تسيفرلىق ەفير اياسى كەڭىپ كەلەدى
سالا باسشىسى مينيسترلىكتىڭ اقپاراتتىق جۇمىسى ءۇش نەگىزگى قۇرامداس بولىكتەن تۇراتىنىنا نازار اۋداردى. ولار: مەدياسفەرانى دامىتۋ بويىنشا جاعداي جاساۋ, ەل حالقىن مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ تۋرالى حاباردار ەتۋ جانە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ.
«وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن ءسوز بوستاندىعىن ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋگە, وتاندىق مەدياسفەرانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا جانە اقپاراتتىق ەگەمەندىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان «اقپاراتتىق دوكترينا» بەكىتىلدى. ال تامىز ايىندا ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن ونى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان ءىس جوسپارى قابىلداندى.
دوكترينادان تۋىندايتىن اسا ماڭىزدى قۇجاتتىڭ ءبىرى – مينيسترلىك باستاماسىمەن جۇزەگە اسقان «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ جوباسى. 30 قاراشادا وتكەن ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىس توبىنىڭ وتىرىستارى اياسىندا تالقىلاۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر.
اتاپ ايتقاندا, جۋرناليستەر مەن ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ پىكىرىن ەسكەرە وتىرىپ, ءباسپاسوز كارتاسى ۇعىمىن ايقىنداۋ تاسىلدەرى قايتا قارالادى. ءباسپاسوز كارتالارىن بەرۋ كريتەريلەرىنە كەلەتىن بولساق, بارلىعى ايتىپ جۇرگەن جۇمىس ءوتىلى, جوعارى ءبىلىمى بولۋ كەرەك دەگەن وزگەرىستەر جالپى جۇمىس توپتارىنداعى تالقىلاۋ قورىتىندىلارى بويىنشا الىنىپ تاستالادى. الايدا قازىرگى ۋاقىتتا اككرەديتتەۋدى وڭايلاتۋ ءتاسىلى ناقتى قانداي فورمادا جۇزەگە اسىرىلاتىنىن ايتۋعا ەرتە. ول الداعى جۇمىس توبىنىڭ وتىرىسى بارىسىندا ايقىندالادى», دەدى ا.بالاەۆا.
سونداي-اق مينيستر «ونلاين-پلاتفورمالار جانە ونلاين-جارناما تۋرالى» زاڭعا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جارنامالىق مازمۇندى ورنالاستىراتىن پايدالانۋشىلاردىڭ جارنامانى تاڭبالاۋ قاجەتتىلىگىنە ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. بۇل ەرەجەلەر بارلىق قاجەتتى تالداۋدان ءوتتى جانە 2024 جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن قابىلدانادى. ولار كوممەرتسيالىق نەگىزدە ماتەريالداردى ورنالاستىراتىن ونلاين پلاتفورما پايدالانۋشىلارىنا اسەر ەتپەك.
«پايدالانۋشىلار مەن ينفليۋەنسەرگە قاتىستى ءتيىستى سانكتسيالارمەن جالعان اقپارات تاراتقانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان. ولار: 20-دان 100 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن ايىپپۇل جانە ءبىر جىل ىشىندە قايتالانعان جاعدايدا 10 تاۋلىككە اكىمشىلىك قاماۋعا الۋ. بۇل نورما قازىردىڭ وزىندە جۇمىس ىستەي باستادى. قىركۇيەك ايىنان باستاپ 150 وقيعا تىركەلگەن», دەدى ا.بالاەۆا.
بيىل مەملەكەتتىك اقپاراتتىق ساياساتتى ناسيحاتتاۋ اياسىندا بارلىعى 7 مىڭعا جۋىق ماتەريال جاريالانىپتى. وسى جىلى مەملەكەتتىك تاپسىرما مەن مەملەكەتتىك اقپاراتتىق تاپسىرىس اياسىندا 638 سەريادان تۇراتىن 43 سەريال تۇسىرىلگەن. بۇدان بولەك, مينيستر تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ سالاسىن دامىتۋ تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى.
«بيىل شەكارالاس اۋدانداردا وتاندىق راديوحابار تاراتۋ جەلىسىن دامىتۋ ءۇشىن 38 جيىلىكتى ءبولۋ بويىنشا كونكۋرس ۇيىمداستىرىلىپ, وتكىزىلدى. قازىرگى تاڭدا اتىراۋ جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا تسيفرلىق ەفيرلىك تەلەحابار تاراتۋدىڭ 11 راديوتەلەۆيزيالىق ستانساسى پايدالانۋعا بەرىلدى. جالپى, وتانداستارىمىزدىڭ 93 پايىزدان استامى تسيفرلىق ەفيرلىك حابار تاراتۋمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. بۇل كورسەتكىش ودان ءارى ارتادى.
«قازمەديا ورتالىعىنىڭ» حابار تاراتۋ يادروسىن جاڭعىرتۋدىڭ كەزەكتى كەزەڭى اياقتالىپ, ونىڭ ەنەرگيا جۇيەسىن تولىق جاڭارتۋ قامتاماسىز ەتىلدى. قوستاناي جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا «قازاق راديوسىنىڭ» بەس راديو تاراتقىشى ىسكە قوسىلدى. بۇل – ۇلتتىق باعىتتاعى حابارلاردى تاعى 11 مىڭعا جۋىق ادام تىڭداي الادى دەگەن ءسوز.
2023 جىلى «OtauTV» ۇلتتىق سپۋتنيكتىك تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ قىزمەتىنە 31 مىڭعا جۋىق ابونەنت قوسىلدى. وسىلايشا, جالپى سانى 1,6 ملن استام ابونەنتكە جەتتى. ءىرى تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ وپەراتورلارىمەن كابەلدىك, سپۋتنيكتىك, ينتەرنەت-حابار تاراتۋ جەلىلەرىندە تەلەارنالاردىڭ بالاما پاكەتىن قۇرۋ ماسەلەسى پىسىقتالدى. پاكەت 2024 جىلدىڭ ءى توقسانىندا ىسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانعان», دەدى ا.بالاەۆا.
مادەنيەتتى ينفراقۇرىلىمدىق دامىتۋ ماڭىزدى
مينيسترلىك جۇمىسىنىڭ كەلەسى ءبىر ۇلكەن باعىتى – مادەنيەت سالاسى. بۇل سالانى قولداۋ جانە دامىتۋ – ۇلتتىق مۇرامىزعا سالىنعان ينۆەستيتسيا. سالا باسشىسى كەلتىرگەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بيىل رەسپۋبليكالىق كونتسەرتتىك ۇيىمدار بەس جۇزدەن اسا كونتسەرت وتكىزىپ, 515 مىڭعا جۋىق كورەرمەنگە قىزمەت كورسەتسە, رەسپۋبليكالىق تەاترلار ەكى مىڭنان اسا سپەكتاكل, 65 جاڭا قويىلىم قويىپ, 1 ميلليوننان استام كورەرمەنگە ونەرىن كورسەتتى.
«ۇلتتىق مادەنيەتتى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا مىسىر, وزبەكستان جانە ازەربايجان ەلدەرىندە قازاقستاننىڭ مادەنيەت كۇندەرى ءوتتى. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى جاھانعا تانىتۋ ءۇشىن يتاليا, فرانتسيا, قىتاي, وزبەكستان, قىرعىزستان, ازەربايجان, مىسىر, گەرمانيا, ۆەتنام, كورەيا, تۇركيا, اقش سياقتى الىپ ەلدەردە شىعارماشىلىق توپتاردىڭ گاسترولدەرى ءساتتى ۇيىمداستىرىلدى. مۇنداي يگىلىكتى ىستەردەن تەاترلارىمىز دا قالىس قالعان جوق. وسى جىلى 27 حالىقارالىق, 11 رەسپۋبليكالىق فەستيۆالعا قاتىسىپ, ەل نامىسىن قورعادى.
مادەنيەت سالاسىن ينفراقۇرىلىمدىق دامىتۋ ماسەلەسىن دە قولعا الدىق. بيىل قازاقستان بويىنشا 35 مادەنيەت نىسانىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 238 مەكەمەگە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وقۋ ورىندارى مەن كونتسەرتتىك ۇيىمداردى جاڭعىرتۋ بويىنشا دا ءبىراز جۇمىس اتقارىلدى. مادەني برەندىمىزدىڭ قارقىندى دامۋىندا كيەلى جەرلەرىمىزدى ناسيحاتتاۋ الدىڭعى ورىنعا شىقتى. قازاقستاننىڭ تاريحي مۇراسىن ودان ءارى زەردەلەۋ جانە دامىتۋ ماقساتىندا 8 جوبا بويىنشا ارحەولوگيالىق جۇمىستار اياقتالدى, ونىڭ ىشىندە: بەرەل سياقتى بىرەگەي ارحەولوگيالىق نىسانداردى, التىن وردا داۋىرىندەگى بىتىعاي, بوتاي, بوزوق ت.ب. كونە قونىستار زەرتتەلدى», دەدى ا.بالاەۆا.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, 2023 جىلى قاتىسۋشىلاردىڭ كوپتەگەن شاعىمىنا بايلانىستى كينوجوبالاردى ىرىكتەۋ ءۇشىن پيتچينگكە وتىنىمدەردى قابىلداۋ ناتيجەلەرى جويىلدى. تامىز ايىندا 2023 جىلعا ارنالعان جاڭا پيتچينگ ءوتتى. وعان 161 كينوكومپانيادان 271 ءوتىنىم تۇسكەن. سونىڭ 115-ءى ۇلتتىق كينەماتوگرافيانى قولداۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ورتالىق جانىنداعى ساراپتامالىق كەڭەستىڭ قاراۋىنا جىبەرىلدى. 37 كينوجوبا ساراپتامالىق كەڭەستىڭ وڭ قورىتىندىسىن الىپ, سالاارالىق كوميسسيانىڭ قاراۋىنا جىبەرىلدى, ناتيجەسىندە, 19 جاڭا كينوجوبا وندىرىسكە ەنگىزىلدى. مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن 2022 جىلى باستالعان 18 ءفيلمنىڭ
(14 كوركەم فيلم, 4 دەرەكتى فيلم) ءتۇسىرىلىمى اياقتالدى.
سونداي-اق مينيستر ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا توقتالدى. ماسەلەن, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى شەڭبەرىندە العاش رەت «قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى» زاڭ قابىلداندى.
«وسى جىلدىڭ 21 جەلتوقسانىندا «قوعامدىق بىرلەستىكتەر تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى زاڭعا قول قويىلدى. قۇجات ازاماتتاردىڭ بىرلەستىكتەر قۇرۋداعى ەركىندىك قۇقىقتارىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان. قوعامدىق كەڭەستەردىڭ قىزمەتىن قايتا فورماتتاۋ بويىنشا قارقىندى جۇمىس جۇرگىزىلدى. ولاردىڭ قۇرامىنداعى ازاماتتىق سەكتوردىڭ وكىلدىگى 23,5 پايىزعا ءوسىپ, 86 پايىزدى قۇراپ وتىر. كەڭەستەردەگى جاستاردىڭ ۇلەسى 10 پايىزعا دەيىن جەتتى. مۇنىڭ ءبارى كەڭەستەردىڭ قىزمەتىنە دەگەن ازاماتتارىمىزدىڭ سەنىمىن 2 ەسە ارتتىرىپ وتىر.
مينيسترلىك ەرىكتىلەر قوزعالىسىن بەلسەندى دامىتىپ كەلەدى. 2020 جىلدان باستاپ رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك فرونت-وفيستەر جۇمىس ىستەيدى. اۋقىمدى جۇمىس ناتيجەسىندە ەرىكتىلەر ۇيىمدارىنىڭ سانى 3 ەسەگە, بەلسەندى ەرىكتىلەر سانى 5 ەسە ارتتى», دەدى ا.بالاەۆا.
جاستار جانە وتباسى ساياساتى – باستى نازاردا
مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى قوعامدىق كەلىسىم مەن ۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋعا, ەتنوستاردى بىرىكتىرۋگە, سونداي-اق مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇلتارالىق قاتىناس ءتىلى رەتىندە ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىنا توقتالدى.
بۇدان بولەك, سالا باسشىسى ءدىن ماسەلەسىنە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, مينيسترلىككە ءۇش ءوزارا بايلانىستى مىندەت جۇكتەلگەن. ءبىرىنشىسى – حالىق اراسىنا زايىرلى مەملەكەت قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋ, ەكىنشىسى – دىنارالىق كەلىسىمدى ساقتاۋ, ءۇشىنشىسى – ءدىني ەكسترەميزمدى بولدىرماۋ.
ء«دىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمدى ناسيحاتتايتىن 14 مىڭنان استام زاڭسىز ماتەريال جويىلىپ, بۇعاتتالدى. الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى راديكالدى ءدىني توپتاردان 20 مىڭنان استام ادام الشاقتاتىلدى. ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ الدىن الۋ, كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى ناسيحاتتاۋ جانە زايىرلىلىق قۇندىلىقتارىن نىعايتۋعا باعىتتالعان 75 مىڭنان استام ماتەريال باق-تا, تانىمال الەۋمەتتىك جەلىلەردە ورنالاستىرىلدى. تۇپتەپ كەلگەندە قازىرگى سىن-قاتەرلەردى ەسكەرە وتىرىپ, ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ الدىنا قويىلعان ماڭىزدى مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا, ءدىن سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى دامىتۋدىڭ 2024-2028 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسى دايىندالدى», دەدى ا.بالاەۆا.
سالا باسشىسى جاستار جانە وتباسى ساياساتى جونىندە دە اڭگىمەلەپ بەردى. ماسەلەن, بيىل «مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى» زاڭعا تۇجىرىمدامالىق تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. بۇل زاڭنىڭ باستى جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى – جاستاردىڭ جاسىن 35 جاسقا دەيىن ۇلعايتۋ. وسىلايشا, جاستاردىڭ سانى 3,7 ميلليون ادامنان 5,7 ميلليون ادامعا دەيىن ارتتى.
«2023 جىلى جاستاردىڭ دامۋ يندەكسى ەنگىزىلدى. بۇل كورسەتكىش مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جاستارمەن جۇمىسىنىڭ, ولاردىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋدىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسى بەكىتىلدى. قۇجاتتا اۋىل جاستارىمەن جۇمىستان باستاپ پاتريوتتىق تاربيەگە دەيىنگى 7 باعىتى قامتيدى. ودان باسقا قۇجاتتا 80 ءىس-شارالار جوسپارى قابىلداندى. تۇجىرىمدامانىڭ العاشقى ناتيجەلەرى بار. 943 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلسا, ونىڭ 467 مىڭى – جاستار.
دارىندى جاستاردى مەملەكەتتىك تۇرعىدا قولداۋ ماقساتىندا «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعى جىل سايىن بەرىلىپ كەلەدى. زاڭعا سايكەس, ۇمىتكەرلەردىڭ جاسى 35 جاسقا دەيىن ۇلعايتىلدى. ماراپاتتاۋ اتالىمدارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. وزدەرىنىڭ ناقتى ماقساتتارىنا جانە قوعامنىڭ يگىلىگىنە باعىتتالعان جاستاردى تاربيەلەۋ ماقساتىندا «قوعامدىق قىزمەت» اتالىمى «كرەاتيۆتى باستامالار» اتالىمىمەن اۋىستىرىلدى.
بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەگەن «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» گرانتى اياسىندا بيزنەس, عىلىم, مادەنيەت, باق جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى 30 ۇزدىك جوبا انىقتالدى. قازىرگى ۋاقىتتا «وتباسى بانكىمەن» بىرلەسىپ, «9-20-25» جاڭا باعدارلاماسى ازىرلەنىپ جاتىر. ونىڭ نەگىزگى قاتىسۋشىلارى جاستار بولماق», دەدى ا.بالاەۆا.
سالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, مينيسترلىك كرەاتيۆتى يندۋستريانى دامىتۋمەن اينالىسىپ جاتىر. جۇمىس ەكى باعىتتا جۇرگىزىلەدى. ءبىرىنشىسى – ۇيىمداستىرۋشىلىق باعىت. كرەاتيۆتى يندۋستريا سەكتورىن دامىتۋدىڭ ينستيتۋتسيونالدىق نەگىزى قالىپتاستى. مينيسترلىكتىڭ قۇرىلىمىندا مامانداندىرىلعان دەپارتامەنت قۇرىلدى. قازىرگى تاڭدا ايماقتارداعى كرەاتيۆتى يندۋستريا ورتالىقتارى مەن حابتارىن, سونداي-اق تالانتتاردى ىزدەۋ جانە قولداۋ, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, ونىمدەردى ەكسپورتتاۋعا جانە كوممەرتسيالاندىرۋعا جاردەمدەسۋدى ماقسات تۇتاتىن «كرەاتيۆ حاب» حالىقارالىق كرەاتيۆتى يندۋستريا ورتالىعىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىس ىستەلىپ جاتىر.
«ەكىنشىسى – زاڭنامالىق باعىت. كرەاتيۆتى يندۋستريانى قولداۋ جانە دامىتۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ازىرلەندى. ول زياتكەرلىك مەنشىك سالاسىنداعى زاڭنامانى وزگەرتۋدى, مۇمكىندىگىنشە كرەاتيۆتى يندۋستريالار قاۋىمداستىعىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن مادەنيەت نىساندارىندا قوسىمشا الاڭدار ۇسىنۋدى, وقىتۋدىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ۇلعايتۋدى, كرەاتيۆتى يندۋستريالار وكىلدەرىنە سالىقتىق پرەفەرەنتسيالار بەرۋدى كوزدەيدى. بۇل وسى سالانىڭ دامۋىنا قۋاتتى سەرپىن بەرەدى دەگەن ويدامىز. اتالعان زاڭ جوباسى ۇكىمەتتىڭ قاراۋىندا, قاڭتار ايىندا ماجىلىسكە تۇسەدى», دەدى ا.بالاەۆا.
بريفينگ سوڭىندا جۋرناليستەر مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترىنە قوعامدا ءجيى تالقىلانىپ جۇرگەن ماسەلەلەرگە قاتىستى ساۋالدارىن قويدى.
