جوسپار ورىندالدى ما؟
جازعى ازيا ويىندارى 8 قازاندا اياقتالادى. دەگەنمەن بۇل كۇنى تەك ارتىستىك گيمناستيكا مەن كاراتەنىڭ كۋميتە ءتۇرى بويىنشا 50 كگ سالماقتاعى قىزدار سىنعا تۇسەدى. ال كەشكە ازيادانىڭ جابىلۋ سالتاناتى. سوندا بۇگىنگى كۇنمەن ەسەپتەگەندە جارىستىڭ اياقتالۋىنا ءۇش كۇن عانا قالىپ وتىر. ال ەل قورجىنىندا ازىرگە 5 التىن, 11 كۇمىس, 35 قولا مەدال بار. بەيرەسمي جالپىكوماندالىق ەسەپتە 13-ورىن. بۇل ازيا ويىندارىنداعى انتيرەكورد.
سالىستىرمالى تۇردە قاراساق, جاكارتادا (2018) – 15 التىن, 17 كۇمىس, 44 قولا (9-ورىن), ينچحوندا (2014) – 28 التىن, 23 كۇمىس, 33 قولا (4-ورىن), گۋانچجوۋدا (2010) – 18 التىن, 23 كۇمىس, 38 قولا (5-ورىن), دوحادا (2006) – 23 التىن, 20 كۇمىس, 42 قولا (4-ورىن), پۋساندا (2002) – 20 التىن, 26 كۇمىس, 30 قولا (4-ورىن), بانگكوكتا (1998) – 24 التىن, 24 كۇمىس, 32 قولا (5-ورىن), حيروسيمادا (1994) 25 التىن, 26 كۇمىس, 26 قولا (4-ورىن) مەدال جەڭىپ العان ەكەنبىز.
قازاق سپورتىنداعى توقىراۋ ءدال بۇگىن بولىپ جاتقان دۇنيە ەمەس. بۇل كەيىنگى 5-6 جىلدا پايدا بولا باستاعان شارۋا. مۇنداي كۇيگە قالاي تۇستىك؟ سوعان جاۋاپ ىزدەپ كورسەك.
بۇگىندە ازيا قۇرلىعىندا سپورت وتە قاتتى دامىپ كەتتى. بوكستى بارلىق ەلدىڭ سپورتشىلارى ابدەن مەڭگەردى دەسەك, ارتىق ايتپاعان بولار ەدىك. سەبەبى بوكس بۇرىڭعىداي جىلدامدىقتى تالاپ ەتەتىن 2 مينۋتتان 4 راۋند ەمەس. ارىرەكتە اۋەسقوي بوكستا قاس-قاباقتى قورعاۋشى شلەم كيىپ, ۇپاي ءۇشىن جۇدىرىقتاساتىن. قازىر كىم بەلسەندى, سوعان راۋندتىڭ سوڭىندا 10 دەگەن ۇپاي بەرەدى.
ەستەرىڭىزدە بولسا, 2000 جىلى سيدنەي وليمپياداسىنىڭ فينالىندا مارقۇم بەكزات ساتتارحانوۆ الەم چەمپيونى امەريكالىق بوكسشى ريكاردو حۋارەسپەن سوققىلارىن ءدوپ تيگىزىپ, كوبىنە قورعانا ءجۇرىپ جۇدىرىقتاستى. ناتيجەسىندە, چەمپيون اتاندى. ال ءدال قازىر ونداي ستيلدە سىنعا تۇسسەڭ, تورەشىلەر جەڭىستى قارسىلاسىڭا بەرە سالۋى ابدەن مۇمكىن. سەبەبى بوكستا بىلىق وتە كوپ. «بەرسە قولىنان, بەرمەسە جولىنان», دەمەكشى كەرەك دەسەڭىز, ءۇش راۋندقا امان-ەسەن جەتكەن سپورتشىنىڭ قولىن كوتەرگەنىن توكيو وليمپياداسىندا دا, ازيا ويىندارىندا دا كورىپ وتىرمىز.
ايتپەسە, 2014 جىلعى ينچحوندا وتكەن ازيا ويىندارىندا بوكسشىلارىمىز 10 سالماقتا 6 التىن مەدال جەڭىپ العان كەزدەرى بولعان. قازىر 7 سالماقتا 1 عانا بوكسشىمىز فينالدا ونەر كورسەتەدى.
بۇرىن ولگا رىپاكوۆا باستاعان جەڭىل اتلەتتەر التىنى بار, كۇمىسى بار قازاقستانعا بىرنەشە مەدال الىپ بەرەتىن ەدى. بۇل سالادا بيىل تەك 3 مەدالمەن شەكتەلدىك. 48 مەدال جيىنتىعى ساراپقا سالىناتىن دودادان وسىنشا مەدال الۋ – ۇيات-اق. ونىڭ ۇستىنە ازيا ويىندارىنا قازاقستاننان 20 جەڭىل اتلەت كەلۋ دەگەن سپورتقا قيانات جاساعانمەن بىردەي. ال ەسەسىنە, سپورتشى دەۋگە اۋىز بارمايتىن, 30-عا جۋىق كيبەرسپورتشىنىڭ بىردە-بىرەۋى ازيا ويىندارىندا مەدال العان جوق.
ازيا ويىندارىندا افريكالىقتار ءجۇر
راس, حانچجوۋداعى ءدۇبىرلى دودادا كەنيا, وڭتۇستىك افريكا, ەفيوپيا, ءتىپتى يامايكادان كەلگەن سپورتشىلار وزگە ەلدىڭ اتىنان سىنعا ءتۇسىپ ءجۇر. مىسالى, باحرەين قۇراماسى التىن مەدال سانى جونىنەن ءبىزدىڭ الدىمىزدا. بىراق جەڭىپ العان 9 التىننىڭ بارلىعىن جوعارىدا ايتقان ەلدەن شىققان سپورتشىلار الىپ بەرىپ وتىر.
اۋىر اتلەتيكادان دا ءبىراز ناتيجەمىز بار ەدى. بۇل دودادا ءبىر عانا كۇمىسپەن كۇپتەلدىك.
مەدال كوپ ۇلەستىرەتىن ەسكەك ەسۋشىلەرگە, جۇزۋشىلەرگە جانە مەرگەندەرگە الەمدىك دەڭگەيدە جاعداي جاسالۋى كەرەك. ايتپەسە, جۇرتتىڭ سوڭىندا قالا بەرەتىنىمىز انىق. سونداي-اق بادمينتون, ۇستەل تەننيسى, ات سپورتى دەگەندەردى قولعا الماسا بولمايدى.
مىنە, دەڭگەيى جاعىنان كەيبىر سپورت ءتۇرى بويىنشا وليمپيادادان كەم تۇسپەيتىن ازيا ويىندارىنا توپىرلاتىن 525 اتلەتتى الىپ كەلمەي, ويلانىپ, مەدال الادى-اۋ دەگەندەردى جانە مەدال الماسا دا بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرەتىن جاس سپورتشىلاردى الىپ كەلۋ كەرەك ەدى.
ۇزدىكتەر قاتارىندا ورىن جوق
وتكەندە نىسانا كوزدەۋ سپورتىنا بارعانىمىزدا ەلسيار قاناعاتوۆتى كورگەن ەدىك. ەلسيار بايمۇحاممەد ۇلىمەن اڭگىمە بارىسىندا «قازاقستان 10 التىن السا, ۇزدىك وندىققا كىرە مە؟» دەگەن سۇراق قويدىق. سوندا ول كىسىنىڭ جاۋابى: «10 التىنمەن ۇزدىك وندىققا كىرە المايمىز», دەگەن ەدى.
راس, كىرسەك تە, كىرمەسەك تە بۇگىنگى تاڭدا 10 التىن ارمان بولىپ وتىر. سەبەبى جارىستىڭ سوڭى جاقىنداعان سايىن التىنعا تالاسادى-اۋ دەگەن سپورتشىلارىمىز ازايىپ بارادى.
قازىرگە دەيىن قازاقستان جالپى ەسەپتە بەس التىنمەن 13-ورىندا تۇر. قازاقستاننىڭ التىن سانىن ونعا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بار ما؟ كىمدەر چەمپيون بولا الادى؟ سپورتشىلارىمىزدى تىزبەكتەپ كورسەك.
ۆەلوسپورتتان الەكسەي لۋتسەنكو بۇرناعى كۇنى التىن العان. بۇگىن تاعى دا سول جەتىستىگىن قايتالاسا دەگەن نيەت بار. سۋ دوبىنان ەرلەر قۇراماسى چەمپيون بولادى دەگەن بولجام بار. نۇرجان باتىربەكوۆ باستاعان دجيۋ-دجيتسۋشىلار, نۇرقانات ءاجىحانوۆ باستاعان كاراتەشىلەر, گرەك-ريم, ەركىن كۇرەس جانە قىزدار كۇرەسى سەكىلدى سپورت تۇرىنەن تىم بولماعاندا ءبىر التىننان الىپ بەرسە, سوندا قورجىنىمىزدا 10-15 التىن بولاتىن ەدى. ارينە, بۇل – بولجام.
16 التىنمەن بەسىنشى تۇرعان وزبەكستاندى قۋىپ جەتۋ قيىن. سەبەبى بوكستان دا, كۇرەستەن دە ۇمىتتەرى بار. دەمەك قازىر وزبەكستان سپورتتى مىقتاپ قولعا العان. پاريج وليمپياداسىندا كەمى 5-7 التىنعا مۇمكىندىگى بار.
ءساتسىز سارسەنبى
كەشەگى جارىس كۇنىندە گرەك-ريم شەبەرلەرى قازاقستاننىڭ ءانۇرانىن شىرقاتادى-اۋ دەپ حانچجوۋدان 40 كيلومەتر قاشىقتا ورنالاسقان «Hangzhou Gymnasium» سپورت كەشەنىن بەتكە الدىق. تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەرمەك مارجىقپاەۆ تا زور ۇمىتپەن وسى جەرگە كەلىپتى. بىراق جىگىتتەرىمىز سەنىمدى اقتاي المادى.
العاشىندا وتانداستارىمىز ازيا ويىندارىن ءساتتى باستادى. مەيىرجان شەرماحانبەت (67 كگ) شيرەك فينالدا قىتايلىق قارسىلاسىن جەڭىپ, ازيا ويىندارىنىڭ جارتىلاي فينالىنا ءوتتى. جارتىلاي فينالدا يراندىق دانيال سەيەد سوحرابيدەن بەلدەسۋدىڭ سوڭعى مينۋتتارىنا دەيىن 0:7 ەسەبىمەن جەڭىلىپ كەلە جاتقان. الايدا سوڭعى سەكۋندتاردا قايسارلىق كورسەتكەن جەرلەسىمىز يراندىق سپورتشىنىڭ جاۋىرىنىن جەرگە تيگىزدى. وتانداسىمىز فينالدا جاپوندىق كاتسۋاكي ەندومەن سوڭىنا دەيىن كۇرەستى. ەسەپ – 3:4, جاپوندىق بالۋاننىڭ پايداسىندا.
– مەيىرجانعا وكپە جوق. ونىڭ ءبىر جىلدان اسا جاتتىعۋدان سىرت قالىپ, ەمدەلگەنىن ەسكەرسەك, بۇل – كەرەمەت ناتيجە, – دەپ باستادى ءسوزىن باس جاتتىقتىرۋشى نۇرىم دۇيسەنوۆ. – ءبىزدىڭ بالۋان كوزىنەن جاراقات الىپ, ءبىر جىلدان اسا ۋاقىت كۇرەسكەن جوق. كۇرەستە مۇنشا ۋاقىت كىلەمگە شىقپاعاننىڭ كەرى اسەرى بولادى. وعان شەتەلدە ەكى رەت وپەراتسيا جاسالدى. سوعان قاراماستان, مەيىرجان كىلەمگە ورالىپ, ءوزىنىڭ ءبىر جىلدىق ۇزىلىستەن كەيىنگى ەكى جارىسىندا دا جۇلدەگە ىلىگىپ وتىر. جاقىندا وتكەن گران-پري تۋرنيرىندە قولا مەدال السا, بۇگىن فينالعا شىقتى. بۇگىنگى قارسىلاستارى دا مىقتى. ول ءوز توبىندا قىتايلىق بالۋاندى ۇتتى. ال قىتايلىق بالۋان جاقىندا رەيتينگىلىك تۋرنيردە چەمپيون اتانعان. ودان بولەك, يران سپورتشىسى دا وسال ەمەس. سوندىقتان مەيىرجاننىڭ بۇگىنگى بار دەڭگەيى وسىعان جەتىپ وتىر. نەگىزگى ماقساتىمىز – پاريج وليمپياداسىنا جولداما الۋ.
77 كگ سالماق دارەجەسىندە بەلدەسكەن ازات سادىقوۆ كوداي ساكۋرابا (جاپونيا) مەن ۆيسيت تامۆيراتتى (تايلاند) ەش قيىندىقسىز جەڭگەنىمەن, جارتىلاي فينالدا توكيو وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى اقجول ماحمۇدوۆتان (قىرعىزستان) جەڭىلىپ قالدى. قولا جۇلدە ءۇشىن سوفاك كەومەن (كامبودجا) كۇرەسۋ كەرەك ەدى, قارسىلاسى جاراقاتىنا بايلانىستى كەزدەسۋدەن باس تارتتى. وسىلايشا, رەسەيدەن قونىس اۋدارعان ازات سادىقوۆ ازيا ويىندارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى.
ال 60 كگ سالماقتا ەل نامىسىن قورعاعان ايدوس سۇلتانعالي الدىمەن تايپەي بالۋانىن تىزە بۇكتىردى (11:1). ايتكەنمەن, جارتىلاي فينالدا بىلتىرعى ازيا چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اياتا سۋزۋكيگە (جاپونيا) ەسە جىبەردى. ال قولا مەدال ءۇشىن سىندا سىن ريگە (سولتۇستىك كورەيا) ەش قارسىلىق كورسەتە المادى.
ماقسات سايلاۋ دا (87 كگ) العاشقى بەلدەسۋىندە حيەۋ دين نگيەمدى جەڭگەن. الايدا شيرەك فينالدا الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى, ازيا چەمپيوناتىنىڭ 4 دۇركىن جۇلدەگەرى وزبەك بالۋانى جالعاسباي بەردىمۇراتوۆقا ەسە جىبەردى. ال قولا مەدال ءۇشىن ماساتو سۋميمەن (جاپونيا) شەبەرلىك بايقاسىپ, وعان دا شاماسى كەلمەدى.
زىلتەمىرشى الەكساندر ۋۆاروۆ 81 كگ دەيىنگى سالماقتا ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. سپورتتىڭ بۇل تۇرىندە ەلىمىزدىڭ اتىنان الەكساندر ۋۆاروۆ پەن ەلامان سەيتقازى ونەر كورسەتتى. العاشقىسى قولا مەدالعا قول جەتكىزدى. قوسسايىس بويىنشا ول 348 (154+194) كيلونى باعىندىردى. ەلامان سەيتقازى 343 (154+189) كيلونى كوتەرىپ, ءتورتىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. سولتۇستىك كورەيادان كەلگەن چونگسون ري 364 (169+195) كيلونى كوتەرىپ, رەكورد جاڭارتسا, 351 (159+192) كيلونى باعىندارعان وزبەكستاندىق مۋحاممادقودير توشتەميروۆ كۇمىس جۇلدەگەر اتاندى.
