بۇۇ قولداعان قازاقستان باستاماسى

قۇجات وقىتۋ جانە ءبىلىم وردا­لا­رىن­دا بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قام­تا­ماسىز ەتۋ ارقىلى بەيبىتشىلىك پەن تولەرانتتىلىق, ادام قۇقىقتارى مەن نەگىزگى بوستاندىقتاردى قۇرمەتتەۋ يدەيا­لارىن ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان. قارار سونداي-اق كەمسىتۋشىلىككە جول بەرمەۋ, بالالاردىڭ ءبىلىم الۋعا, سونىڭ ىشىندە قارۋلى قاقتىعىستار جاعدايىندا قاۋىپسىز بىلىمگە قول جەت­كىزۋىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن جۇ­زەگە اسىرۋ جونىندەگى مەملەكەتتەردىڭ مىن­دەتتەمەلەرىن بەلگى­لەيدى. قۇجات قاقتى­عىس ايماقتا­رىنان بالالاردى رەپاترياتسيالاۋ جانە رەينتەگراتسيالاۋ بويىنشا وڭ تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ قابىلداندى. ونداعى نەگىزگى ەلەمەنتتەردىڭ ءبىرى – بۇۇ-عا مۇشە بارلىق مەملەكەتتى قاقتىعىستار مەن تەرروريزمنەن زارداپ شەككەن بالالاردىڭ ءبىلىم الۋىن قامتاماسىز ەتۋ. اتاپ ايتقان­دا, ءبىلىم بەرۋ ارقىلى قالپىنا كەلتىرۋ جانە قوعامعا قايتا كىرگىزۋ شارالارى قاراس­تى­رىلعان.

قازاقستان قارار جوباسىن ورتالىق ازياداعى بەس مەملەكەت وكىلدەرىمەن بىرلەسىپ, كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرىپ, تۇڭ­عىش وڭىرلىك باستاما رەتىندە ۇسىن­دى. وسىلايشا, ايماق بۇۇ-نىڭ باستى قۇ­قىق قورعاۋ الاڭىنا مول ۇلەس قوسىپ وتىر. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنا مۇشە مەملە­كەتتەردىڭ ادام قۇقىقتارى ماسە­لەلەرى جونىندەگى ۇستانىمدارىندا ايىر­ماشىلىق بار. سوعان قاراماستان, ۇسى­نىلعان قۇجاتقا 70-تەن استام ەل قولداۋ كورسەتتى. اتاپ ايتقاندا, اقش, قىتاي, ەۋروپالىق وداق, لاتىن امەري­كا­سى, ازيا جانە افريكا مەملەكەتتەرى بىرلەسكەن اۆتور اتانۋعا قوسىلۋعا نيەت تانىتتى.

قاراردى بۇۇ ادام قۇقىقتارى جونىن­دەگى كەڭەسى ءبىراۋىزدان قابىل­داندى. بالا قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسە­لەسى ەلىمىزدىڭ ساياساتىندا باسىم ورىن الادى. مەملەكەت باسشىسى جۇرگىزىپ جاتقان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورمالار شەڭبەرىندە الەۋمەتتىك قولداۋ كۇشەيتىلدى. زاڭ­ناماعا بالا­لار­دىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى جاۋاپ­كەر­شىلىكتى قاتاڭ­داتاتىن وزگە­رىستەر ەنگىزىلدى. سون­داي-اق ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى ءۇشىن تەڭ مۇمكىندىكتەر قاعيداتىن ىسكە اسىرۋ ماق­ساتىندا ءبىلىم بەرۋگە ينۆەستيتسيا سالۋعا نازار اۋدارىلىپ وتىر. بۇۇ ادام قۇقىقتارى كەڭە­سى­نىڭ قارارىن قابىلداۋ قويىلعان مىن­دەت­تەر­دى ودان ءارى ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتەدى.

ەستەرىڭىزدە بولسا, بۇۇ باس اسسام­ب­لەيا­سىنىڭ 76-سەسسياسى بارىسىندا قازاقستان 2022–2024 جىلدارعا بۇۇ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كەڭە­سى­نىڭ مۇشەسى بولىپ سايلانعان-تۇعىن. قازاق­ستان كەڭەستەگى جۇمىسىنىڭ باسىم با­عىت­تارى گەندەرلىك تەڭدىكتى ىل­گە­رى­لە­تۋ جانە ايەلدەردىڭ قۇقىق­تارى مەن مۇمكىن­دىكتەرىن كەڭەيتۋ, ءولىم جازاسىن جاپپاي جويۋ, توزبەۋشىلىكتىڭ بارلىق نىسانىنا قارسى كۇرەس, ءدىن مەن سەنىم بوستاندىعى, ينكليۋزيۆتى جانە جالپىعا بىردەي ءبىلىم بەرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە با­عىت­تالدى.

ەلىمىزدىڭ دۇنيەجۇزىلىك ۇيىمنىڭ باس قۇقىق قورعاۋ ورگانىنا سايلانۋى ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق نورمالار مەن ستاندارتتاردى ىلگەرىلەتۋ ۇدەرىسىنە بەلسەندى جانە جاۋاپتى قاتىسۋشى رە­تىندەگى ءرولىن مويىنداۋ ەكەنى انىق. قازاق­ستانمەن بىرگە بۇۇ ادام قۇقىق­تارى جونىندەگى كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا اقش, ليۋكسەمبۋرگ, فينليانديا, ليتۆا, چەرنوگوريا, ارگەنتينا, گوندۋراس, پاراگۆاي, بەنين, كامەرۋن, ەريترەيا, گامبيا, سومالي, ءۇندىستان, مالايزيا, قاتار جانە بىرىككەن اراب امىر­لىكتەرى كىردى. بۇعان دەيىن ەلىمىز ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كەڭەسكە 2013–2015 جىلدارى سايلانعان ەدى.