مەگاپوليستە كەز كەلگەن ق ۇلىپتى بۇزىپ, ۇرلانعان اۆتوكولىكتەردى بولشەكتەپ ساتۋمەن اينالىساتىن17 قىلمىستىق توپ قولعا ءتۇستى. قىلمىستىڭ بۇل ءتۇرىنىڭ اشىلۋى 13,9 پايىزعا ارتتى دەگەن پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ رەسمي وكىلى سالتانات ازىربەك, جەدەل ۋاكىلدەر قوعامدىق ورىنداردا ۇرلىقپەن اينالىسقان 119 قاسكۇنەمدىك توپتىڭ جولىن كەسكەنىن مالىمدەدى.
وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا جۋرناليستەرمەن جۇزدەسكەن مامان پاتەر ۇرلىعى ساقتىققا سەلقوس قاراعان كەز كەلگەن ۇيدە بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. «1-2 قاباتتاعى پاتەرلەردە تۇراتىن ادامدار تەرەزەنى اشىپ كەتەدى. تەرەزە تورمەن جابدىقتالماعان بولسا, بۇل قاۋىپتى. سونداي-اق ۇرىلار الەۋمەتتىك جەلىلەردى باقىلاپ وتىرادى, يەلەرى دەمالىسقا كەتكەن ۇيلەردى جەلى ارقىلى انىقتايدى. ادامدار وزدەرى ء«بىز 10 كۇننەن كەيىن بولامىز» دەپ دەمالىسقا كەتكەندەرىن پاراقشالارىنا سالىپ, حابارلاپ وتىرادى. تومەنگى قاباتتارداعى ۇيلەر مەن پاتەرلەرگە تەرەزەلەر ارقىلى كىرۋ – پاتەر ۇرىلارىنىڭ سۇيىكتى ءتاسىلى. قۇلىپتاردى بۇزۋ ولارعا تاڭ ەمەس», دەيدى ول.
ايتالىق, وتكەن جىلى ءبىر مەزگىلدە 314 ەپيزودتىق ۇرى ۇستالىپ, ولار بوتەننىڭ مۇلكىن ۇرلاۋدىڭ 488 فاكتىسىن جاساعانى انىقتالعان. قاسكۇنەمدەردەن ساقتانۋ ءۇشىن بەينەباقىلاۋ كامەرالارىن كەڭىنەن ورناتۋ ماڭىزدى ءرول اتقارادى. سونىمەن بىرگە ارنايى دابىلداردى ىسكە قوسىپ, كىلتتى ءبىر قاراعاندا وقشاۋ بولىپ كورىنەتىن ورىندار مەن كىلەمشەنىڭ استىنا قالدىرماعان ءجون.
پوليتسيا ماماندارى پاتەرى تونالعان ءۇي يەسىنىڭ ءىس-قيمىل الگوريتمى تۋرالى دا ايتتى. «ەگەر ءۇي يەلەرى ەسىكتىڭ ءسال اشىلعانىن, ق ۇلىپتىڭ بۇزىلعانىن كورسە, ىشكە بىردەن كىرۋگە بولمايدى. بىرىنشىدەن, بۇل ولار ءۇشىن قاۋىپتى. ەشكىم پاتەردە بوگدە ادامنىڭ جوق ەكەنىنە كەپىلدىك بەرمەيدى. وزىڭىزگە قاۋىپ توندىرمەۋ ءۇشىن جانە جەدەل تەرگەۋ توبىنىڭ جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرمەۋ ءۇشىن 102 پۋلتىنە دەرەۋ قوڭىراۋ شالىپ, نە بولعانىن حابارلاعان دۇرىس. جەرگىلىكتى جەردە العاشقى تەرگەۋ شارالارىن جۇرگىزەتىن جەدەل-تەرگەۋ توبىنىڭ كەلۋىن كۇتىڭىز. ساۋساق ىزدەرىن انىقتاۋ ءۇشىن ۇرىلاردان قالعان بەلگىلەردى الۋعا بولادى», دەيدى س.ازىربەك.
قىلمىسكەرلەردى قولعا ءتۇسىرۋ ماقساتىندا پوليتسەيلەر باعالى بۇيىمداردى قابىلداۋمەن اينالىساتىن ورىندارمەن دە تىعىز بايلانىس ورناتقان. ەكى جىل بۇرىن قالاداعى لومباردتارمەن ارنايى مەموراندۋمعا قول قويىلىپتى. كوبىنە ۇرلانعان م ۇلىكتەر اتالعان ورىنداردان تابىلاتىن بولعان.
«قازىر بۇل ءۇردىس تومەندەۋدە, ويتكەنى لومبارد قىزمەتكەرلەرى كۇدىكتى مامىلەلەر كەزىندە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە وزدەرى حابارلايدى نەمەسە بۇل مامىلەنى جاسامايدى. ۇرلانعان زاتتى ساتىپ الۋ قىلمىستىق كودەكستىڭ 196-بابىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس قىلمىستىق جازالاناتىن ءىس-ارەكەت بولىپ تابىلاتىنىن ەسكەرگەن ءجون», دەپ ناقتىلادى س.ازىربەك.
ۇرىلاردى اشكەرەلەۋ ءۇشىن پوليتسەيلەر بەينەكامەرالاردىڭ جازبالارىن ءجيى پايدالانادى. ء«بىز پروفيلاكتيكالىق شارالاردى ۇدايى وتكىزەمىز. مىسالى, مەدەۋ اۋدانىندا پۋشكين مەن ماقاتاەۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىندا بىرقاتار قالا تۇرعىنى ۇستالعان ۇيالى تەلەفونداردى ساتادى. ۇرلانعان تەلەفوندى ادەيى ساتىپ الۋعا تىيىم سالىنادى جانە ول ءۇشىن 6 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مۇمكىن. ەگەر ادامنىڭ قولىنداعى بايلانىس قۇرالىنىڭ ۇرلانعانى دالەلدەنسە, ول ۇستالادى. ۇيالى تەلەفونداردى قابىلداۋ كەزىندە لومبارد قىزمەتكەرى ونىڭ قۇقىعىن راستايتىن قۇجاتتاردى تەكسەرۋگە ءتيىس. مىسالى, ساتىپ الۋ كەزىندە بەرىلەتىن ارنايى كەپىلدىك كارتاسى بار. ەگەر ءبىز جاي عانا تەلەفون اكەلدىك دەلىك, قۇجاتتار مەن قاپتامالار جوق, سودان كەيىن لومبارد قىزمەتكەرى قابىلداۋدان باس تارتۋعا تولىق قۇقىلى. ەگەر كوشەدەن تەلەفون تاۋىپ الساڭىز, يەسىن ءوز بەتىڭىزشە ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوق. مۇنداي جاعدايدا 102 نومىرىنە قوڭىراۋ شالۋ كەرەك, وپەراتورلار حابارلامانى قابىلداپ, تابىلعان زاتتى بەرۋگە بولاتىن جاقىن ماڭداعى پوليتسيا بولىمشەسىنە جىبەرەدى», دەيدى س.ازىربەك.
الماتى
