گرانتتىق جۇيە ەنگىزىلەدى
اتاپ ايتقاندا, جالپى وتىرىستا «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ جوباسى ىلەسپە تۇزەتۋلەرىمەن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. زاڭ جوباسى جونىندە مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا بايانداما جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا, نەگىزگى زاڭ جوباسى مەملەكەت مۇددەسىن, قوعامنىڭ سۇرانىسىن جانە مەديا سالاسىنىڭ دامۋ ۇردىستەرىن ەسكەرە وتىرىپ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان.
«قولدانىستاعى زاڭ بۇگىنگى اقپاراتتىق سالانىڭ دامۋ جىلدامدىعىنا ىلەسە الماي وتىرعانى انىق. سوندىقتان زاماننىڭ ءوزى كونتسەپتۋالدىق تۇرعىدان مۇلدەم جاڭا زاڭ قابىلداۋدى تالاپ ەتتى. بۇدان بولەك, «ماسس-مەديا» ۇعىمى, ونلاين-پلاتفورمالاردان باسقا, بارلىق ينتەرنەت-رەسۋرستى قامتىپ وتىر. ەڭ باستىسى, زاڭ جوباسى ءسوز ەركىندىگىن قاتاڭ ساقتاي وتىرىپ, جۋرناليستەردىڭ كاسىبي مارتەبەسىن كوتەرۋ جانە مەملەكەتتىك اقپاراتتىق ساياساتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىن شەشەدى. سونىمەن نازارلارىڭىزعا ۇسىنىلعان زاڭنامانىڭ ەڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارىن اتاپ وتەيىن.
ءبىرىنشى, قولدانىستاعى زاڭ اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانعان ماتەريالدارعا شاعىم ءتۇسىرۋ كەزەڭىنە شەك قويمايدى. دەگەنمەن باق وكىلدەرىمەن ۇزاق تالقىلاۋ بارىسىندا ازاماتتاردىڭ جەكە م ۇلىكتىك ەمەس قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرمەس ءۇشىن 3 جىلدىق شەكتەۋ مەرزىمىن بەكىتكەن دۇرىس دەگەن شەشىم قابىلداندى», دەدى ا.بالاەۆا.
ءمينيستردىڭ سوزىنە سايكەس, زاڭدا جۋرناليستەر جولدايتىن ساۋالدارعا جاۋاپ بەرىلۋ مەرزىمى ناقتى كورسەتىلمەك. سونداي-اق اۋىزشا, جازباشا نە تۇسىنىكتەمە رەتىندە جاۋاپ بەرۋ ءتارتىبى قاراستىرىلعان. ماسەلەن, جازباشا جاۋاپ بەرۋ مەرزىمى 7 جۇمىس كۇنىنەن 5 كۇنگە قىسقارتىلدى.
ء«ۇشىنشى, ەلىمىزدەگى زاڭسىز سپۋتنيكتىك اقپارات قۇرىلعىلارىمەن كۇرەسۋ ماقساتىندا ءوزىمىزدىڭ رەسمي وتاندىق قۇرىلعىلار ورناتۋعا ارنايى سۋبسيديا قاراستىرىلادى. ياعني بۇل نورما جازالاۋ قاعيداتىنان باس تارتىپ, كەرىسىنشە, وسى باعىتتاعى وتاندىق كاسىپكەرلىككە جاعداي جاساۋ ارقىلى جۇزەگە اسادى.
ءتورتىنشى, مەملەكەتتىك اقپاراتتىق تاپسىرىستى ءتيىمدى ەتۋ ءۇشىن قارجىلاندىرۋدىڭ گرانتتىق جۇيەسى ەنگىزىلەدى. ول ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە جوبالاردىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتىنە باعىتتالادى.
بەسىنشى, جۋرناليستەردى ءتۇرلى ءىس-شاراعا قاتىسۋعا اككرەديتتەۋدى اۆتوماتتى تۇردە جاساۋ ءۇشىن ارنايى ءباسپاسوز كارتاسىن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. جالپى, جوعارىدا اتالعان ءاربىر جاڭالىقتىڭ تۇبىندە تياناقتى ساراپ پەن مۇقيات ەڭبەك جاتىر. زاڭ جوباسى پارلامەنتكە ەنگەن 5 ايدىڭ ىشىندە 20-دان اسا وتىرىس ءوتىپ, مينيسترلىكتىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن مەديا-ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن 200-دەن اسا تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى», دەدى ا.بالاەۆا.
بۇدان بولەك, جىل سايىن جۋرناليستەردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ ساقتالۋىنا تالداۋ, ولاردىڭ جاعدايىن باعالاۋ جانە ءتيىستى ۇسىنىمدارى بار ۇلتتىق بايانداما دايىندالادى. 2025 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىك ەمەس باق رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە گرانتتىق قارجىلاندىرۋعا كوشەدى. وتاندىق تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋدى دامىتۋ ماقساتىمەن سپۋتنيكتىك تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ وپەراتورلارى شىعىندارىنىڭ ءبىر بولىگى سۋبسيديالاناتىن بولادى. سونىمەن قاتار جۋرناليستەردى اككرەديتتەۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن ەنگىزۋ ماسەلەسى قاراستىرىلادى.
داۋدىڭ باسى – ء«باسپاسوز كارتاسى»
زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار كوكەيىندەگى ساۋالدارىن قارشا بوراتتى. ماسەلەن, ايدوس سارىم ء«باسپاسوز كارتاسىنا» قاتىستى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, «Amanat» فراكتسياسى بۇل نورماعا ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى.
«مۇنداي قيتۇرقى فورماتتى شەكتەۋ نورمالارىن ەنگىزۋدى قويۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز. وسىعان وراي, ماجىلىستەگى «Amanat» فراكتسياسى ءوز الاڭداۋشىلىعىن ءبىلدىرىپ, سالىستىرمالى كەستەدەن ول نورمانى الىپ تاستاۋدى ۇسىنعان. ناقتى سۇراعىم, وسى نورماعا سالالىق مينيستر رەتىندە كوزقاراسىڭىز قانداي؟ جۋرناليستەر قاۋىمى مەن «Amanat» دەپۋتاتتارىنىڭ ۇستانىمىن قولدايسىز با؟», دەدى ا.سارىم.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇل نورمانى زاڭ جوباسىندا قالدىرۋ نەمەسە قالدىرماۋ ماسەلەسى ءالى ناقتى شەشىلمەگەن. الايدا ول بۇل باستاما جۋرناليستەردىڭ قۇقىعىن بۇزبايتىنىن العا تارتتى.
«مينيسترلىكتىڭ 2024 جىلعى جۇمىس جوسپارىندا مەديا سالاسىنداعى بارلىق ماسەلەنى رەتتەۋ ءۇشىن مەدياپلاتفورما جاساقتاپ, ىسكە قوسۋدى قاراستىرىپ وتىرمىز. ول باق-تىڭ زاڭدى ەسەپكە تۇرۋى, ەسەپتەن شىعۋى, گازەت-جۋرنالداردىڭ تۇپنەگىزىن ساقتاۋ, اككرەديتتەۋ ماسەلەلەرىن اۆتوماتتاندىرۋ ءۇشىن قۇرىلادى. بۇل – جۋرناليستەردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتۋگە باعىتتالعان نورما. بۇل نورما دەپۋتاتتار كورپۋسىن دا, جۋرناليستەردى دە ەكىگە ءبولىپ وتىرعانىن ەسكەرىپ, ەكىنشى وقىلىمعا دەيىن تاعى دا جان-جاقتى قاراپ, ورتاق ءبىر مامىلەگە كەلسەك بولادى. بەلدەن باسىپ, تەك قانا ءوز ۇسىنىسىمىزدى ەنگىزەمىز دەگەن ماسەلە جوق», دەدى ا.بالاەۆا.
رينات زايىتوۆ تەلەارنالاردا كورسەتىلەتىن بىرقاتار باعدارلامانى جابۋعا قاتىستى ساۋال جولدادى. دەپۋتاتتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, «QosLike», «قالاۋلىم» سەكىلدى جوبالار قوعام نارازىلىعىن تۋعىزىپ وتىر.
«بىزدە قوعامنىڭ نارازىلىعىن تۋدىرعان باعدارلاما كوپ. «QosLike», «قالاۋلىمدى» ايتپاعاننىڭ وزىندە ودان باسقاسى دا بار. ونىڭ زاردابىن دا حالىق تارتىپ جاتىر. ءتۇرلى باعدارلامادان تانىلعان جاستار ونلاين ويىن پلاتفورمالارىن جارنامالايدى. بۇعان دالەل جەتەرلىك. ونىڭ سىرتىندا نەشە ءتۇرلى توك-شوۋ بار. وسىعان مونيتورينگ جاساپ, توقتاتۋ تۋرالى ۇسىنىس بەردىك. «ماسس-مەديا» تۋرالى زاڭنىڭ اياسىندا وسىلاردى توقتاتۋ تۋرالى تەتىك بار ما؟», دەدى ر.زايىتوۆ.
ا.بالاەۆا اتالعان باعدارلامالارعا بيۋدجەتتەن قارجى بولىنبەيتىنىنە نازار اۋداردى. سوعان قاراماستان مينيستر زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا قاراعانعا دەيىن بۇل ماسەلەنى ەسكەرەتىنىن جەتكىزدى.
ء«سىز ايتىپ وتىرعان باعدارلامالار كوپ پىكىرتالاس تۋدىرىپ جاتقانى انىق. انا رەتىندە, مەملەكەتتىك قىزمەتشى رەتىندە مەن ءسىزدىڭ جانايقايىڭىزدى ءتۇسىنىپ وتىرمىن. مەملەكەتتىك ورگان رەتىندە مۇنداي باعدارلامالارعا قارجى بولمەيمىز. بۇعان مەن كەپىلدىك بەرەمىن. وعان اقشا تولەنبەيدى. ونداي باعدارلامالار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءوز تابىسىنا جاسالادى. بۇل ماسەلە جالپى قوعامنىڭ بولاشاعىنا ىقپالىن تيگىزەتىندىكتەن, وسى ماسەلەنى ەكىنشى وقىلىمدا قاراۋعا دايىنبىز», دەدى ا.بالاەۆا.
مەملەكەتتىك تىلگە باسىمدىق بەرىلە مە؟
قازىبەك يسا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنداعى كونتەنتتىڭ قازاق تىلىندەگى ۇلەسىن ارتتىرۋدى ۇسىندى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقشا حابارلار 70 پايىزدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
«زاڭ جوباسىندا قازاق تىلىندەگى تەلەراديوباعدارلامالاردىڭ كولەمى باسقا تىلدەردەگى باعدارلامالاردىڭ جالپى كولەمىنىڭ 50 پايىزىنان كەم بولماۋعا ءتيىس ەدى. بىراق دەپۋتاتتار 70 پايىزدان كەم بولماۋىن ۇسىندى. تۇزەتۋ ۇكىمەتكە كەتكەن, ءالى جاۋاپ جوق. الەۋمەتتىك جەلىنى قاراساق, قازىر قازاقتىلدى دۇنيەلەرگە سۇرانىس وتە جوعارى. جاقىندا پرەزيدەنتتىڭ حالىقارالىق جيىندا قازاقشا سويلەپ, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋى تۋرالى قازاقشا جازبالار وزگە تىلدەگىلەردەن 10 ەسەدەي كوپ وقىلىپ, رەزونانس جاسادى. پارلامەنتتە دە جيىننىڭ 90 پايىزى قازاقشا وتەدى. ءماجىلىس – مينيسترلەردەن مەملەكەتتىك ءتىلدى تالاپ ەتەتىن جالعىز بيلىك ورنى.
ەلدەگى قازاق حالقىنىڭ سانى 70 پايىزدان اسىپ, قازاقتىلدى مەكتەپ بىتىرۋشىلەردىڭ گرانتى 70 پايىزعا جەتتى. ال قازاقتىلدى الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن يۋتۋب ارنالاردىڭ جازىلىمدارى وزگە تىلدەرگە قاراعاندا 10 ەسەدەي كوپ. ءبىر عانا «ويان, قازاق» ءفيلمى ميلليونداعان كورەرمەن جيناپ, رەكورد جاسادى. قازاقتىلدى حاباردىڭ ءبارى ەلدىڭ جاتىپ قالعان ۋاقىتىندا – ءتۇن جارىمدا ەمەس, جۇرت وقيتىن ۋاقىتتا بولۋعا ءتيىس. قازاقتار تۇنىمەن ۇيىقتامايدى دەپ ويلاي ما, ءتۇن جارىمدا تىكەلەي حابارلار بەرىلىپ جاتادى كەيدە. قازاقشا حابارلار 70 پايىزدان كەم بولماۋعا ءتيىس جانە ەل كورەتىن ۋاقىتتا كورسەتىلۋى قاجەت دەگەن تالاپ – حالىقتىڭ تالابى. ءسىز بۇل تالاپقا قالاي قارايسىز؟», دەدى ق.يسا.
ساۋالعا جاۋاپ بەرگەن مينيستر قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 5 459 مەديا وكىلى تىركەلگەنىن اتاپ ءوتتى. الايدا سونىڭ 90 پايىزعا جۋىعى جەكەمەنشىك ەنشىسىندە. سوندىقتان ولاردىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرۋ قاجەت.
«قازىرگى تاڭدا ەكونوميكا مينيسترلىگى ارنايى ساراپتاما وتكىزىپ جاتىر. ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سىزدەرگە جاۋاپ بەرىلەدى. ەكىنشىدەن, قازاق كونتەنتىن كوبەيتۋ, ونىڭ پايىزدىق ماسەلەلەرىنە كەلسەك, ماعان سالسا 100 پايىزعا كوشۋگە بولاتىن ەدى. الايدا باق-تىڭ 90 پايىزى جەكەمەنشىك بولعاندىقتان, ولاردىڭ مۇمكىندىكتەرى, ەرەكشەلىگى بار. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, بۇل ماسەلە كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇزەگە اسۋعا ءتيىس», دەدى ا.بالاەۆا.
اۋەلى – مەكتەپ, سوسىن تۇرعىن ءۇي
ءماجىلىس ءبىلىم بەرۋ جانە تالىمگەرلىك ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭ جوباسىن قابىلدادى. قۇجاتتىڭ ماقساتى – ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى جانە جەتىم بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى ۇلتتىق زاڭنامانى كەشەندى جەتىلدىرۋ. وندا ساباق كەزىندە ۇيالى تەلەفونداردى پايدالانۋعا تىيىم سالۋ, اتا-انالارعا ەلەكتروندى جۇيەلەر ارقىلى باعالار مەن ءۇي تاپسىرمالارىن تەگىن قاراۋعا مۇمكىندىك بەرۋ, ءبىرىنشى سىنىپقا تەستىلەۋسىز قابىلداۋ, بالاباقشالارعا ورىن بەرۋ بويىنشا بىرىڭعاي كەزەك جۇيەسىن ەنگىزۋ قاراستىرىلعان.
ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اكىمدىكتەرگە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ, ولاردى 5 جىل سايىن اپاتتىق تەكسەرىستەن وتكىزۋ سىندى جاڭا فۋنكتسيالار قوسىلادى.
«سوڭعى كەزدە مەكتەپ عيماراتتارىنىڭ توبەلەرىنىڭ قۇلاۋى سياقتى فاكتىلەر جيىلەپ كەتتى. سوندىقتان ءبىراز جىلدار بويى جۇمىس ىستەپ تۇرعان عيماراتتاردى ءار 5 جىل سايىن تەكسەرىپ تۇرۋ وتە ماڭىزدى دەپ سانايمىز. زاڭ جوباسىندا 30 جىلدان كوپ پايدالانىپ كەلە جاتقان مەكتەپ, بالاباقشا مەن كوللەدجدەردىڭ عيماراتتارىن ءار 5 جىل سايىن اپاتتىلىق قاۋپى بويىنشا تەكسەرۋ تۋرالى نورما ۇسىنىلدى. تاعى ءبىر پروبلەما – كىشكەنتاي بالالاردىڭ تەرەزەلەردەن قۇلاۋى. وكىنىشكە قاراي, كەيىنگى ەكى جىلدا جۇزدەگەن بالا تەرەزەدەن قۇلاعان. وسىعان وراي زاڭ جوباسىمەن تەرەزەلەردى ارنايى قاۋىپسىزدىك مەحانيزمدەرىمەن نەمەسە قۇلىپتارىمەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەلەدى.
بىزدە الەۋمەتتىك نىساندارمەن, مەكتەپتەر مەن بالاباقشالارمەن قامتاماسىز ەتە الماي تۇرىپ كوپقاباتتى ۇيلەردى سالۋ پروبلەماسى بار. اسىرەسە مەگاپوليستەردە. وسىنىڭ كەسىرىنەن جۇمىس ىستەپ تۇرعان مەكتەپ ءۇش اۋىسىمعا كوشەدى, بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپ تونەدى, ال ەندى مەكتەپ سالايىن دەسە جاقىن جەردە بوس جەر دە قالمايدى. وسىعان وراي زاڭ جوباسىنا جاڭا تالاپ ەنگىزىلدى. ەندى مەكتەپ, بالاباقشا مەن اۋرۋحانانى سالىپ الماي, كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردى سالۋعا تىيىم سالىنادى», دەدى زاڭ جوباسى جونىندە بايانداما جاساعان دەپۋتات ا.ايماعامبەتوۆ.
تۇزەتۋلەرگە سايكەس كامەلەتكە تولعان ازاماتتار جەتىم بالالارعا تالىمگەر بولا الادى. تالىمگەرلەردىڭ تالاپتارى, قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى زاڭ جوباسىندا بەلگىلەنەدى.
«بۇل ينستيتۋت 10 جاستان اسقان, بالالار ۇيلەرىندە تاربيەلەنەتىن جەتىم بالالاردى الەۋمەتتەندىرۋگە جانە ءومىر ءسۇرۋ جاعدايلارىنا بەيىمدەۋگە قوسىمشا مۇمكىندىك بەرەدى. تالىمگەرلەر, ۆولونتەرلىك تارتىپتە, ياعني اقىسىز, بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىن قامقورلىعىنا الىپ, ولارعا قولداۋ كورسەتۋگە, الەۋمەتتەندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك الادى. تالىمگەرگە, ولاردى باقىلاۋعا, ولاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنە قاتىستى ناقتى, ءارى قاتاڭ تالاپتار قاراستىرىلدى. بالالار ءۇيى, ءبىلىم باسقارماسى مەن تالىمگەر اراسىندا بارلىق قارىم-قاتىناستار شارتپەن رەتتەلەدى.
زاڭ جوباسىندا پوليتسيادا دەۆيانتتى مىنەز-ق ۇلىق بويىنشا تىركەۋدە تۇرعان بالالاردى قولداۋ جانە وڭالتۋ بويىنشا ارنايى نورما ۇسىنىلىپ وتىر. باستى ماسەلە – وسى ساناتتاعى بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن قامتۋ. وسىعان وراي, ەندى وسى وقۋشىلار پرواكتيۆتى فورماتتا, ياعني ەشقايدا بارىپ ءوتىنىش بەرمەي-اق, ءتۇرلى ۇيىرمەمەن جانە سەكتسيامەن قامتىلادى. ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ءدىني جانە باسقا دا زياندى اقپاراتقا جول بەرمەۋ تۋرالى ناقتى مىندەت بەكىتىلدى», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
ءماجىلىس 2021 جىلعى 28 مامىردا مينسكىدە قول قويىلعان تمد ەلدەرى اۋماقتارىن سانيتارلىق قورعاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى. قۇجات دوستاستىق ەلدەرىنىڭ اۋماعىنا جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ اكەلىنۋى مەن تارالۋىنىڭ الدىن الۋدى, سونداي-اق حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپتى تاۋارلاردى اكەلۋ مەن ساتۋدى رەتتەيدى. ول تاراپتاردى ءتيىستى اۋماقتاردا سانيتارلىق قورعاۋ بويىنشا قاجەتتى شارالاردى جۇرگىزۋگە مىندەتتەيدى.
تمد-عا مۇشە ەلدەردىڭ اۋماعىنا اكەلىنەتىن بارلىق تاۋار سانيتارلىق-ەپيدەميالىق جانە گيگيەنالىق تالاپتارعا ساي بولۋى جانە ءتيىستى قۇجاتتارمەن بىرگە ءجۇرۋى كەرەك. تالاپتارعا سايكەس كەلمەيتىن ءونىم انىقتالسا, تاراپتار ونىڭ يمپورتىن شەكتەۋگە قۇقىلى.
بۇدان بولەك, دەپۋتاتتار مەملەكەتتىك كورپوراتسيا ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن قابىلداپ, سەناتقا جولدادى. تۇزەتۋلەرگە سايكەس سەرىكتەستىك ۇيىمدار مەن كەلىسىمدەر ينستيتۋتى ەنگىزىلەدى. بۇگىندە قاناتقاقتى رەجىمدە اۋىلداردا «قازپوشتا» بولىمشەلەرىندە فرونت-وفيستەر تابىستى جۇمىس ىستەپ جاتىر. مەملەكەتتىك قىزمەتتەر بانكتىك قوسىمشالاردا قولجەتىمدى.
زاڭ بويىنشا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ۇدەرىسى ەكىگە بولىنەدى. مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تەك مەملەكەتتىك ورگاندار عانا كورسەتەدى, ال ناتيجەلەردى قابىلداۋ مەن بەرۋدى مەملەكەتتىك ورگاندار دەربەس نەمەسە ارىپتەستىك ۇيىمدار ارقىلى جۇزەگە اسىرا الادى. قۇجاتتاردى العان كەزدە قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ساۋساق ءىزىن تىركەۋ مىندەتتىلىگى الىنىپ تاستالادى. ياعني ولار تىركەۋدەن ءوز ەركىمەن وتە الادى. بۇل رەتتە ساۋساق ءىزى شەتەلدىك ازاماتتار ءۇشىن مىندەتتى بولادى. شەتەلدىكتەر مەن ازاماتتىعى جوق ادامدار ءۇشىن جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرىن الۋ ءۇشىن قازاقستان اۋماعىنداعى تىركەۋ ورگاندارىنا جەكە ءوتىنىش بەرۋ تالابى ەنگىزىلەدى. بۇرىن ولار مۇنى ەلگە كەلمەي-اق سەنىمحات بويىنشا جاساي الاتىن.
ءماجىلىس «2024-2026 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭىنا سەنات ۇسىنعان رەداكتسيامەن كەلىستى. سەنات اتالعان زاڭعا 180 تۇزەتۋ ەنگىزدى. تۇزەتۋلەر رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جوباسى پارامەترلەرىنىڭ تەڭگەرىمدىلىگىن بۇزبايدى جانە ەل ەكونوميكاسىن ودان ءارى ورنىقتى دامىتۋعا جانە مەملەكەت باسشىسى قويعان مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالعان.
ءماجىلىس «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» كودەكسىنە (سالىق كودەكسى) وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىنا جانە «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» كودەكسىن (سالىق كودەكسى) قولدانىسقا ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا سەنات ەنگىزگەن وزگەرىستەرىمەن كەلىستى. سونداي-اق ءماجىلىس بىرقاتار زاڭ جوباسىن جۇمىسقا الدى.
جيىن سوڭىندا دەپۋتاتتار وزدەرىن مازالاعان ماسەلەلەر جونىندە ءتيىستى مەكەمەلەر باسشىلارىنا ساۋال جولدادى.
