قالا اگلومەراتسياسىنىڭ ۇلعايۋى, كولىك سانىنىڭ ارتۋى, ينفراقۇرىلىم اۋقىمىنىڭ ارتۋى, قۇرىلىستىڭ قارقىن الۋى جاسىل-جەلەكتى القاپتاردىڭ ازايۋىنا اكەپ سوعىپ جاتىر. سالدارىنان ەكولوگيالىق ءال-اۋقاتى ماسەلەسى ءبىرىنشى ورىنعا شىعىپ وتىر. قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋى ەستەتيكالىق عانا ەمەس, سونىمەن قاتار سانيتارلىق-گيگيەنالىق احۋالعا كەرى اسەرىن تيگىزەدى.
وسى ورايدا قالا باسشىلىعى جاسىل-جەلەكتى كۇتىپ-باپتاۋدىڭ عىلىمي زەرتتەۋ باعىتتارىنا كوڭىل بولە وتىرىپ, قازاق ۇلتتىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىمەن مەموراندۋمعا قول قويدى. بۇل ىنتىماقتاستىق قالاداعى باقتار مەن ورماندى القاپتاردى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان. اكىمدىك ورمان پيتومنيگىن قۇرۋ جوباسى اياسىندا جىل سايىن 300 مىڭنان اسا كوشەت وتىرعىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. ەندىگى كەزەكتە ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى ورماندى القاپتاردا عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن بولادى.
قازاق ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى-رەكتور, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى اقىلبەك كۇرىشباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قالاداعى اعاشتاردى ەسەپكە الۋ, قاداعالاۋ, ورمان پيتومنيگىن قۇرۋ, «مەدەۋ» تابيعي پاركىن باسقارۋ جوسپارىن ازىرلەۋ جانە «باۋم توعايىنىڭ» لاندشافتتارىنىڭ ەستەتيكالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ باعىتتارىندا عالىمدار قالالىق اكىمدىك ماماندارىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيتىن بولادى.
الماتى قالاسىنىڭ اكىمى ەربولات دوساەۆ عالىمدار باستاماسىنا قولداۋ بىلدىرە كەلىپ, «مەدەۋ» تابيعي پاركىن باسقارۋدىڭ بەسجىلدىق جوسپارى اياسىندا عىلىمي, تۋريستىك-رەكرەاتسيالىق جانە ەكولوگيالىق-اعارتۋ قىزمەتىن جۇيەلەۋ جۇمىستارىنىڭ كوزدەلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
الماتى قالاسىندا ورنالاسقان «باۋم توعايى» مەملەكەت قورعاۋىنداعى تابيعي ورمان كەشەنى ءارى عىلىمي-تانىمدىق جانە ولكەتانۋ ءتۋريزمىن دامىتۋ الەۋەتىنە يە. مۇندا اعاشتاردىڭ 49 ءتۇرى بار. ونىڭ 7 ءتۇرى قىلقان جاپىراقتىلارعا جاتادى. جاپىراقتى تۇرلەردىڭ 8 ءتۇرى جۇمساق, 16-سى قاتتى جاپىراقتىلارعا, 18-ءى جەمىستى جانە ساندىك اعاش تۇقىمداستارىنا جاتادى. جوعارى شوپتەسىن وسىمدىكتەر شامامەن 118 ءتۇردى قۇرايدى. لاندشافتتاردىڭ ەستەتيكالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «باۋم توعايى» ەرەكشە قامقورلىققا الىنادى.
قازۇازۋ عالىمدارىنىڭ «باۋم توعايىن» قايتا قۇرۋ جانە «مەدەۋ» تابيعي پاركىن باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى ازىرلەنگەن باعدارلاماسى – اۋقىمدى جوبا. سۋ, جەر جانە ورمان رەسۋرستارى فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى, قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور تالعات كەرتەشەۆتىڭ ايتۋىنشا, كوگالداندىرۋ ءىس-شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, اعاش تۇرلەرىن تاڭداۋ, وتىرعىزۋ, كۇتىم مەن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ, قۋراپ قالعان نەمەسە زاقىمدالعان جاسىل-جەلەكتەردى زيانكەستەردەن قورعاۋ دا وسى جوبانىڭ اياسىندا جۇزەگە اسادى. ەكى جىلدا جۇزەگە اساتىن جوباعا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ورمان رەسۋرستارى كافەدراسىنىڭ عالىم-وقىتۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرى اتسالىسادى.
ماماندار اتاپ وتكەندەي, كوگالداندىرۋ جۇمىستارى اعاش وتىرعىزۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. كوشەتتەردى باپتاۋ, اعاشتاردىڭ جاي-كۇيىن زەرتتەۋ, ساراپتاۋعا قاتىستى ناقتى مالىمەتتەر مەن ەكولوگيالىق جاي-كۇيى عالىمدار زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەسىنە سايكەس انىقتالماق.
الماتى
