تۇسىنىستىككە قول جەتكىزىلدى

ۆيتسە-پرەمەرلەر سەرىك جۇمانعارين مەن الەكسەي وۆەرچۋك ەكى ەل ءۇشىن ماڭىزدى كولىك سالاسىنىڭ ماسەلەلەرىن تالقىلاپ, ءوزارا تۇسىنىستىككە قول جەتكىزدى. ۇاك جۇمى­سىنا قازاق­ستان دەلەگاتسياسى قۇرامىندا پار­لا­مەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى بولاتبەك ناجمەتدين ۇلى قاتىستى.

كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – رەسەي-بەلارۋس شەكاراسىندا ناۆيگاتسيالىق پلومبالاردى ورناتۋدى تالاپ ەتەتىن جۇكتەردى تاسىمالداۋ كەزىندە قازاقستاندىق كولىكتەر كەزدەسەتىن قيىندىقتار. بۇل ماسەلە بيىل جىل باسىندا باستالعان كەلىسسوزدەردىڭ جالعاسى بولدى. قازاقستاندىق تاراپ پسكوۆ وبلىسىندا ورنالاسقان «لوبوك» باقىلاۋ-وتكىزۋ پۋنكتىندە جۇكتىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن انىقتاۋ قۇرالدارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسىنە نازار اۋداردى.

2023 جىلى 12 جەلتوق­ساندا جانە 2024 جىلى 8 قاڭتاردا رەسەي-بەلارۋس شەكاراسىندا رەسەي مەن بەلارۋس ازاماتتارى سانالمايتىندار ءۇشىن ءۇش وتكىزۋ پۋنكتى تولىعىمەن جابىلعان ەدى. سالدارىنان ەۋروپادان بەلارۋس اۋماعى ارقىلى قازاقستانعا باراتىن بارلىق ترانزيت كەسىلدى. بۇدان بولەك, بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىك جاعدايىندا قازاقستان مەن بەلارۋس ارا­س­ىنداعى ءوزارا ساۋدا-ساتتىققا قاۋىپ ءتوندى. قازاق­ستاندىق تاراپتىڭ بىرنەشە مارتە وتىنى­شىنەن كەيىن «لوبوك» وتكىزۋ پۋنكتى ارقىلى جۇك اعى­نىن قايتا باعدارلاۋ ارقىلى جاعداي رەت­تەلدى.

قازىرگى ۋاقىتتا ناۆيگاتسيالىق پلوم­با­لار ورناتۋدى تالاپ ەتەتىن جەكەلەگەن جۇك­تەردى قوسپاعاندا, قازاقستاندىق تاسىمال­داۋ­شىلاردىڭ بارلىعى دەرلىك شەكارادان ءوتتى. بۇل وبەكتىدە سايكەس جۇيە بولماعاندىقتان, مۇنداي جۇك تۇرلەرىن ترانزيتپەن تاسىمالداۋ ءتارتىبى پىسىقتالماعان. ديالوگ اياسىندا رەسەيلىك تاراپ 2024 جىلعى 1 اقپانعا دەيىن وتكىزۋ پۋنكتىن ناۆيگاتسيالىق پلومبالاردى ورناتۋ جۇيەسىمەن جانە كولىك قۇرال­دارىن ولشەۋگە ارنالعان جابدىقپەن جاراق­تاندىرۋدى اياقتاۋ نيەتى تۋرالى حابارلادى.

سونداي-اق ۇاك قاتىسۋشىلارى تەمىرجول ارقىلى ەكسپورتتىق جۇكتەردى تاسىمالداۋعا ءوزارا جەڭىلدىكتەردى قولدانۋ مۇمكىندىگىن تالقىلادى. اتاپ ايتقاندا, بۇگىنگى تاڭدا رف بويىنشا ءبىزدىڭ ەلدىڭ ەكسپورتتاۋشىلار ءۇشىن كومىر مەن تەمىر رۋداسىن تاسىمالداۋعا ارنالعان قولدانىستاعى ت/ج ءتاريفى جونەلتۋ كولەمىنىڭ ۇلعايۋىن تەجەيدى. سونىمەن قاتار 2023 جىلى ۆەنتسپيلس پورتىنا (لاتۆيا) قازاقستاندىق كومىر ەكسپورتىنىڭ كولەمى 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 60%-عا نەمەسە 1,5 ملن تونناعا قىسقاردى. بۇل ەۋروپالىق وتكىزۋ نارىقتارىنداعى كومىردىڭ 1 تونناسى ءۇشىن باعانىڭ ورتا ەسەپپەن 350 دوللاردان 110 دوللارعا دەيىن تومەندەۋىنە جانە رەسەي تەمىرجولدارىنىڭ قولدانىستاعى تەمىرجول تاريفتەرىنە بايلانىستى, بۇل جيىنتىعىندا قازاقستاندىق ەكسپورتتاۋشىلاردى باسەكەگە قابىلەتسىز ەتتى.

سەرىك جۇمانعارين رەسەيلىك تاراپقا ۆەنتسپيلس پورتى باعىتىندا كومىر مەن تەمىر رۋداسىن كەنىن تاسىمالداۋعا ارنالعان رجد ترانزيتتىك تاريفىنە تومەندەتۋ كوەففيتسيەنتىن قولدانۋدى قاراستىرۋدى ۇسىندى. قازاقستان ءوز تاراپىنان سولتۇستىك-وڭتۇستىك ءدالىزىنىڭ شىعىس تارماعى بويىن­شا رەسەيلىك استىقتى تاسىمالداۋعا قتج تاريفىنە تومەندەتۋ كوەففيتسيەنتىن قول­دانۋدى قاراستىرۋعا دايىن.

ۇاك اياسىندا قاتىسۋشىلار كەدەندىك رەتتەۋ, ەلەكتروندىق ساۋدا سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدى تالقىلادى. ونەركاسىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىن جانە ەۋرا­زيالىق ەكونوميكالىق وداقتاعى ينتەگرا­تسيا ۇدەرىسىن تەرەڭدەتۋ كەلەشەگىن قاراستىردى.