كۇن تارتىبىندەگى باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – ىشكى ءوندىرىستى قولداۋ جانە جۇگەرىنىڭ ساتىلۋى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس 2023 جىلى جۇگەرىنىڭ ەگىس كولەمى 12,8 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتىلىپ, 193,8 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىلدى (2022 جىلى 180,9 مىڭ گەكتار). قازىردىڭ وزىندە ورتاشا ونىمدىلىگى 65,8 تس/گا (2022 جىلى – 57 تس/گا) 1 207,5 مىڭ توننا جۇگەرى ءدانى باستىرىلدى.
وڭدەلگەن ءونىم كولەمى دە, اتاپ ايتقاندا, ءتاتتى سۋسىندار, تۇزدىقتار دايىنداۋ ءۇشىن جانە كونديتەرلىك سالادا قولدانىلاتىن تابيعي جانە يممۋنيتەتكە پايدالى قانت الماستىرعىش ءشاربات ءوندىرىسى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. 2021 جىلى ەلىمىزدە 46,3 مىڭ توننا ءشاربات, 2022 جىلى 57,3 مىڭ توننا ءوندىرىلدى. ال 2023 جىلدىڭ 10 ايىندا 40,7 مىڭ توننا ءونىم شىعارىلدى.
جۇگەرىنى تەرەڭ وڭدەۋ بويىنشا ەكى وتاندىق زاۋىتتىڭ جالپى قۋاتتىلىعى جىلىنا 210 مىڭ توننانى قۇرايدى. ەلىمىزدەگى قايتا وڭدەۋ ءوندىرىسىنىڭ ءوسىپ كەلە جاتقان كولەمى مەن الەۋەتىن ەسكەرە وتىرىپ, وتاندىق كونديتەرلىك ونىمدەر مەن سۋسىندار وندىرىسىندەگى وتاندىق مەلاسسانىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
ۆاك وتىرىسىندا قازاقستاندىق جۇگەرىنى وتكىزۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تىڭدالدى. بۇگىندە ءبىزدىڭ جۇگەرىنى جاڭا نارىقتارعا – قىتايعا, يرانعا جەتكىزۋ مۇمكىندىگى پىسىقتالىپ جاتىر.
سونداي-اق ۆاك شەڭبەرىندە ساۋدا راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميتەتتىڭ وتىرىسى ءوتتى. جيىنعا قاتىسۋشىلار وتكەن جىلدى قورىتىندىلاپ, 2024 جىلعا ارنالعان جوسپارلاردى تالقىلادى. قازاقستان دسۇ-نىڭ ساۋدا راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ جونىندەگى كەلىسىمىندە كوزدەلگەن ءوز مىندەتتەمەلەرىن 100%-عا ورىنداعانى اتاپ ءوتىلدى.
ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى «QazTrade» اق جانە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ دايىنداعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ساۋدا راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ جونىندەگى العاشقى ۇلتتىق بايانداماسىنىڭ نەگىزگى تارماقتارى قارالدى. قۇجاتتا ەلىمىزدىڭ دسۇ-عا كىرگەن كەزىنەن باستاپ ساۋدا راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ بويىنشا قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ قابىلداعان شارالارىنا تالداۋ ۇسىنىلعان.
قازاقستاننىڭ جاھاندىق جەتكىزۋ تىزبەگىنە قاتىسۋىنا باعا بەرىلىپ, قاعازسىز ترانسشەكارالىق ساۋدانى دامىتۋداعى قازاقستاننىڭ ۇستانىمىنا تالداۋ بەرىلگەن. سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا حالىقارالىق ساۋدانىڭ دامۋىنا قولايلى جاعداي تۋعىزعان ءىرى جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. اتاپ ايتقاندا, 2018-2019 جىلدارى «استانا-1» جانە «ەكسپورتتىق-يمپورتتىق وپەراتسيالارعا ارنالعان بىرىڭعاي تەرەزە» اقپاراتتىق جۇيەلەرى ەنگىزىلدى. 2023 جىلى ساۋدا راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ بويىنشا قازاقستاننىڭ ساۋدا پورتالى ىسكە قوسىلدى. سونىمەن قاتار Central Asia Gateway ايماقتىق ساۋدا پورتالى جۇمىسىن باستادى. ول بۇۇ-نىڭ ەڭ جوعارى ماراپاتىنا يە بولىپ, الەمدەگى ەڭ ۇزدىك اقپاراتتىق ساۋدا پورتالى دەپ تانىلدى.
قابىلدانعان بارلىق شارا سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتتىڭ دامۋىنا وڭ اسەر ەتەدى. بۇۇ-نىڭ تسيفرلىق جانە تۇراقتى تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ ساۋدانى جەڭىلدەتۋ جونىندەگى جاھاندىق زەرتتەۋىنە سايكەس قازاقستان 2023 جىلى ساۋدانى وڭتايلاندىرۋ سالاسىنداعى ءوزىنىڭ جالپى كورسەتكىشىن 76,34%-عا دەيىن جاقسارتتى (2015 جىلى – 36,56%).
