ونەر • 06 اقپان, 2024

«بالاۋسا» باعىندىرعان اسۋ

180 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

قازىر عوي, تسيرك دەگەن ءسوزدى ەستىگەن جۇرت ونەردىڭ ءباسىن ءتۇسىرىپ جاتقانداي كورىنەدى. ىزدەنىستىڭ ىزىنە تۇسكەن تسيرك ارتىستەرىنىڭ ءتۇرلى تريۋكتەرى مەن ەكستسەنتريكاعا نەگىزدەلگەن نومىرلەرى قالتارىستا قالىپ بارادى. راسىندا دا تسيرك قازىر بالالاردىڭ كوڭىلىن كوتەرەتىن ونەر دەڭگەيىندە قالىپ قويعان سەكىلدى. ۇلكەندەر بۇل ونەرگە اسا ءمان بەرمەيدى. بۇعان ەندى كوممەرتسيالىق باعىتتى ۇستانعان كەزبە تسيرك ۇجىمدارىنىڭ دا اسەر ەتكەنى انىق.

«بالاۋسا» باعىندىرعان اسۋ

كەز كەلگەن ءبۇلدىرشىننىڭ عاجايىپقا يلاناتىنىنا تالاس جوق. ءبىز اكروباتتاردىڭ يكەمدىلىگىنە, تاۋەكەلگە تولى ارەكەتتەرىنە ۇدايى تاڭداي قاعامىز, كلوۋنداردىڭ ءازىل-ءاجۋالارىنا تامسانامىز, جۇمباق سيقىرشىلاردىڭ ەڭبەگىنە قول سوعامىز, قوشەمەت كورسەتەمىز. بۇل ەندى يلليۋزيو­نيست سيقىرشىلاردىڭ تولاسسىز ىزدەنىسى­نىڭ جەمىسى شىعار. ءبىر انىعى تسيركتى ۇنات­پايتىن ادام كەمدە كەم.

حالقىمىز تسيرك ونەرى دەسە, قازاق مەم­لەكەتتىك تسيركى ۇجىمىنىڭ تولايىم تابىسىن ەسكە الاتىنى داۋسىز. تاۋەل­سىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ تۇسىندا كارى قۇر­لىق پەن سارى قۇرلىقتىڭ الدەنەشە ەلىن ارالاپ, الۋان ءتۇرلى نومىرمەن شەتەل­دىك كورەرمەندەردى ءتانتى ەتكەن ۇجىمنىڭ ەسەلى ەڭبەگى جۇرتتىڭ جادىنان وشپەيتىنى اقيقات. ەلۋ جىلدان استام تاريحى بار ۇجىمنىڭ ءار جىلدارداعى جاڭا نومىر­لەرى تالاي بيىكتى باعىندىرىپ, تولايىم تابىسقا جەتۋگە جول اشقانى ءمالىم.

تاراز دەسە, «بالاۋسا» تسيرك ۇجىمى ەسكە تۇسەدى. وسى ۇجىم تۋرالى اڭگىمە قوزعالا قالسا, تالعات الشى­كە­نوۆتىڭ تا­بان­دىلىعىنا توقتالماۋ مۇم­كىن ەمەس. تسيرك ونەرىنىڭ وتىمەن كىرىپ, ك ۇلىمەن شىق­قان مامان كەيىنگى بۋىن جاستارعا بىلگە­نىن ۇيرەتۋدەن جالىق­پاي­تىنى اقيقات. ول الەۋ­مەتتىڭ ەڭسەسى تۇس­كەن قيىن ۋاقىت­تار­دا ونەر­گە دەگەن ادالدىعىنان اينىعان ەمەس. جان­كەش­تىلىگىنىڭ ارقاسىندا جاس بۋىن تسيرك ارتىس­تەرىن تاربيەلەپ شىعار­دى, ولارعا بىلگەنىن ۇيرەتتى, تاجىريبەسى­مەن ءبولىستى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جاڭا بۋىن ونەرپازدار تولقىنىن قالىپتاستىرۋ ­جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتتى.

دەرەككە سەنسەك, حالىقارالىق دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعان «داڭق مينۋتى» تەلە­شوۋىندا تالاي جۇرتتى تالانتىمەن ءتان­تى ەتكەن پلاستيكالىق دۋەت داريا ابدۋحاسوۆا مەن دانا رىسپەكوۆا دا تال­عات الشىكەنوۆتىڭ ءتالىمىن الىپ, تاجى­ري­بە­­سىن تولىستىرعان ماماندار ەكەن. وسى­عان قاراپ-اق تسيرك ونەرىن جاڭا بيىككە كوتەرۋ جولىندا تالماي تەر توگىپ جۇرگەن ازا­ماتتىڭ ەڭبەگى قانداي دا بولسىن, جو­عارى باعاعا لايىق ەكەنىن اڭعارۋ قيىنعا سوقپايدى. 

كەنەن ازىرباەۆ اتىنداعى وبلىس­تىق فيلارمونيانىڭ «الاتاۋ» ءان-بي ءانسام­بلىنىڭ قۇرامىندا بولعان ۇجىم 2012 جىلدىڭ باسىندا «بالاۋسا» تسيركى دەگەن اتاۋ الدى. تالعات الشىكەنوۆ جەتەكشى­لىك ەتەتىن ۇجىمنىڭ قۇرامىندا تالاپ تاۋبەكوۆ, ايدىن الشىكەنوۆ سىندى وزگە دە تالانتتى تسيرك ارتىستەرى جەتىپ ارتى­لا­دى. ولاردىڭ بارلىعى دا ونداعان نومىر­لەر­دە كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىنداي دەڭگەيدە ونەر كورسەتىپ ءجۇر.

تسيرك ۇجىمى ەلىمىزدە العاش رەت «دالا ەر­كەلەرى», «ارقانمەن سەكىرۋ ويى­نى», قول­عا ۇيرەتىلگەن كوگەرشىندەردەن قۇرال­­عان «اقتولقىن» قويىلىمىن جۇرت­تىڭ نازارىنا ۇسىنىپ, «يكاريكا ويى­نى», «بۋىنسىز دەنە» نومىرلەرىمەن كوپ­شىلىكتىڭ كوڭىلىن اۋلادى. ۋاقىتىندا ما­گياعا تولى ارەكەتتەر ارقىلى ونەرسۇيەر قاۋىمنىڭ جۇرەگىنەن ويىپ تۇرىپ ورىن العان ۇجىمنىڭ كوپتەگەن نومىرلەرىن شە­تەلدىك كورەرمەندەر دە تاماشالاپ, تولاسسىز قوشەمەت كورسەتتى.

تسيرك ستۋدياسى رەتىندە شيرەك عاسىر­عا جۋىق ۋاقىت بۇرىن جۇمىسىن باستا­عان ۇجىمنىڭ قول جەتكىزگەن تولايىم تا­بىس­­تارى دا از ەمەس. «بالاۋسا» ۇجىمى 2004 جىلى استانا قالاسىندا وتكەن شى­­­­عار­ماشىل جاستاردىڭ حالىقارا­لىق «شا­بىت» فەستيۆالىندە «اقتولقىن» نومى­­­رى­مەن جۇلدەلى ەكىنشى ورىنعا يە بول­سا, «پلاس­تيكالىق ەتيۋد» ءنومىرى ۇزدىك ۇش­تىككە ءىلىندى. سونداي-اق «دالا ەركەلە­رى» ا.دەميانەنكو اتىنداعى ارنايى اتا­لىم بويىنشا ماراپاتتالدى. بۇدان بولەك «بۋىنسىز دەنە» قو­يىلىمى ب.جۇماعۇلوۆ اتىنداعى ارنايى سىيلىققا لايىق دەپ تانىلسا, «جونگلەر» توبى ەكىنشى ورىندى, «اقتولقىن» ءنومىرى ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى.

جامبىلدىق ونەرپازداردان قۇرالعان ۇجىمنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە جەت­­كەن جەتىستىكتەرى دە از ەمەس. ۇجىم 2008 جىلى قىتايدا وتكەن تسيرك فەستيۆالىندە قولا جۇلدەگەر اتانسا, 2010 جىلى ارمەنيا­دا وتكەن تسيرك فەستيۆالىندە «بۋىنسىز دەنە» نومىرىمەن ءبىرىنشى ورىنعا لايىق دەپ تانىلىپ, التىن جۇلدەنى جەڭىپ الدى. سونىمەن قاتار «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسى ۇيىمداستىرعان «جۇلدىزدى ءسات» تەلەبايقاۋىندا توپ جاردى, «حابار» ­تەلەارناسى وتكىزگەن رەسپۋبليكالىق «ايماق­تار الامانى» تەلەجوباسىنىڭ ­لاۋ­رەاتى اتاعىنا قول جەتكىزدى. 

2019 جىلدىڭ 1 اقپانى مەن 17 ءساۋى­رى ارالىعىندا «MTG» اگەنتتىگى ۇيىم­داستىرعان, تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالا­سىندا وتكەن «سيقىرشىلار» فەستيۆا­­­لىن­دە ۇزدىك اتانعان تالاپ تاۋبەكوۆ ىرىك­­­تەۋ كەزەڭىنەن ىركىلمەي ءوتتى. سونىڭ ارقا­سىن­دا قاتار استاناسى دوحا قالاسىن­دا ۇيىمداستىرىلعان, 118 مەملەكەت­تىڭ سي­قىر­شىلارى قاتىسقان «MAGIC FESTIVAL – 2018» فەستيۆالىنە جولداما الىپ, الەمنىڭ «سەن تۇر, مەن اتايىن» دەۋ­گە لايىق ونەرپازدارى قاتىسقان دودادا جۇلدەلى ەكىنشى ورىن يەلەندى.

«شىنى كەرەك, قايدا ەڭبەك ەتسەم دە, باسقا ءبىر جاققا جۇمىس ساپارىمەن بارسام دا, تۋعان جەرگە دەگەن قۇرمەت ىلكى ساتكە دە ازايعان ەمەس. ءوزىڭ تۋعان جەردە ەڭبەك ەتىپ, كەيىنگى بۋىن تالانتتاردىڭ تالابىن ۇشتاپ, ولاردىڭ ونەرىن ورىستەتكەنگە نە جەتسىن؟ ءبىز ءۇشىن ودان اسقان باقىت تا, بايلىق تا جوق. ەڭ باستىسى, بويىمىزداعى ونەردى ءىزباسار جاستاردىڭ ساتىمەن جال­عاستىرعانىن قالايسىڭ. بۇل ەندى كەز كەل­گەن اعا بۋىننىڭ مىندەتى عوي», دەگەن تالعات الشىكەنوۆتىڭ «بالاۋسا» تسيرك ۇجى­مىن ءالى تالاي بيىككە باستايتىنىنا ەشكىمنىڭ تالاسى جوق.

قالاي دەسەك تە تسيرك – وزىندىك الەمى بار بەكزات ونەر. وركەندەگەن ەلدەر ءدال وسى ونەر­دى ورىستەتۋگە بەكەردەن-بەكەر ايرىقشا نازار اۋدارىپ وتىرعان جوق. ەلىمىزدىڭ ءار قيى­رىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ارتىستەردىڭ ەڭبەگىن جانكەشتىلىك دەپ تە باعالاعان ءجون شىعار. ايلىق پەن شايلىقتىڭ ازدىعىنان تالاي تالانتتى ازاماتتار بويىنداعى تالانتىن ولتىرمەۋ ءۇشىن قىر اسىپ كەتكەنى بەلگىلى. سول تۇرعىدان كەلگەندە وڭىرلەردە تەر توگىپ جۇرگەن تالانتتاردىڭ جۇمىسى جوعارى باعاعا لايىق.

 

تاراز 

سوڭعى جاڭالىقتار