بۇقارالىق سپورتقا اشىقتىق قاجەت

ءار دەنى ساۋ, دەنەسى شىمىر ۇرپاق – ۇلتتىڭ باستى باي­لى­عى. اسىرەسە بالالار مەن جاس­­­وسپىرىمدەردىڭ وقۋمەن قاتار سپورت­پەن شۇعىلدانىپ, جان-جاق­تى دامۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ – مۇدىرتپەيتىن مىندەت. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا ءار جولداۋىندا ايرىقشا نازار اۋدارىپ كەلەدى. «ەلىمىزدە كاسىبي سپورتپەن قاتار بۇقارالىق سپورت قارقىندى دامۋ ۇستىندە. اسىرەسە بالالار دەنەشىنىقتىرۋمەن بەلسەندى اينالىساتىن بولدى. سول سەبەپتى مەملەكەت اۋىلدىق جانە قالالىق جەرلەردە جاڭا سپورت نىساندارىن سالىپ جاتىر. سونداي-اق الداعى جىلى ەلىمىزدە دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويى­نى وتەدى. سپورتشىلارىمىز جازعى وليمپياداعا قاتىسادى. تۇپتەپ كەلگەندە, ءار ازامات ءوز سا­لاسىنىڭ ناعىز مامانى بولۋى كەرەك. سوندا عانا وتانىمىز ءوسىپ-ور­كەن­دەيدى», دەگەن پرەزيدەنت ءسوزى دە س­الاعا سەرپىن بەرەرى ءسوز­سىز.

وسى تاپسىرمانى ورىنداۋ ماقساتىندا «دەنە-شىنىقتىرۋ مەن بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ جونىندەگى 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوس­پار» ازىرلەنىپ, ول ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەنى ءمالىم. اتالعان جوسپارعا ساي­كەس مەم­لەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەس­تىگى اياسىندا بالالار مەن جاس­وس­پىرىمدەرگە ارنالعان سپورت سەك­تسيالارىنا جان باسىنا قار­جىلاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى.

قازىر ەلىمىزدە 8 ميليوننان اسا ادام جۇيەلى تۇردە سپورت­­پەن شۇعىلدانادى. بۇل – حالىقتىڭ 40 پايىزى. ياعني ولار دۇنيەجۇزىلىك دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ۇسى­نىستارىنا سايكەس اپتاسىنا كەم دەگەندە 3 ساعات سپورتپەن اينالىسادى. قازىر ەلىمىزدە ازاماتتاردى جاس ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي بۇقارالىق سپورتقا تارتۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. كەشەندى ءىس-شارالار 3 پەن 5 جاس ارالىعىنداعى مەكتەپكە دەيىنگى بالالاردان باستاپ 65 جاستان اسقانداردى قامتيدى. بەكىتىلگەن تالاپقا سايكەس تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى 2029 جىلعا قا­راي حالىقتىڭ تەڭ جارتىسىن سپورتقا تارتۋدى جوسپارلاپ وتىر­.

تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەرمەك مارجىقپاەۆ 2023 جىلى حالىقتى دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن قامتۋ وسكەنىن اتاپ ءوتتى. وڭىرلەر بويىنشا اتىراۋ وبلىسى (44%), اباي وبلىسى (41,8%) كوش باستاپ تۇر. ونىڭ ايتۋىنشا, دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن شۇعىلداناتىن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ ۇلەسى 27,3%-عا (984 مىڭ ادام) جەتتى. ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە, بىلتىر مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىندا 250 مىڭ بالا مەن ءجاسوسپىرىم 7 مىڭنان اسا سپورت ۇيىرمەسىنە بارعان. ال بيىل اتالعان باعدارلامامەن 300 مىڭعا جۋىق بالا مەن ءجاس­وسپىرىمدى قامتۋ كوزدەلىپ وتىر.

«سپورت ينفراقۇرىلىمىن دامىتا وتىرىپ, بۇقارالىق سپورت­تى ناسيحاتتاۋ – دەنى ساۋ ۇلت­تى قالىپتاستىرۋ ماسەلە­سىن­­دەگى باستى مىندەت. وسى­عان باي­­لانىستى سپورت نىساندا­رىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ – مەم­لەكەتتىڭ ەرەكشە با­قى­لاۋىندا. 2023 جىلى 1 000 ادامدى سپورتتىق ينفرا­قۇرى­لىممەن قامتاماسىز ەتۋ 52,2%-دى قۇرادى. سونداي-اق بيىل «جىلدام بوي كوتەرەتىن 100 سپورت­تىق نىسان» جوباسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى ە.مارجىقپاەۆ.

وتكەن اپتاداعى القا وتىرىسىندا پرەمەر-ءمينيستر­دىڭ ورىنباسارى تامارا دۇيسەنوۆا دەنەشىنىقتىرۋ مەن سپورتتى ودان ءارى دامىتۋدا حالىقارالىق سپورت ۇيىم­دارىنىڭ تەز وزگە­رەتىن تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ, بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ جاڭا تاسىلدەردى تالاپ ەتەتىنىن ايتتى.

«بۇقارالىق سپورتتى دامى­تۋعا جەتكىلىكتى دەڭگەيدە كوڭىل بولىنبەي جاتىر. ماسەلەن, 2023 جىلى بۇقارالىق سپورتقا جۇم­سالعان قارجى وڭىرلەردىڭ بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ جالپى كو­لەمىنىڭ نەبارى 0,061%-ىن قۇ­رادى. سونىمەن قاتار قاراجاتتى بولۋدە بۇرمالانۋ بار. جو­عارى جەتىستىكتەر سپورتىنا جۇم­سالاتىن قارجى كولەمى 97,2% بولسا, بۇقارالىق سپورتقا جۇم­سالاتىن شىعىس نەبارى 2,8% شاماسىندا. حالىقارالىق تا­جىريبە كورسەتكەندەي, بۇ­قا­را­لىق سپورتتى دامىتۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى – مەكتەپ جاسىنان ەگدە جاس­قا دەيىنگى سپورت ليگالارىن دامىتۋ, ونىڭ ىشىندە جارىس الدىندا تىكەلەي سپورت كوماندالارىن قۇرۋدان تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن كوماندالارعا كوشۋ جولىمەن دامىتۋ», دەدى ت.دۇيسەنوۆا.

قورىتا ايتقاندا, مىن­بەر­­دەگى ءمينيستردىڭ سان-تسيفرىن جوققا شىعارۋدان اۋ­لاق­­پىز. ويتكەنى قازىر مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ءار­تۇرلى سپورت سەكتسيالارىنا بەرۋگە مۇم­كىندىك بار. بۇعان قوسا اينالا­مىزداعى ءار 10 ادامنىڭ شامامەن تورتەۋى اۋەسقوي سپورتپەن شۇعىلداناتىنىن بايقاۋعا بولادى. ءبىرى تەننيس وينايدى, ءبىرى جۇگىرەدى, ەندى ءبىرى فيتنەس­كە بارۋى مۇمكىن. فيتنەس دە­مەك­شى, قازىر الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىندە بۇل سالا وركەنيەت پەن دامۋدىڭ ءبىر بولىگىنە اينالدى. ولار بۇقارا حالىقتىڭ قالتاسى كوتەرەتىن باعا قويادى ەكەن. بۇ­قارالىق سپورت دەگەنىڭىزدىڭ ءوزى اۋەلى وسى ەمەس پە؟ ال ءبىزدىڭ ەل­­دەگى فيتنەس كلۋبتاردىڭ ءبىر اي­لىق ابونەمەنتى ءبىر ايلىقتىڭ شي­­رەگىن قاقشىپ قالادى. سوندا بۇل جەردە تامارا قاسىمقىزى ايتقانداي, «قاراجاتتى بولۋدە بۇرمالانۋ» بولىپ وتىرعان جوق پا؟