقىلاۋ-ولشەۋ ماتەريالدارى ازىرلەندى. جوبا اياسىندا وبلىستاعى 23 مەكتەپ مۇعالىمدەرىنىڭ بىلىكتىلىك ارتتىرۋ كۋرسى ءوتتى. جالپى, مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي داعدىسىن جەتىلدىرۋ باعىتىنداعى STEAM كۋرسى اي سايىن ۇيىمداستىرىلادى.
اتىراۋ وبلىسى
