ءىس-شارادا وڭتۇستىك قازاقستان مەديتسينا اكادەمياسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, تاريحشى قابىل العابەك, م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقۋ اعا وقىتۋشىسى عالىم قاسىمحان جانە شىمكەنت قالاسى مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆتەر باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى اقبوپە ەرمۇحانقىزى ءسوز سويلەپ, پىكىر ءبولىستى.
«اقتابان شۇبىرىندى, القاكول سۇلامادان» قازاقتىڭ الاتىن تاعىلىمى كوپ. بىرىنشىدەن, بۇگىنگى تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ قادىر-قاسيەتىن ءبىلىپ ءجۇرۋىمىز كەرەك. ەكىنشىدەن, سوعان ساي ىشكى بىرلىك پەن تاتۋلىعىمىزدى نىعايتىپ, مىقتى مەملەكەت قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت. بۇل ەكى تالاپتى ورىنداي الماساق, بىرلىگىمىز قۇريدى, ىشتەي السىرەيمىز. ال تۇراقتىلىعى جوق, بەرەكەسى قاشقان ەل قاشاندا سىرتقى جاۋلارعا ءالسىز كەلەدى. تاريح بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتا قايتالانىپ تۇرادى. وتكەن قاتەلىكتەرگە بوي الدىرماس ءۇشىن ودان ساباق الىپ, دۇرىس قورىتىندى شىعارا ءبىلۋىمىز كەرەك», دەدى تاريحشى ق.العابەك.
قورىتا ايتقاندا, قازاق شەجىرەسىندەگى قاندى قاسىرەتتىڭ ءبىرى «اقتابان شۇبىرىندى, القاكول سۇلاما» وقيعاسى ەكەنى بەلگىلى. تاريحشىلار بايان ەتكەندەي, تاۋكە حان دۇنيە سالعان سوڭ, قازاقتىڭ ءۇش ءجۇزىنىڭ اراسىندا بايلانىس السىرەيدى. وعان سەبەپ – ورتالىق بيلىكتىڭ جوعالۋى. سونىڭ سالدارىنان قازاق حاندىعى قۋاتىنان ايىرىلادى. كەرىسىنشە, جوڭعارلار وسى كەزدە وزدەرىنىڭ ىشكى دۇردارازدىقتارىن قويىپ, اسكەري كۇش-قۋاتىن قالىپقا كەلتىرەدى. ءسويتىپ, رەسەي يمپەرياسىمەن دە ءوزارا بايلانىستى تۇزەپ, ورىستاردان قارۋ مەن وق-ءدارىنى كوپ ساتىپ الادى. سونىمەن بىرگە جوڭعارلار 1715 جىلى رەسەي يمپەرياسىندا تۇتقىندا بولعان شۆەد شەبەرى رەناتتى قولعا ءتۇسىرىپ, زەڭبىرەك قۇيۋ ءتاسىلىن يگەرەدى. سودان مۇزداي قارۋلانىپ, 1723 جىلى كوكتەمدە جايلاۋعا كوشۋگە ىڭعايلانعان قازاق حالقىنا تۇتقيىلدان شابۋىل جاسايدى.
سوندىقتان بۇگىنگى ۇرپاق ۇلت باسىنا قاسىرەت بولىپ تيگەن تاريحتىڭ بۇل اقتاڭداقتارىن ەشقاشان ۇمىتپاۋعا ءتيىس.
شىمكەنت
