قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ ساپارى ەكىجاقتى قاتىناستار جىلناماسىنداعى ماڭىزدى وقيعا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ء«سىز قازاقستانعا ءححى عاسىرداعى تاتۋ كورشىلىك جانە وداقتاستىق تۋرالى شارتتىڭ 10 جىلدىعى قارساڭىندا كەلىپ وتىرسىز. قۇجاتقا 2013 جىلى 11 قاراشا كۇنى ەكاتەرينبۋرگتە قول قويىلعانىن ەسكە سالعىم كەلەدى. بۇل – قازاقستان مەن رەسەي ىنتىماقتاستىعىنىڭ ماڭىزدى قۇقىقتىق نەگىزى سانالاتىن ءارى كوپجاقتى بايلانىستارىمىزدى ودان ءارى نىعايتۋعا جول اشاتىن جان-جاقتى قۇجات. ءسىزدى وسى ايتۋلى كۇنمەن قۇتتىقتايمىن. ساپارىڭىزدىڭ اتالعان داتامەن تۇسپا-تۇس كەلگەنى وتە جاقسى بولدى. جالپى, بۇگىن ايتقانىمداي, ءسىزدىڭ ساپارىڭىزدىڭ ساياسي جانە تاريحي ءمانى زور», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەكى حالىق اراسىنداعى بەرىك دوستىق بايلانىستارعا, ورتاق تاريح پەن تاتۋ كورشىلىك قاتىناستارعا ءمان بەرە وتىرىپ, قازاقستان مەن رەسەيدىڭ بارلىق باعىتتاعى ىقپالداستىعىنىڭ تابىستى دامىپ كەلە جاتقانىن مالىمدەدى.
«فورۋمنىڭ اشىلۋىندا ناقتى تسيفرلاردى اتاپ كورسەتتىك. سوڭعى 3 جىلدا تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى 30 پايىزدان استام ءوستى جانە بۇل وڭ ءۇردىس جالعاسۋدا. بيىلعى 8 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءوزارا ساۋدا-ساتتىق 17 ميلليارد دوللاردى قۇرادى. بۇل دا – رەكوردتىق كورسەتكىش. ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا قارقىندى دامىپ جاتىر. وسى ورايدا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي تسيفرلار بار. اتاپ ايتقاندا, جالپى سوماسى 33 ميلليارد دوللاردان اساتىن 143 جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. ونىڭ 140 جوباسى قازاقستان اۋماعىندا ورنالاسقان. رەسەي قازاقستانداعى شەتەلدىك كاپيتالى بار كاسىپورىندار سانى بويىنشا كوشباسشى ەكەنى ءسوزسىز. ەلىمىزدە 20 مىڭنان استام رەسەيلىك كومپانيا تىركەلگەن. رەسەي فەدەراتسياسىنان تارتىلعان تىكەلەي ينۆەستيتسيا, ءبىزدىڭ باعالاۋىمىز بويىنشا, 20 ميلليارد دوللاردان استى. سوڭعى ەكى جىلدا شامامەن 3,5 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسيا سالىندى. ءوز كەزەگىندە قازاقستاننىڭ رەسەيگە قۇيعان ينۆەستيتسيا كولەمى 6 ميلليارد دوللارعا جەتتى. مۇنىڭ ەكىجاقتى پروتسەسس ەكەنى قۋانتادى. مۇناي-گاز سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق بەلسەندى تۇردە ىلگەرىلەپ كەلەدى. ەلىمىزدىڭ اۋماعى ارقىلى رەسەي مۇنايىن قىتايعا, سونداي-اق گازىن وزبەكستانعا تاسىمالداۋ جونىندەگى ۋاعدالاستىقتار ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ىقپالداستىقتى مۇلدە جاڭا دەڭگەيگە كوتەردى», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قوستاناي قالاسىندا ءوتىپ جاتقان XIX وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمى شەڭبەرىندە قول قويىلاتىن كەلىسىمدەر مەن بيزنەس كەلىسىمشارتتارى وبلىستاردا عانا ەمەس, ەكى ەل ەكونوميكاسىنىڭ كوپتەگەن سالالارىندا دا مول الەۋەت بار ەكەنىن كورسەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
ءوز كەزەگىندە رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين قازاقستان استاناسىنداعى بۇگىنگى كەزدەسۋ ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ جاي-كۇيى جونىندە پىكىر الماسىپ, كەلەشەكتى باعامداۋعا جاقسى مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ەلدەرىمىز اراسىنداعى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك پەن وداقتاستىق قاتىناستار سەنىمدى تۇردە ءارى تابىستى دامىپ كەلەدى. ونى, البەتتە, تسيفرلار ايگىلەپ تۇر. ءبىز جاڭا عانا XIX وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنا قاتىستىق. بۇل – وتە جاقسى فورمات. ادامدار ءبىر-بىرىمەن تىكەلەي قارىم-قاتىناس جاساپ, جۇمىس ىستەيدى, ارالاسادى ءارى بۇل ءاردايىم ەلەۋلى ناتيجە بەرەدى. وسى جولى دا سولاي بولارىنا سەنىمدىمىن. بۇعان قوسا وتە ماڭىزدى تاقىرىپ تاڭدالىپ وتىر. ازىق-ت ۇلىك – كەز كەلگەن قوعامنىڭ, مەملەكەتتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنىڭ نەگىزى. ەلدەرىمىزدىڭ الەۋەتى زور. ءوز قاجەتتىلىكتەرىمىزدى عانا قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, جاھاندىق نارىقتارداعى كوپتەگەن سەرىكتەستەرىمىزگە دە كومەكتەسۋگە مۇمكىندىگىمىز بار. ماسەلە ىنتىماقتاماستىعىمىزدىڭ بارلىق ارتىقشىلىعىن پايدالانىپ, كەلەشەكتە وسى مۇمكىندىكتەردى ارتتىرۋدا عانا بولىپ تۇر. ارعى كۇنى رەسەي مەن قازاقستان اراسىندا ءححى عاسىرداعى تاتۋ كورشىلىك جانە وداقتاستىق تۋرالى شارتقا قول قويىلعانىنا 10 جىل تولادى. بۇل ءبىزدىڭ كوپجاقتى دوستىق قارىم-قاتىناسىمىزدى دامىتۋدىڭ بەرىك نەگىزىنە اينالدى», دەدى ۆلاديمير پۋتين.
رەسەي پرەزيدەنتى ەكى مەملەكەتتىڭ حالىقارالىق ارەناداعى كونسترۋكتيۆتى ىقپالداستىعىن, ەاەو, ۇقشۇ, تمد, بۇۇ جانە شىۇ اياسىنداعى ۇيلەسىمدى قارىم-قاتىناسىن جوعارى باعالادى. سونداي-اق ول 2024 جىلى رەسەيدىڭ بريكس پەن تمد-عا, ال قازاقستاننىڭ ۇقشۇ-عا توراعالىعى شەڭبەرىندە ءوزارا قولداۋ كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن راستادى.
كەلىسسوز بارىسىندا مەملەكەتتەر باسشىلارى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى نىعايتۋعا دەگەن ءوزارا ۇمتىلىسىن ناقتىلادى. وڭىرارالىق جانە شەكارا ماڭىنداعى ەلدى مەكەندەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. سونداي-اق تاراپتار مۇناي-گاز ونەركاسىبى, ماشينا جاساۋ, ەنەرگەتيكا, كولىك-لوگيستيكا, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىس سالالارىنداعى ىقپالداستىقتىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرىن تالقىلادى.
بۇدان بولەك, قازاقستان مەن رەسەي پرەزيدەنتتەرى حالىقارالىق احۋالدىڭ قازىرگى جاعدايى مەن دامۋ پەرسپەكتيۆالارى جونىندە پىكىر الماستى.
