جاپون اقىنى ماتسۋو باسە «جۇرەك جارىعىڭ سونگەنگە دەيىن جاز», دەيدى. ال قازىرگىلەرگە جارىق سونگەننەن كەيىن تەحنولوگيا كومەكتەسەدى. قالامگەر ريە كۋدان كۇنشىعىس ەلىندەگى ەڭ بەدەلدى سىيلىق – «اكۋتاگاۆانىڭ» 17-لاۋرەاتى اتاندى. ەت ءبىتىپ, سۇيەك مۇجىلگەن سوڭ, جاپون جازۋشىسى قىزىق مالىمدەمە جاسادى. رومانىن جازۋ ءۇشىن «ChatGPT» قولدانعانىن مويىندادى. باتىل قادامعا بارعان 33 جاستاعى جازۋشىنىڭ «توكيوداعى وكىنىش مۇناراسى» رومانى قازىلار القاسىنىڭ كوڭىلىنەن شىققان ەدى. ولار ءتىپتى «كەمشىلىك تابۋ قيىن» دەگەن باعا دا بەرگەن.
جازۋشى كىتاپتىڭ شامامەن 5 پايىزى جاساندى ينتەللەكت جاساعان سويلەمدەردەن تۇرادى دەپ مالىمدەدى. سونداي-اق اۆتور جاساندى اقىل-ويمەن ءجيى سويلەسۋ ەشكىممەن بولىسە المايتىن ەڭ قۇندى ويلارىن شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرگەنىن ايتتى. ال «ChatGPT» جاۋاپتارى شابىت بەرىپ, قاناتتاندىرعان ەكەن. ءتىپتى رومان ىشىندەگى كەي ديالوگكە ارقاۋ بولعان. رومان سارا ماكينا ەسىمدى ساۋلەتشى تۋرالى. ول تۇرمە مۇناراسىنىڭ جوباسىن ازىرلەيدى, وندا زاڭ بۇزۋشىلار وڭالتۋ مەن قايتا بەيىمدەۋدەن وتەدى. رومان ىشىندە دە جاساندى ينتەللەكت جاپوندىقتاردىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالعان.
– جان دۇنيەمنىڭ بار سىرىن جاساندى ساناعا اقتاردىم. ول ماعان شابىت بەردى. ءارى قاراي دا رومان جازۋ كەزىندە جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانامىن. ونىڭ ءتيىمدى تۇسىن قولدانىپ, پايداسىن كورۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن. سونىمەن بىرگە ءوز شىعارماشىلىعىمنىڭ تولىق كورىنۋىنە دە مۇمكىندىك بەرەمىن, – دەدى جازۋشى.
شىعارماشىلىقتىڭ جاڭاشا تىنىسىن كوپشىلىك ءارتۇرلى قابىلداپ جاتىر. جازۋشىنىڭ مالىمدەمەسىنەن كەيىن الەۋمەتتىك جەلىلەردە داۋ تۋدى. «The Japan Times» باسىلىمى «اكۋتاگاۆا» سىيلىعى سياقتى بەدەلدى ماراپاتتاردا مۇنداي باسسىزدىققا جول بەرىلسە, ادەبيەتتىڭ بولاشاعى قانداي بولاتىنىنا الاڭداۋشىلىق بىلدىرەتىنىن جازدى. كوبى بۇل تاجىريبەگە «مورالدىق تۇرعىدان» كۇماندى دەگەن باعا بەرىپ, «كۋدان شىنىمەن بەدەلدى جاپون سىيلىعىنا لايىق پا؟» دەگەن پىكىر قالدىردى. وقىرماندار اراسىندا «ول جاساندى ينتەللەكتتى شەبەر قولدانا وتىرىپ, كىتاپ جازدى. بۇل تالانت پا؟ كۇمانىم بار», دەگەن كوزقاراس تارادى. ال اكۋتاگاۆا سىيلىعىن بەرەتىن ۇيىم جەڭىمپازدىڭ مالىمدەمەسىنە ءالى تۇسىنىكتەمە بەرگەن جوق. اكۋتاگاۆا سىيلىعىنىڭ قازىلار القاسىنىڭ مۇشەسى بولعان جازۋشى كەيچيرو حيرانو «ح» الەۋمەتتىك جەلىسىندە بولعان جاعدايدى سىنامايتىنىن جازدى. جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ داۋلى ماسەلە دەپ سانامايتىنىن جانە ايتتى.
«ChatGPT» 2022 جىلى ىسكە قوسىلدى. 2023 جىلى ەڭ كوپ ساتىلاتىن تريللەرلەردىڭ اۆتورى دجون گريشام جانە «تاقتار ويىنىنىڭ» اۆتورى دجوردج مارتين باسقا جازۋشىلارمەن بىرگە اۆتورلىق قۇقىقتىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى «OpenAI» كومپانياسىنا قارسى سوت ءىسىن باستادى. ال بريتاندىق جازۋشى سالمان رۋشدي جاساندى ينتەللەكت ءوز ستيلىندە جاساعان ماتىنگە «قوقىس» دەگەن باعا بەرگەن. جالپى سانى 10 مىڭنان استام جازۋشى «ChatGPT»-گە قارسى اشىق-حاتقا قول قويدى. وندا جاساندى ينتەللەكت يندۋسترياسىنىڭ جەتەكشىلەرى اۆتورلاردان چاتبوتتاردى وقىتۋ جانە ولارعا وتەماقى تولەۋ ءۇشىن ماتىندەرىن پايدالانۋعا كەلىسىم سۇراۋعا شاقىردى. كوپتەگەن مادەنيەت قايراتكەرلەرى «ناعىز ونەردىڭ ءولىمى» دەپ جاساندى ينتەللەكتىگە قورقىنىشپەن قاراپ وتىر.
جاپونيادا جاساندى ينتەللەكتىنى جاقسى قولدانادى. مىسالى, جاقىندا عانا جاساندى سانا كومەگىمەن جاسالعان مانگا جارىققا شىقتى. «Kyodo» اقپارات اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, اتاقتى جاپون مانگا سۋرەتشىسى وسامۋ تەزۋكا «قارا جەك» مانگاسىن سولاي شىعارعان. ونەر سالاسىندا جاساندى زياتقا قاتىستى وزگە دە قايشىلىقتار تۋىپ تۇرادى. وتكەن جىلى ءبىر فوتوگراف «Sony World Photography Awards» سىيلىعىنان باس تارتىپ, ونىڭ جۇلدەلى ورىنعا يە بولعان جۇمىسى شىن مانىندە وزىنىكى ەمەس ەكەنىن ايتقان. «Dall-E» جاساندى ينتەللەكت باعدارلاماسىمەن تۇسىرىلگەن تسيفرلىق سۋرەت ەكەنىن مويىنداپ, باسىن الا قاشقان ەدى.
كورىپ وتىرعانىمىزداي, ادەبيەتتە جاساندى ينتەللەكت قولدانۋ ءورىس الىپ بارادى. فانتاست جازۋشى تيم بۋشەتكە 9 ايدا 97 عىلىمي فانتاستيكالىق كىتاپ جازۋ ءۇشىن نەيروندىق جەلىلەردى پايدالانعان. بۇل كىتاپتاردا 2 مىڭنان 5 مىڭعا دەيىن ءسوز بار. بۋشەتتىڭ ايتۋىنشا, ءبىر كىتاپتى جازۋ 6-8 ساعاتقا دەيىن سوزىلادى ەكەن, ال كەيدە ونى 3 ساعاتتا اياقتاۋعا بولادى.
ادەبيەتتە جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋعا كوپشىلىك نارازى. كەيبىرى ادام شىعارماشىلىعىنىڭ كرەاتيۆتىلىگى مەن تابيعيلىعىن وشىرەدى دەپ قورقادى. كەيبىرى نەيروندىق جەلىلەردى پايدالانۋ جازۋشىلارعا ۋاقىت تاۋىپ بەرىپ, ونىمدىلىكتى ارتتىرادى دەپ سانايدى. قانشاما قاراما-قايشىلىققا قاراماستان, جاساندى ينتەللەكت ءومىرىمىزدىڭ بارلىق بولىگىنە ەنىپ كەتتى. ءتىپتى ادامزاتتىڭ الەممەن جاساعان جالعىز كەلىسىمى – جازۋدىڭ ءوزىن جاۋلاپ الدى.