– جاقىندا ماجىلىستە حالىقتىڭ شامادان تىس كرەديت الۋى جونىندە ماسەلە قوزعالىپ, بورىش جۇكتەمەسىن ازايتۋ شارالارى ۇسىنىلدى. بۇل ماسەلەدە ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ ءرولى قانداي؟
– ءبىز ۇلتتىق بانكتىڭ حالىقتىڭ شامادان تىس كرەديت الۋىن ازايتۋ تۋرالى باستاماسىن قولدايمىز. بۇل رەتتە ايتا كەتەتىن جايت, ماجىلىستە جەكە تۇلعالارعا كەپىلسىز بەرىلەتىن, «جالاقىعا دەيىنگى اقشا» دەپ اتالىپ جۇرگەن تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەر جونىندە ءسوز قوزعالدى. ولار دا ميكروكرەديت دەپ اتالاتىنىنا قاراماستان, ءداستۇرلى مقۇ مەن PDL-كومپانيالار بەرەتىن قارىزدىڭ اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى ءبىلۋ وتە ماڭىزدى.
KMF – ميكرو, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى 26 جىلدان بەرى قارجىلاندىرىپ كەلە جاتقان كلاسسيكالىق ۇيىم. پورتفەلىمىزدىڭ 90%-عا جۋىعى كاسىپكەرلىككە تيەسىلى. ءبىز تۇتىنۋشىنىڭ كەز كەلگەن قالاۋىنا اقشا بەرە المايمىز, ءبىز ءۇشىن كليەنتتەرىمىزدىڭ العان قارجىنى ءوز ىستەرىن دامىتۋعا باعىتتاۋى مىندەتتى. كليەنتتەرىمىزدىڭ مۇددەسى ءبىز ءۇشىن بارىنەن جوعارى.
KMF – كليەنتتەردى قورعاۋ قاعيداتتارىنا سايكەس ارەكەت ەتەتىن الەۋمەتتىك باعدارلانعان ۇيىم رەتىندە حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلعان ساناۋلى كومپانيانىڭ ءبىرى. وسى سەنىمنىڭ ارقاسىندا ءبىز حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن ۇزاق مەرزىمدى سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناس ورناتتىق, ولاردىڭ قاتارىندا ەققدب, ادب, IFC, Proparco جانە تاعى باسقالار بار. بۇل ۇيىمدار ناقتى ستراتەگياسى بار, اشىق قاعيداتتاردى ۇستاناتىن كومپانيالاردى عانا قارجىلاندىرادى. ايتا كەتەيىن, ءبىز نارىقتا 1997 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەمىز, ال حالىقتىڭ شامادان تىس كرەديت الۋى جونىندە تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ جاپپاي بەلەڭ العان كەزدە, ياعني كەيىنگى بىرنەشە جىلدا عانا ايتىلا باستادى, سوندىقتان ونىڭ ارتۋىنا ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزدىڭ الابوتەن اسەرى بولعان جوق. ارينە, ميكروقارجىلاندىرۋ سالاسى دامۋى كەرەك, الايدا كرەديت نارىعىنىڭ بارلىق قاتىسۋشىسىنا تەڭ مۇمكىندىك بەرىلۋگە ءتيىس.
– KMF-تە مەرزىمى وتكەن قارىزداردىڭ ۇلەسى قانداي؟
– ءبىزدىڭ تاۋەكەل پورتفەلىمىز ارقاشان ميكروقارجىلاندىرۋ نارىعىنداعى ەڭ تەڭدەستىرىلگەن پورتفەلدەردىڭ ءبىرى بولدى جانە سولاي بولىپ قالا بەرەدى. KMF-تەگى NPL دەڭگەيى 4,4%-دان اسپايدى. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتار بولساق, مقۇ-لار كورسەتكىشى – شامامەن 5% دەڭگەيىندە. ءبىزدىڭ كليەنتتەرىمىز – نەگىزىنەن, اۋىلدىق جەردە تۇراتىن شاعىن بيزنەس يەلەرى. قاراجات بەرمەس بۇرىن ءبىز ولاردىڭ تولەم قابىلەتىنە ساراپتامالىق باعالاۋ جۇرگىزەمىز. مەنەدجەرلەرىمىز كليەنتتىڭ بيزنەس ورنىنا بارىپ, ءار گەكتار جەردى, مالدى جانە ت.ب. باعالايدى. بىرىنشىدەن, بۇل ءادىس ساپالى پورتفەل قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەكىنشىدەن, بۇل – ءار كليەنتكە دەگەن ادامي جانە جەكە كوزقاراس. سايىپ كەلگەندە, مۇنىڭ ءبارى كليەنتتەرىمىزدىڭ ادالدىعى مەن جوعارى تولەم ءتارتىبىن قالىپتاستىرادى. ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن نەسيەلەندىرەتىن كلاسسيكالىق مقۇ-نى PDL كومپانيالاردان ەرەكشەلەندىرەتىن دە – وسى. بىراق «ناشار نەسيەلەر» بۇكىل ميكروقارجى سالاسىنا كولەڭكەسىن ءتۇسىرىپ وتىر, سوندىقتان, ءبىزدىڭ ويىمىزشا, ءداستۇرلى ميكروكرەديتتەر مەن PDL-قارىزدار شەكاراسىنىڭ اراجىگىن اجىراتۋ قاجەت.
– KMF پورتفەلىنىڭ باسىم بولىگى كاسىپكەرلىك ماقساتتارعا تيەسىلى دەدىڭىز. كومپانياڭىز قانداي سالالاردى نەسيەلەندىرەدى؟
– ءبىز بيزنەستىڭ ساۋدا, قىزمەت كورسەتۋ, ءوندىرىس, اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىن قارجىلاندىرامىز, الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىككە قولداۋ كورسەتەمىز. قارجىلاندىرۋدىڭ 40%-دان استامى اگروسەكتورعا تيەسىلى. سونداي-اق ەڭ شالعاي ەلدى مەكەندەردە دە جۇمىس ىستەيمىز. بۇل جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ قارجىلاندىرۋعا ەش كەدەرگىسىز قول جەتكىزىپ, كاسىبىن دامىتۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى تاڭدا 260 مىڭنان اسا كليەنتكە قىزمەت كورسەتىپ وتىرمىز جانە ولاردىڭ 67%-ى – اۋىل تۇرعىندارى. كليەنتتەرىمىز اشقان كاسىپورىنداردا 30 مىڭنان استام ادام جۇمىس ىستەيدى. سوندىقتان كلاسسيكالىق مقۇ قىزمەتى تۋرالى ءسوز قوزعالعاندا, ولاردىڭ ميكرو جانە شاعىن بيزنەستى دامىتۋداعى ءتيىمدى قۇرالداردىڭ ءبىرى ەكەنىن, سونداي-اق, ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردى اسا قىزىقتىرا قويمايتىن اۋىلدارداعى شاعىن جوبالاردى قولداي وتىرىپ, ماڭىزدى الەۋمەتتىك مىندەتتى دە ورىنداپ وتىرعانىن باسا ايتقىمىز كەلەدى.
– قارجى ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ حالىقتىڭ شامادان تىس كرەديت الۋىن تومەندەتۋ قۇرالدارىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. KMF بۇل باعىتتا قالاي جۇمىس ىستەيدى؟
– KMF ءوزىنىڭ نەگىزگى قىزمەتىمەن قاتار, كوپ جىلدان بەرى قارجىلىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى جوبالاردى دا ىسكە اسىرىپ كەلەدى. «KMF-دەمەۋ» كورپوراتيۆتىك قورىمىز قارجىلىق ساۋاتتىلىق جانە بيزنەس جۇرگىزۋ بويىنشا ترەنينگتەر, بيزنەس-تاڭعى استارىن, سەمينارلار مەن فورۋمدار وتكىزەدى. جىل باسىنان بەرى 300-دەن استام كاسىپكەرگە وننان اسا ترەنينگ وتكىزدىك جانە وعان تەك KMF كليەنتتەرى عانا قاتىسقان جوق. سونداي-اق ستۋدەنتتەر مەن مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن قارجى ساۋاتتىلىعى بويىنشا دارىستەر مەن كۋرستار ۇيىمداستىرىلدى. وسىلايشا, ءۇش مىڭنان اسا ادامدى وقىتىپ شىعاردىق.
بۇعان قوسا, ءبىزدىڭ كوماندا 18 قالانى ارالاپ, كاسىپكەرلەرگە ارنالعان بيزنەس-تاڭعى اسىن وتكىزدى. وسى جوبا اۋديتورياسى 4 مىڭ ادامعا جەتتى. وقىتۋمەن قاتار, ءبىز ستۋدەنتتەر مەن بيزنەس يەلەرىنە ارنالعان تالىمگەرلىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىردىق. كاسىپكەر ايەلدەرگە ارنالعان KMF Isker Hanymy بايقاۋىن جىل سايىن وتكىزىپ كەلەمىز. KMF ميسسياسى كليەنتتەردىڭ بيزنەسىن دامىتۋ مەن وركەندەتۋگە, ولاردىڭ قارجىلىق جانە قارجىلىق ەمەس قۇرالدارعا, اسىرەسە اۋىلداعى اعايىننىڭ قول جەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە نەگىزدەلگەن. سوندىقتان ءبىزدىڭ كوپتەگەن باستامامىز قازاقستاندىقتار ءۇشىن تەگىن جانە كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋعا, قارجىلىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
