كەلەشەككە سەنىم, ەلدىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن يگى باستامالاردىڭ ناتيجەسىن ۋاقىت بەزبەندەي جاتار. وعان دەيىن جىلدىڭ اياقتالۋىنا وراي, «وتباسى بانك» اق باسقارما توراعاسى ءلاززات يبراگيموۆا بانكتىڭ قوعامدىق كەڭەسى مۇشەلەرىمەن كەزدەسىپ, كوكەيكەستى ماسەلەلەر جونىندە پىكىر الماسقانىنا توقتالا كەتەيىك. ويتكەنى جىل وتكەن سايىن مەملەكەتتىك باعدارلامالار ارقىلى ءۇيلى بولۋدى كوزدەيتىن جانداردىڭ سانى كوبەيىپ كەلەدى, ساۋالدارى دا جەتكىلىكتى. ءبىر جاعىنان بانك جەتەكشىلەرى قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ ۇسىنىستارىنا قۇلاق اسا وتىرىپ, سالىمشىلاردىڭ مۇددەسىنە ناقتى جۇمىس ىستەپ وتىرعان جوبالار بار. وقىرمان ءۇشىن «وتباسى بانككە» تۇل جەتىمدەر مەن مۇگەدەكتەردى, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالا تاربيەلەپ وتىرعان جانە كوپبالالى وتباسىلاردى باسپانالى ەتۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرە ءتۇسۋ اماناتتالعانىن ايتۋ ءلازىم.
بانكتىڭ قوعامدىق كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا مۇگەدەك بالالارى بار نەمەسە ولاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلاردى قولداۋ مەن كومەك كورسەتۋدىڭ تۇراقتى دامۋى جونىندەگى «باقىتتى شاڭىراق» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ جەتەكشىسى, بىرىككەن ريەلتورلار قاۋىمداستىعى پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى, ريەلتور-ساراپشى, ستراتەگيالىق كوممۋنيكاتسيالار جونىندەگى ساراپشى, جۋرناليستەر, بلوگەرلەر جانە الەۋمەتتىك بەلسەندىلەر بار. بۇل جولعى جيىنعا ساراپشى رەتىندە «ۇندەمەي قويما, جەتىم» قوعامدىق قورىنىڭ ءبىرىنشى جەتەكشىسى رۋسلان تۇرىسبەكوۆ تە شاقىرىلدى. ول تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ 2026 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىنا جەتىم بالالاردى قوسۋ ماسەلەسىن ءسوز ەتتى.
سونداي-اق بانكتىڭ باسقارما توراعاسى باسپانا كەزەگىندە تۇرعاندار سانى جىل سايىن ارتىپ كەلە جاتقانىن, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ شارتتارى وزگەرىپ جاتقانىن, بانك جاڭا جوبالاردى ەنگىزىپ جاتقانىن, سوندىقتان حالىقپەن اشىق قارىم-قاتىناس ورناتىپ, اقپاراتتى ۋاقتىلى جەتكىزىپ وتىرۋ ءۇشىن قوعامدىق كەڭەسپەن تىعىز بايلانىستا بولۋعا مۇددەلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
بانك باسشىسى قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنە الدىمەن يپوتەكالىق نەسيەلەۋ نارىعىنداعى سىرتقى جانە ىشكى تالاپتارعا بەرىلگەن باعا ەسەبىن باياندادى. جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, ءوتىپ بارا جاتقان جىلدا ايتارلىقتاي وزگەرىس جوق. جالپى, يپوتەكالىق نارىقتاعى «وتباسى بانكتىڭ» ۇلەسى 56% بولسا, بۇل – 3 ترلن 148 ملرد تەڭگە.
ل.يبراگيموۆانىڭ ايتۋىنشا, 2023 جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىنا دەيىن 874 ملرد تەڭگە كولەمىندە نەسيە بەرىلسە, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 20-25%-عا از جانە مۇنىڭ ماقساتتى ءتۇردى جاسالىپ جاتقانىن ايتا كەتۋ كەرەك, ويتكەنى ەلدىڭ قاراجات جيناپ ۇيرەنگەنى ءجون. ەندىگى جەردە جۇرت يپوتەكا الۋعا قاجەتتى سومانىڭ 50%-ىن قۇيىپ, ەرتەسىنە زاەم الا المايدى. دەمەك, بۇدان بىلاي تۇرعىن ءۇي جيناعى بەلگىلى مەرزىمدە جيناقتالىپ, دەپوزيت شوتتا جاتۋعا ءتيىس. قازىر سالىمشىلاردىڭ كوپشىلىگى تالاپتىڭ وزگەرگەنىنەن حاباردار جانە وعان دەگەن كوزقاراسى دا دۇرىس.
بانكتىڭ قارجىلىق كورسەتكىشتەرى دە كوڭىلدەن شىعادى. بۇگىندە «وتباسى بانك» بارلىق بانك اراسىندا العاشقى ۇشتىكتىڭ ىشىندە, ياعني بارلىق كوەففيتسيەنت ۇلتتىق بانكتىڭ نورماتيۆتەرىنەن بىرنەشە ەسە اسىپ تۇسەدى. وسى ارادا «وتباسى بانكتى» باسقا بانكتەردەن دارالايتىن جانە ەرەكشە قۋانتاتىنى – بانكتىڭ اكتيۆتەر پورتفەلىندەگى يپوتەكالىق نەسيەلەردىڭ ۇلەسى ەڭ جوعارى بولعانىنا قاراماستان, بانك سەكتورىندا مەرزىمى 90 كۇننەن اسقان, ۋاقتىلى تولەنبەگەن قايتارىمسىز قارىزدار كولەمى بويىنشا ەڭ تومەن كورسەتكىشكە يە ەكەنىنە توقتالا كەتكەن ءجون. وزگە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن سالىستىراتىن بولساق, بۇل كورسەتكىش «وتباسى بانكىندە» 36,5 ەسە تومەن.
بيىل بانكتىڭ الماتى جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىندا جاڭا بولىمشەلەرى اشىلدى. بۇكىل ەلدە قارجى قۇرىلىمىنىڭ 124 كەڭەس بەرۋ ورتالىعى بار. ويتكەنى «وتباسى بانك» كليەنتتەرىنىڭ اراسىندا جۇزبە-ءجۇز كەڭەس العاندى قولايلى كورەتىن وتانداستارىمىز جەتەرلىك. بۇعان قوسا سالىمشىلاردىڭ «وتباسى بانكتى» تاڭداۋىنىڭ دا وزىندىك سىرى بار. جۇرت ءۇيلى بولۋ ءۇشىن قاراجات جيناقتاي وتىرىپ, مەملەكەت تاراپىنان جىل سايىن بەرىلەتىن سىياقى ەسەبىنەن اقشاسىن ەسەلەپ وتىرعانىن تۇسىنەدى.
دەگەنمەن حالىقتى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ كورسەتكىشى اسا كوڭىل كونشىتپەيدى, پاتەرلەر بۇرىنعىداي بۇكىل ەلدەگى ءاربىر23,4 ادامنىڭ بىرەۋىنە بۇيىرىپ تۇر. مۇنى دەموگرافيامەن بايلانىستىرۋ قاجەت. ايتقانداي, «وتباسى بانك» بيىل 20 ميلليونىنشى بولىپ دۇنيەگە كەلگەن بەس بىردەي سابيگە بانكتە دەپوزيت اشۋ ءۇشىن 2 ملن تەڭگەدەن بەردى.
– بىزدىڭشە, الداعى جىلدارى دا سالىمشىلاردىڭ سانى كوبەيە قويمايدى. ەگەر «وتباسى بانكتە» ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدا بەلسەندى 10 ملن تۇرعىننىڭ 2,5 ميلليونى سالىمشى بولسا, ونىڭ ءاربىر ءۇشىنشى ادامى – قارجى قۇرىلىمىنىڭ كليەنتى دەگەن ءسوز. 2023 جىلى ۇلتتىق بانكتىڭ بازالىق مولشەرلەمەسى جوعارى بولدى جانە ءبىز بوس قاراجاتىمىزدى تەك ۇلتتىق بانكتىڭ نوتالارى مەن مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارعا ورنالاستىردىق. وسى ارقىلى العاش رەت 100 ملرد تەڭگەلىك مەجەنى باعىندىردىق. بيىلعى قاڭتار-قاراشا ايلارىنداعى تازا پايدا 139 ملرد تەڭگەگە جەتتى. جىل سوڭىنا دەيىن پايدا 148 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتادى دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەيدى «وتباسى بانك» باسشىسى.
بانك باسشىسى بيىل بانكتىڭ ماقساتتى توپتارى قيىندىقتارمەن بەتپە-بەت كەلگەنىن جاسىرمايدى. قىسقاسى, حالىقتىڭ تولەم قابىلەتى 10%-عا تومەندەگەنىن ايتا كەلە: «ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنشە, جالاقىسى 250 مىڭ تەڭگە نەمەسە ودان دا تومەن ادامدار تابىستارىنىڭ 50%-دان استامىن تاماققا جۇمسايتىنىن العا تارتىپ وتىر. ءبىز مۇنى كادىمگىدەي سەزىندىك. بيىل العاش رەت تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق كەلىسىمشارتتارى بويىنشا اقشا اعىنى 2022 جىلعا قاراعاندا تومەن بولدى», دەيدى.
دەگەنمەن «وتباسى بانك» «ديپلوممەن – اۋىلعا!» جوباسىندا دا مەملەكەتتىڭ سەنىمدى اگەنتى ەكەنىن كەزەكتى رەت دالەلدەدى. «ۇماي» باعدارلاماسى بويىنشا دا 3 500 ايەل ادام ءۇيلى بولدى. بانك جاستار باعدارلامارى بويىنشا اكىمدىكتەرمەن عانا ەمەس, مونوقالالارمەن دە جۇمىس ىستەۋگە كوشتى.
ال جاڭا جىلدان باستاپ جۇزەگە اسا باستايتىن «ۇلتتىق قور – بالالارعا» جوباسىنىڭ ماڭىزى وراسان. مەملەكەت بالالاردىڭ كەلەشەكتە ءبىلىم الىپ, ءۇيلى بولۋى ءۇشىن قولداۋ كورسەتۋدى كوزدەپ وتىر. ال جوبانىڭ وپەراتورى – «وتباسى بانك» وسى بەتتەن باعدارلامانى اۋقىمدى تۇردە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ وتىر.
قورىتا ايتقاندا, بيىل «وتباسى بانك» 62 300 زايم بەرسە, جىل سوڭىنا دەيىن بۇل سان 70 مىڭ زايمعا جەتىپ قالۋعا ءتيىس دەگەن جوسپار بار. دەگەنمەن بۇل 2021 جانە 2022 جىلدارمەن سالىستىرعاندا 10-12%-عا از. سەبەبى «وتباسى بانكتىڭ» جيناقتاۋ ساياساتى وزگەردى, مەملەكەت تاراپىنان دا تالاپتار كۇشەيدى.
سونداي-اق قوعامدىق كەڭەستىڭ كەزەكتى وتىرىسى بارىسىندا وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن وتانداستارىمىزدىڭ ءبىر بولىگى بىرجولعى زەينەتاقى تولەمدەرىن «وتباسى بانكىندەگى» دەپوزيتكە اۋدارعانى تۋرالى ءسوز قوزعالدى. الايدا بار بولعانى ءۇش جىل اياسىندا سالىمشىلار باسپانا الۋعا قاجەتتى سومانى جيناقتاپ ۇلگەرمەيتىندىكتەن, ۇكىمەتكە ونىڭ مەرزىمىن 7 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ ماسەلەسى ۇسىنىلعانى تالقىلاندى. وسى ماسەلەدە ءۇش مەملەكەتتىك ورگان ءۇش جىلدا كادەگە اسپاعان دەپوزيتتى بجزق-عا قايتارۋدى قولداسا, ەكى قۇزىرلى مەكەمە بۇعان قارسى. سوندىقتان «وتباسى بانك» اق باسقارما توراعاسى ءلاززات يبراگيموۆا بۇل ءالى دە پىسىقتاۋدى قاجەت ەتە تۇسەتىن ساۋال بولعاندىقتان, قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىمەن وسى ماسەلەنى حولدينگ وتىرىسىندا كوتەرۋگە ۋاعدالاستى.
الماتى
