بۇل ءونىم – ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتى حيميا جانە حيميالىق تەحنولوگيا كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى, PhD گۋزەل ءابىلوۆانىڭ ۇلىبريتانياداعى رەدينگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حيميا, ونىمدەر جانە فارماتسيا مەكتەبىنىڭ پروفەسسورى ۆيتالي حۋتوريانسكيمەن بىرلەسە ازىرلەگەن ەڭبەگى. وفتالمولوگيالىق دارىلىك پلەنكالاردى جاساۋ يدەياسى گ.ابىلوۆاعا 2016 جىلى دوكتورانتۋراعا تۇسكەن كەزدە كەلگەن. بيوپوليمەرلەر نەگىزىندە پلەنكالىق ماتەريالدار تۇرىندەگى دارىلىك فورمالاردىڭ دامۋى عىلىمي قىزىعۋشىلىعىن وياتقان. ءسويتىپ, وسىعان دەيىنگى تاقىرىپقا قاتىستى زەرتتەۋلەردى زەردەلەي كەلە كوزدىڭ, مۇرىننىڭ, اۋىزدىڭ شىرىشتى قاباتتارىنا قولدانۋعا ارنالعان پوليمەرلەر نەگىزىندە جاڭا پلەنكالى دارىلىك فورمالار جاساۋعا بولاتىنىن انىقتادى. عالىم بىرنەشە جىلدىق زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەسىندە كوزگە ارنالعان لينزاعا ۇقساس وتە جۇقا پوليمەرلى دارىلىك پلەنكالار جاساپ شىقتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, پلەنكالار دارىلىك زاتتاردىڭ دوزاسىن جانە شىعىنىن ايتارلىقتاي ازايتادى. باستىسى, دەنساۋلىققا ەشقانداي كەرى اسەرى بولمايدى. سونىمەن قاتار پوليمەرلى كوز پلەنكالارى كوزگە ارنالعان تامشىلاردىڭ نەگىزگى كەمشىلىكتەرىن جويۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. كوزگە ارنالعان تامشىلاردىڭ ەمدىك مەرزىمى قىسقا بولادى. كوبىنە تامشىلار كوز جاسىمەن قوسا نەمەسە باسقا دا ءتۇرلى سەبەپتەرمەن سىرتقا شىعىپ كەتەدى. ال بۇل جاساعان پوليمەرلى پلەنكا كوز جاسىمەن بايلانىسقا تۇسكەن كەزدە بىرتە-بىرتە ەرىپ, پرەپارات ۇزاق ۋاقىت بويى كوز ىشىندە ساقتالادى.
يمپورتتالعان فارماتسەۆتيكالىق نارىقتا پوليمەرلەرگە نەگىزدەلگەن كوز ءدارى-دارمەكتەرىنىڭ ءتۇرى بار. وتاندىق عالىم جاساعان كوزگە ارنالعان دارىلىك پلەنكالار باكتەريالدى ەتيولوگيانىڭ كوز اۋرۋلارىن ەمدەۋگە ارنالعان. ياعني بۇل ميكروبقا قارسى پرەپاراتتارمەن, اتاپ ايتقاندا, تسيپروفلوكساتسينمەن اسەر ەتەتىن انتيبيوتيكتەن جاسالعان. پوليمەر نەگىزىندەگى دارىلىك فورما بوساتىلعان دارىلىك پرەپاراتتىڭ مولشەرىن رەتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. دايىندالعان كوز پلەنكالارى ەمدىك اسەرىن 6-8 ساعاتقا دەيىن بەرە الادى.
الداعى ۋاقىتتا گ.ءابىلوۆا ءدارى-دارمەكتىڭ اسەر ەتۋ ۋاقىتىن مۇمكىندىگىنشە ۇزاق ۋاقىتقا ارتتىرۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرىن انىقتاۋدى جوسپارلاپ وتىر. وسى ونىمگە نەگىز بولعان «جەرگىلىكتى ءدارى-دارمەكتەردى جەتكىزۋگە ارنالعان فۋنكتسيونالدى بيوپوليمەرلەر نەگىزىندە پلەنكالى دارىلىك فورمالار» تاقىرىبىنداعى جوباسى 2022-2024 جىلدارعا ارنالعان «جاس عالىم» كونكۋرسىندا گرانتتىق قارجىلاندىرۋعا يە بولدى.
