وسى اۋىلدان بۇلاردان باسقا دا تالاي ەڭبەك ەرلەرى شىقتى. وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولعاندا 11 جىل بويى ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ دامۋىنا باسشىلىق جاساعان جاقسىلىق ىسقاقوۆ اعامىز دا – وسى بۇلاقتىكى. قازىر بۇل اقساقالدىڭ كەۋدەسىندە جەتى وردەن جارقىرايدى. وسىنداي ەڭبەكتە ۇنەمى الدا بولعان ۇلگىنى اعا ۇرپاق اۋىلدىڭ جاستارىنىڭ بويىنا دا سىڭىرگەنى كورىنىپ جۇرەدى. بۇلاق اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ قازىرگى اكىمى, اۋىلدىڭ ءتول تۋماسى بولات بەيسەنباەۆ تا – وبلىستىڭ ەڭ وزىق اۋىل اكىمدەرىنىڭ ءبىرى. ول وبلىستىق, اۋداندىق بيۋدجەتتەن اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا بولىنەتىن قاراجاتتى شىپ-شىرعاسىن شىعارماي ءبولدىرىپ, وكرۋگتەگى ءۇش اۋىلدىڭ دا جاعدايىن جاقسارتىپ كەلەدى. مۇندا اۋىلعا جارىق تارتۋ, اۋىز سۋىن جەتكىزۋ, كوشەلەرىن جوندەۋ, ءتىپتى جولدارىنا اسفالت توسەۋ سياقتى جۇمىستار ۇزىلمەيدى.
وسىنداي ەڭبەكقور, موينىنداعى مىندەتىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراعان ازاماتتار اراسىنان شىققاندار اۋىلدان باسقا جەرلەردە دە ۇلكەن تابىستارعا جەتۋدە. سونىڭ ءبىرى – ايىرتاۋ اۋدانىنداعى «ورلينوگور» ورمان شارۋاشىلىعىندا ون جىلدان اسا ۋاقىت ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان ءسابيت مۇستافين. ول بۇلاق اۋىلىندا تۋىپ, وسىنداعى مەكتەپتى ءبىتىرىپ, ەر جەتكەن ازامات.
جۋىردا رەسپۋبليكا كۇنى قارساڭىندا ءسابيت پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قولىنان ول ءىىى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنىن الدى. بۇل ماداق وعان ەرىنبەگەن ەڭبەكتىڭ, ءوزىنىڭ مىندەتىنە دەگەن ادالدىعىنىڭ ارقاسىندا كەلدى.
بۇلاق اۋىلى جان-جاعى جاسىل ورمان, جارقىراعان كولدەرى دە بار, تابيعاتى ەرەكشە سۇلۋ مەكەنگە ورنالاسقان. ءسابيت بالا كەزىندە قۇرداستارىمەن بىرگە ورمانعا ءجيى بارىپ, جيدەك, بۇلدىرگەن تەرەتىن. اسىر سالىپ ويناپ, حوش ءيىستى ورماننىڭ ساف اۋاسىمەن تىنىستايتىن. ونىڭ ۇستىنە ورمانشى بولعان اتاسىنىڭ ءىنىسى قابدوللا بەكحوجيننىڭ دە جۇمىستارىن كورىپ وسكەن. اتاسىنىڭ سالت اتپەن ورمان ارالاپ, ونىڭ تىنىشتىعىن باقىلاپ جۇرگەنىن, كەيدە ورماننىڭ ءىشىن تازالاتىپ جاتقانىن, جۇرتقا وتىندىق اعاش بەرىپ جاتقانىن ءجيى كورەتىن. ءوزىنىڭ دە ورمانشى بولۋ ارمانى سول كەزدەردە ويانعان ەكەن.
ورمانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى بالا جاسىنان بويىنا سىڭىرگەن ءسابيت مۇستافين دە ءوزىنىڭ ءومىرىن ورمانشىلىقپەن ۇشتاستىردى. ول بۋرابايداعى ورمان شارۋاشىلىعى كوللەدجىنە ءتۇسىپ, ورمانشى-تەحنيك ماماندىعىن الىپ شىعىپ, ايىرتاۋ اۋدانىنداعى «ورلينوگور» ورمان شارۋاشىلىعى كاسىپورنىنا جۇمىسقا تۇرادى. بۇل اۋدان – ءسابيتتىڭ تۋعان اۋىلىنىڭ جەرىمەن جاپسارلاس جاتقان مەكەن. جاس ماماندى جۇمىسقا قابىلداعان بۇرىنعى ديرەكتورى تەمىرجان ساكەنوۆ وعان ۇلكەن ءۇمىت ارتىپ, جاسىل ورمانعا جاتساڭ-تۇرساڭ جاناشىرلىق ءبىلدىرۋدى ۇمىتپا دەپ وسيەت ايتقان ەكەن. ۇلكەن كىسىنىڭ سەنىمىن اقتاۋعا تىرىسقان ءسابيت ءوز مىندەتىنە ىجداھاتپەن كىرىسىپ, ءالى كۇنگە وسى تالاپ دەڭگەيىنەن تومەندەگەن ەمەس. ءسابيتتىڭ ءوز جۇمىسىن ادال اتقارىپ, مىندەتىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىنىن ديرەكتورى تالاي رەت اتاپ وتكەن. تەمىرجان اعا زەينەت دەمالىسىنا كەتكەن سوڭ بىلتىردان بەرى ونىڭ ورنىنا كەلگەن تيموفەي سەمەنوۆپەن دە ءسابيت ورتاق ءتىل تاۋىپ جۇمىس ىستەپ كەلەدى.
ورمانشىنىڭ مىندەتى – ورماندى ورتتەن ساقتاۋ, سۋىق قولدى ادامداردىڭ ورىنسىز كەسۋىنە, بۇلدىرۋىنە جول بەرمەۋ بولسا – ءسابيت باقىلايتىن 2 363 گەكتار جەردىڭ ورمان ۋچاسكەسىندە ەشقاشان ونداي توتەنشە جاعداي بولعان ەمەس. بۇل سابەڭنىڭ اتتان تۇسپەي ورماندى ءجيى ارالاۋىنىڭ, اعاشتى كۇزەتىپ قانا قويماي ونداعى اڭ-قۇستاردىڭ ساقتالۋىنا دا ۇنەمى نازار اۋدارىپ وتىرعانىنىڭ ارقاسى دەپ ايتساق, قاتەلەسپەيمىز. ءسابيتتىڭ ءوزى: «ورماندى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن تىنباي ەڭبەك ەتەمىز. ورتتەن, زاڭسىز اعاش كەسۋشىلەردەن اتتان تۇسپەي قورعايمىز. ءبىز ءتىپتى اڭ-قۇستاردىڭ امان بولۋىنا قارايلاسامىز. مۇندا زاڭسىز اڭشىلىق جاساۋعا بولمايدى. اعاش بولعاسىن اڭ-قۇس بولۋ كەرەك. تابيعاتتا ءبارى ءبىر-بىرىمەن ۇيلەسكەن عوي», دەيدى. ءسويتىپ, ءسابيت مۇستافين ورمانشى عانا ەمەس ۋچاستوگىندەگى اڭ-قۇستاردى قوريتىن قورىقشى مىندەتىن دە اتقارىپ كەلەدى.
ورمانشىنىڭ مىندەتىنە جىل سايىن كوكتەم مەن كۇزدە جاڭا وسكىندەردى وتىرعىزۋ جۇمىستارى دا جۇكتەلگەن. بيىلعى كۇزدە ءسابيتتىڭ قاراۋىنداعى ۋچاسكەگە 127 گەكتار جەرگە جاڭا وسكىن ەگىلدى. بۇل دا – ونىڭ ۋچاستوگىنىڭ وزىق ەكەنىنىڭ كورىنىسى. ۋچاستوك ورمانىنىڭ 60 پايىزى قاراعاي, بىراق سوڭعى جىلدارى قايىڭ ەگۋدى كوبەيتكەن.
ء«سابيت – وتە قاراپايىم, جاقسى ادام. ارىپتەستەرىنىڭ ورتاسىندا سىيلى. ونىڭ ءوز جۇمىسىنا ادالدىعىن ءبىز باسقالارعا ۇنەمى ۇلگى قىلامىز. ءسابيت موينىنا جۇكتەلگەن مىندەتتىڭ ءبارىن تياناقتى ورىندايدى. سوندىقتان مەن ءسابيت قايراناس ۇلىنىڭ پرەزيدەنتتىڭ قولىنان العان ماراپاتىن لايىقتى دەپ سانايمىن», دەيدى «ورلينوگور ورمان شارۋاشىلىعى» كمم ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ەرلان بەكماعامبەتوۆ.
س.ءمۇستافيندى ورمان قورعاۋدان شارشاپ قايتقاندا ۇيىشىلىك جىلىلىق قارسى الادى. مەكتەپتە پسيحولوگ بولىپ ىستەيتىن كەلىنشەگى كۇلدەراي مەن قىزى وتاعاسىنىڭ جۇمىسىنىڭ وڭاي ەمەس ەكەنىن, ونىڭ كۇنى بويى اتتان تۇسپەي, ورمان ارالاعاندىقتان شارشاعانىن بىردەن سەزىپ, دەمالۋىنا بارلىق جاعدايدى جاساپ باعادى.
ءسابيتتىڭ ەرەن ەڭبەگىن ەلى اقتاپ, باسشىلار قوستاپ وعان ەلىمىزدىڭ جوعارى ناگراداسىن بەردى. «بۇل جالعىز مەنىڭ ەمەس, شارۋاشىلىعىمىزدىڭ بارلىق ەڭبەككەرلەرىنىڭ جەتكەن تابىسى دەپ بىلەمىن. ءبىزدىڭ وبلىسىمىزدا مەن سياقتى 500 ورمانشى بار. ولاردىڭ ءبارى دە تىنىمسىز ەڭبەك ەتىپ, جاسىل باعىمىزدى قورعاۋدا. 2025 جىلعا دەيىن پرەزيدەنتتىڭ تالابىنا سايكەس 120 ميلليون كوشەت ەگۋدى دە مەجدەلەپ وتىرمىز», دەيدى ول. ادامعا جايلى كۇي سىيلايتىن جاسىل ورماننىڭ قورعاۋشىسىنا ءبىز دە ساتتىلىك تىلەدىك.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى