بالا كەزىمىزدە باسقالار سياقتى مەن دە بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ قوجاسىنا ءتانتى بولدىم. وقۋدا وزات, سپورتقا بەيىم, مەيىرىمدى, نامىسشىل... اتتەڭ, جانار ايتقانداي, «ونىڭ تۇزى جەڭىل. ايتپەسە, سونشا بۇزاقى ەمەس. قانشاما تىرىسىپ تىنىش جۇرەيىن دەسە دە, كەيدە بايقاماي قالادى». سوقپاقباەۆتىڭ اتاقتى كەيىپكەرىنىڭ سول قاسيەتتەرىن ءوز بويىمىزدان سەزۋشى ەدىك. سوعان ءالى كۇنگە ءتانتىمىز.
بەرتىنىرەكتە «قوجا – قازاقتىڭ جيىنتىق وبرازى, وسى جەردىڭ, ەلدىڭ قوجايىنى, جازۋشى سونى مەڭزەگەن» دەگەن پايىمدار پايدا بولدى. راس شىعار, كوڭىلگە قونىمدى, قيسىنى كەلىپ تۇر. بىراق ء«بىز قوجامىز بۇل ەلگە» دەپ ىشتەي مارقايعانىڭمەن, قازاقتىڭ قازىرگى كەيپى مەن كەيبىر قىلىعىنا قاراپ, قوراشسىنىپ قالاسىڭ.
ءسوز باسىندا ايتقانىمىزداي, ماعان كەيىنگى ۋاقىتتا سورايعان سۇلتان جىلىۇشىراپ ءجۇر. ارەكەتىندە بەرەكەت ازداۋ بولعانىمەن, ءبىر كەرەمەت تارتىمدىلىق بار سياقتى. باسىندا قازاقى قالپاق, اياعىندا «گەنەرالسكي» ەتىك, استىندا ات...
ءسوزى شە؟ ءسوزى ءمىردىڭ وعىنداي عوي. قالجىڭدى دا قاتىرادى, ۇيقاستى دا ولتىرەدى. «جاساي بەرسىن جۇماعۇل», «سۇلتانمەن جۇرسەڭ ولمەيسىڭ», «جالعاندى جالپاعىنان باسقان باۋكەسپە بولام!» رەپليكالارى ءار قازاقتىڭ اۋزىندا ءجۇر ەمەس پە؟
الەم ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى مارك تۆەننىڭ گەكلبەري فينن دەگەن كەيىپكەرى بار ەمەس پە؟ ءبىزدىڭ سۇلتان سول گەك سياقتى: كىر-قوجالاق, اشقۇرساق, بىراق ەركىن, قاشاندا كوڭىلدى. مەكتەپكە جولامايدى, تارتقانى تەمەكى. ۇيىنەن قاشىپ, ول دا ساياحاتتاۋعا اسىعادى. ول دا گەك سياقتى ءوز ەلىنىڭ ەركىن پەرزەنتى.
تۆەن كەيىن ءوزىنىڭ اۆتوبيوگرافياسىندا گەكتىڭ ءپروتوتيپى ومىردەن الىنعانىن ايتادى. «ول مەن كورگەن ادامداردىڭ ىشىندەگى ەڭ قايىرىمدى ەڭ ازات, ەڭ باقىتتى ادام بولدى. ءبارىمىز قىزىعا قارايتىنبىز», دەپ ەسكە الادى. سوقپاقباەۆتىڭ شىعارماشىلىعىنا تۆەننىڭ كەيىپكەرلەرى ىقپال ەتۋى ابدەن مۇمكىن عوي.
بيىل ابدوللا قارساقباەۆتىڭ وسى اتتاس كينوشەدەۆرىنىڭ جارىققا شىققانىنا الپىس جىل تولدى. تۇپنۇسقا شىعارمانىڭ اۆتورى كلاسسيك جازۋشى بولسا, ول گەني كينورەجيسسەردىڭ قولىنا تۇسسە, عاسىر ساڭلاعى نۇرعيسا تىلەنديەۆ مۋزىكامەن ارلەسە, اندەر ءسوزىنىڭ اۆتورى تۇماعاڭ – تۇمانباي مولداعاليەۆ پەن مۇقاعالي ماقاتاەۆ بولسا, رولدەردى كەنەنباي قوجابەكوۆ, بيكەن ريموۆا, رايسا مۇحامەدياروۆا, ماكىل قۇلانباەۆ سىندى كوريفەيلەر سومداسا, شەدەۆر بولماي قايتەدى؟
«مەنىڭ اتىم قوجا» الپىس جىلدىڭ ىشىندە تالاي ۇرپاقتىڭ سۇيىكتى فيلمىنە اينالدى, تاربيەسىنە ىقپال ەتتى. ءسوز جوق, ول – وتاندىق كينو ونەرىنىڭ «التىن قورىنا» ەنگەن سۇبەلى دۇنيە. بىراق وسى كينوشەدەۆردىڭ داڭقىنا ساي ەسكەرتكىش جوق.
بىلتىر «بالالار جىلىنا» وراي ەلوردادا قوجاعا ەسكەرتكىش قويىلعان-دى. بيىكتىگى ءبىر جارىم مەتردەن ءسال-اق اسادى, قوجا جالعىز ءوزى اينانىڭ الدىندا وتىر. فيلمدە قىزىق ەپيزود بولعانىمەن, ەسكەرتكىش رەتىندە دۇرىس تاڭدالماعان. ونىڭ ۇستىنە استىنداعى تاستۇعىرى بيىكتەۋ, جانىنا ادامدار جاقىنداي المايدى. «قول جەتپەيتىن» قوجا, قىسقاسى.
رەسپۋبليكا سارايىنىڭ ارتىنداعى ء«شامشى قالداياقوۆقا», ەلورداداعى «قالامگەرلەر اللەياسىنداعى» ءۇش ارىستىڭ مۇسىنىنە بارىپ سۋرەتكە تۇسەتىندەر, ونى الەۋمەتتىك جەلىگە سالاتىندار از ەمەس. ال ەلورداداعى «قوجاعا» بارىپ سۋرەتكە تۇسەتىندەر نەكەن-ساياق ەكەنىن بايقايمىز.
فيلمدە عوي قوجانىڭ قاسىندا ۇنەمى سۇلتان جۇرەدى, ەڭ قىزىقتى ەپيزودتار ەكەۋىنىڭ قاتار قاتىسۋىمەن ءوربيدى. ولاي بولسا ەكەۋىن بولە جارماي, ءبىر ەسكەرتكىش قويسا قايتەر ەدى؟
ايتپاقشى, نۇرعيسا تىلەديەۆ پەن بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ تۋعان جىلدارى دا قاتار. كەلەر جىلى جازۋشىنىڭ 100 جىلدىعى, ارعى جىلى كومپوزيتوردىڭ 100 جىلدىعى يۋنەسكو دەڭگەيىنە اتاپ وتىلمەك. ءبىر تاماشا, جۇرەككە جىلۋ, كوڭىلگە ساعىنىش سىيلايتىن ەسكەرتكىشكە سۇرانىپ تۇرعان داتا دەگەن ويدامىز.
