باسىلىم • 14 قاڭتار, 2024

ۇلت رۋحانياتىنىڭ التىن دىڭگەگى

233 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلت رۋحانياتىنىڭ تۋىن كوتەرىپ, ادەبي كەڭىستىكتىڭ ۇنىنە اينالعان «قازاق ادەبيەتى» گازەتى 90 جىلدىق تورقالى تويىن اتاپ ءوتتى.

ۇلت رۋحانياتىنىڭ التىن دىڭگەگى

سۋرەتتى تۇسىرگەن – يۋري بەككەر

باسىلىمنىڭ العاشقى سانى 1934 جىلى 10 قاڭتاردا جارىق كورىپتى. مايەگى مەن ماڭىزى ەرەكشە, ادەبي ءھام مادەني ءومىردى جان-جاقتى قامتيتىن باسىلىمنىڭ ءبىرىنشى باسشىسى – عابيت مۇسىرەپوۆ. مۇندا تالاي زيالىلاردىڭ  قولتاڭباسى بار. باسىنا اۋمالى-توكپەلى الماعايىپ زاماننىڭ قارا بۇلتى ۇيىرىلسە دە, وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى ءمىنسىز اتقارىپ, ۇلتقا كەرەك كوسەمسوزدى ۇمىتتىرماي, زامانا كوشىمەن جەتەلەپ كەلە جاتقان باسىلىم بۇل. ۇلت قالامگەرلەرى ءۇنجارياسىنىڭ عاسىرعا اياق باسقان مەرەي­تويىنا ارنالعان سالتاناتتى ءىس-شارا­نىڭ مىنبەرىنە كوتەرىلگەن ما­دە­نيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا­نىڭ جينالعان قاۋىمعا مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ  قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى.

سونداي-اق ول گازەت ۇجىمىنا مەم­لە­كەت باسشىسىنىڭ ارنايى سىيلىعى رەتىندە اۆتوكولىك كىلتىن تابىس ەتتى.

«بۇگىن ەلىمىزدىڭ شەجىرەلى باسى­لىمىنىڭ ءبىرى – «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ العاش جارىق كورگەنىنە 90 جىل تولىپ وتىر. كەزىندە ب.مايلين, ع.مۇسىرەپوۆ, س.سەيفۋللين, ءى.جان­سۇگىروۆ سياقتى ادەبيەتىمىزدىڭ الىپتارى ىرگەسىن قالاعان تاريحي باسىلىم – ءسوز ونەرىنىڭ التىن قازىناسى. وقىر­ماننىڭ كوزايىمىنا اينالعان گازەتتىڭ ءار بەتى – تۇنعان تاريح, ءالى دە جازارى تاۋسىلماعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاعان رەفورما­لارى مەن حالىق ءۇشىن ماڭىزدى اقپارات­تارىن قالىڭ وقىرمانىنا تالماي جەتكىزىپ, ۇلتىمىزدىڭ تاريحي سانا-سەزىمىن جاڭعىرتىپ كەلەدى. باسىلىم قوعامىمىزدىڭ رۋحاني ازىعىنا, جاس قالامگەرلەردىڭ شىعارماشىلىعىن شىڭدايتىن ابىرويلى الاڭعا اينالدى», دەدى ايدا عالىمقىزى.

سالتاناتتى ءىس-شارا بارىسىندا «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ مەرەي­تو­يى­نا وراي تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ وركەندەۋى مەن دامۋى جولىنداعى ابىرويلى قىزمەتى ءۇشىن «ەڭبەك ارداگەرى» مەدالىمەن وسى ۇجىمدا  قىزمەت ەتكەن زەينەتكەر جۋرنا­ليستەر – يسرايل ساپارباي, ءامىرحان مەڭدەكە, قايىربەك اسانوۆ, جۇماباي شاشتاي ۇلى, ءاليا بو­پەجانوۆا, ەركىن جاپپاس ۇلى, گۇل­جامال تەمىرەەۆا ماراپاتتالدى. سون­داي-اق «اقپارات سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەل­گىسىمەن گازەت ءتىلشىسى ءمول­دىر رايىم­بەك ماراپاتتالسا, ءمينيستر­دىڭ العىسحاتى­مەن گازەتتە سۋرەت­شى-ديزاينەر بولىپ قىزمەت ەتكەن زەي­نەتكەر تولەگەن يليا­شەۆ, «قازاق گازەتتەرى» جشس باس ديرەك­تورىنىڭ كەڭەسشىسى جۇسىپبەك قور­عاس­بەك, «رامازان گرۋپپ» كومپانيا­سى باسشىسىنىڭ كەڭەسشىسى دۋمان راما­زان, وسى گازەتتە 24 جىل كوررەكتور بولىپ ەڭبەك ەتكەن كەن­جە­حان ءنۇسىپوۆا, رەسپۋبليكالىق قوعام­دىق جانە ءدىني-تانىمدىق ء«دۇربى» گازە­تىنىڭ بەتتەۋشى-ديزاينەرى ەلۋبەك بازار­بەكوۆ جانە ادەبي گازەتتىڭ بەتتەۋشى-ديزاينەرلەرى دانيار قاباەۆ پەن مارات تۇرسىنوۆ ماراپاتتالدى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار