كۇنكورىس دەڭگەيى
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمدەۋىنشە, 2024 جىلى ەلىمىزدە ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش پەن تومەنگى كۇنكورىس شەگىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك جاردەماقى تاعايىندالعان ادامدار كوبىرەك قاراجات الادى. ماسەلەن, 1 قاڭتاردان باستاپ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (اەك) 3 692 تەڭگە بولادى. ال ەڭ تومەنگى كۇنكورىس شەگى ەندى 43 407 تەڭگەگە جەتەدى. ال ەڭ تومەنگى جالاقى 85 000 تەڭگەنى قۇرايدى.
ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادامدار الاتىن جاردەماقى مولشەرى دە وزگەردى. ماسەلەن, ءى توپتاعىلار – 95 495 تەڭگە (2,20 كۇنكورىس دەڭگەيى), ءىى توپتاعىلار – 79 435 تەڭگە (1,83 كۇنكورىس دەڭگەيى), ءىىى توپتاعىلار مەن 7 جاسقا تولماعان مۇگەدەكتىگى بار بالالار 69 885 تەڭگە (1,61 كۇنكورىس دەڭگەيى) الادى. 2023 جىلى 1 قىركۇيەكتەگى ەسەپ بويىنشا ەلىمىزدە مۇگەدەكتىگى بويىنشا 538 مىڭ ادامعا الەۋمەتتىك جاردەماقى تاعايىندالعان ەدى.
ال اسىراۋشىسىنان ايىرىلعاندارعا بەرىلەتىن جاردەماقى مولشەرى 7 پايىز ءوستى. مارقۇمنىڭ اسىراۋىندا ءبىر ادام قالعان بولسا – 37 330 تەڭگە (0,86 كۇنكورىس دەڭگەيى), ەكى ادام بولعان جاعدايدا – 64 676 تەڭگە (1,49 كۇنكورىس دەڭگەيى), ءۇش ادام بولسا – 80 303 تەڭگە (1,85 كۇنكورىس دەڭگەيى), ءتورت ادام بولسا – 85 077 تەڭگە (1,96 كۇنكورىس دەڭگەيى), بەس ادام بولسا – 88 116 تەڭگە (2,03 كۇنكورىس دەڭگەيى); التى جانە ودان دا كوپ ادام بولسا – 91 589 تەڭگە (2,11 كۇنكورىس دەڭگەيى) تاعايىندالدى. سونىمەن قاتار تۇل جەتىم قالعان بالالاردىڭ ارقايسىسىنا 51 209 تەڭگە (1,18 كۇنكورىس دەڭگەيى) جاردەماقى بەرىلەدى. ال جەرلەۋگە ارنالعان بىرجولعى تولەم 52,4 اەك نەمەسە 193 460 تەڭگە بولدى.
جاردەماقى جايى
بيىل ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسقان ارداگەرلەرگە 16 اەك (59 072 تەڭگە), باسقا اسكەري ءىس-قيمىلدارعا قاتىسقان ارداگەرلەرگە 4,8-دەن 6,19 اەك-كە دەيىن (17 722-دەن 22 853 تەڭگە), ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تەڭەستىرىلگەن ازاماتتارعا 6,19 اەك (22 853 تەڭگە), ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە مۇگەدەكتىك بويىنشا تەڭەستىرىلگەن ادامدارعا 7,55 اەك (27 875 تەڭگە), ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا كوز جۇمعان نەمەسە ءىز-ءتۇسسىز جوعالعان جاۋىنگەرلەردىڭ جەسىرلەرىنە 4,48 اەك (16 540 تەڭگە) بەرىلەدى. الايدا بۇل تولەمدەر شارت بويىنشا جەسىرلەر قايتادان وتباسى قۇرماعان جاعدايدا تولەنەدى. سونىمەن قاتار سوتسياليستىك ەڭبەك ەرلەرى, ءۇش دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەندەرىنىڭ يەگەرلەرى, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىن يەلەنگەن ازاماتتارعا – 138,63 اەك (511 822 تەڭگە); «حالىق قاھارمانى» اتانعاندارعا – 138,63 اەك (511 822 تەڭگە), ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى مەن ودان زارداپ شەككەن ازاماتتارعا – 1,07 اەك (3 950 تەڭگە), قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن زەينەتاقى تاعايىندالعان ادامدارعا 1,07 اەك (3 950 تەڭگە) جاردەماقى تاعايىندالدى.
انا مەن بالاعا قامقورلىق
بۇگىنگى تاڭدا بالا كۇتىمىمەن وتىرعان جۇمىسسىز انالارعا وتباسىنىڭ تابىسىنا قاراماستان 5 ءتۇرلى جاردەماقى بەرىلەدى:
– مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنىڭ قاتىسۋشىسى بولسا, جۇمىس ىستەيتىن انالارعا جۇكتىلىككە جانە بوسانۋعا بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەم تولەنەدى;
– بالا تۋعا بايلانىستى ءبىر رەتتىك مەملەكەتتىك جاردەماقى 1-3 بالاعا – 38 اەك (140 296 تەڭگە), 4 جانە ودان دا كوپ بالاعا 63 اەك (232 596 تەڭگە) بەرىلەدى;
– بالا 1,5 جاسقا تولعانعا دەيىن ونىڭ كۇتىمىنە اي سايىن جاردەماقى بەرىلەدى. ماسەلەن, جۇمىسسىز انالارعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ءبىرىنشى بالاعا 5,76 اەك (21 265,92 تەڭگە), ەكىنشى بالاعا 6,81 اەك (25 142,52 تەڭگە), ءۇشىنشى بالاعا 7,85 اەك (28 982,2 تەڭگە), 4 جانە ودان دا كوپ بالاعا 8,90 اەك (32 858,8 تەڭگە) بەرىلەدى;
– بالاسى ءبىر جارىم جاسقا تولعانعا دەيىن اناسى ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى كىرىسىنەن ايىرىلعان جاعدايدا الەۋمەتتىك تولەم الۋشىلاردىڭ پايداسىنا قوسىمشا بەلگىلەنگەن مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن سۋبسيديالانادى;
– مۇگەدەكتىگى بار بالانى تاربيەلەپ وتىرعان كۇتۋشىنىڭ جاردەماقىسى دا ءوستى. سونىمەن قاتار كامەلەتكە تولماعان ءتورت جانە ودان دا كوپ بالاسى بار انالارعا جاردەماقى بالا سانىنا سايكەس بەرىلەدى. ماسەلەن, 4 بالاسى بار وتباسىنا – 16,03 اەك (58 182,76 تەڭگە), 5 بالاسى بار وتباسىنا – 20,04 اەك (73 987,68 تەڭگە), 6 بالاسى بار وتباسىنا – 24,05 اەك (88 792,6 تەڭگە), 7 بالاسى بار وتباسىنا – 28,06 اەك (103 597,52 تەڭگە), 8 جانە ودان دا كوپ بالالاردان ءار بالاعا 4 اەك تاعايىندالدى.
سونىمەن قاتار التى جانە ودان دا كوپ بالانى دۇنيەگە اكەلگەن انالار «التىن القا» جانە «كۇمىس القا» بەلگىسىمەن ماراپاتتالىپ, ولارعا اي سايىن 7,4 اەك (27 320,8 تەڭگە) نەمەسە 6,4 اەك (23 628,8 تەڭگە) كولەمىندە مەملەكەتتىك جاردەماقى بەرىلەدى.
زەينەتاقى ءوسىمى
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى 2024 جىلى زەينەتاقى مەن جاردەماقى وسەتىنىن مالىمدەدى. «2024-2026 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭ 2024 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى ايقىنداعان ينفلياتسيانىڭ بولجامدى دەڭگەيىنە سايكەس مەملەكەتتىك جاردەماقىلار مەن بازالىق زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ بارلىق ءتۇرىن 7%-عا ارتتىرۋدى كوزدەيدى. ىنتىماقتى زەينەتاقى 9%-عا, ياعني ينفلياتسيا دەڭگەيىنەن 2%-عا جوعارىلايدى», دەلىنگەن حابارلامادا. بيۋدجەتتەن تولەنەتىن زەينەتاقىنىڭ ورتاشا جيىنتىق مولشەرى (بىرىڭعاي زەينەتاقى قورىنان تولەنەتىن تولەمدەردى ەسەپكە الماعاندا) 2024 جىلى 130 414 تەڭگەنى (2023 جىلى – 120 838 تەڭگە) قۇرايدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا بيىل بازالىق زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرى 60 پايىزدان 65 پايىزعا, ەڭ جوعارى مولشەرى 100 پايىزدان 105 پايىزعا دەيىن ءوستى. ءسويتىپ, ەڭ تومەنگى زەينەتاقى مولشەرى 57 853 تەڭگە, ەڭ تومەنگى بازالىق زەينەتاقى تولەمى 28 215 تەڭگە بولدى. جاسى بويىنشا زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرى 152 295 تەڭگەگە جەتتى. بۇعان قوسا مەملەكەتتىك بازالىق زەينەتاقى تولەمى قاراستىرىلعان. مۇنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرى 2024 جىلى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 105 پايىزىن, ياعني 45 578 تەڭگە بولدى. زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ جالپى سوماسى 197 873 تەڭگە بولادى.
